⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Ένα χρόνο μετά τη μεγάλη πυρκαγιά που κατέκαψε εκτεταμένες εκτάσεις στα Φέρμα και στην Αγιά Φωτιά, ο Αντιπεριφερειάρχης Λασιθίου Γιάννης Ανδρουλάκης, μιλώντας στο Ράδιο Λασίθι, έδωσε αναλυτική εικόνα των έργων προστασίας που ολοκληρώνονται ή βρίσκονται σε εξέλιξη σε ολόκληρη την Περιφερειακή Ενότητα: αντιδιαβρωτικά στις πυρόπληκτες περιοχές, γεωτεχνική διερεύνηση στη Μαλαύρα, υδραυλικά έργα με ορίζοντα 50ετίας. Παράλληλα, σχολίασε τις καθυστερήσεις στον ΒΟΑΚ και αναφέρθηκε εκτενώς στη χθεσινή ομόφωνη απόρριψη του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ από το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης, αλλά και στη δυσάρεστη εξέλιξη με τη διακοπή λειτουργίας της ενεργειακής κοινότητας των ΤΟΕΒ Λασιθίου.
Για τους κατοίκους της Ιεράπετρας και της νότιας πλευράς του νομού, η επέτειος δεν είναι απλώς συμβολική: ο βράχος της Αγιάς Φωτιάς παραμένει σε αναμονή δημοπράτησης, τα καμένα ρέματα χρειάζονται ακόμα καθαρισμό και οι αγρότες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν αυξημένα κόστη νερού.
Αντιπυρική και αντιπλημμυρική προστασία στις πυρόπληκτες περιοχές
Τα αντιδιαβρωτικά έργα στα Φέρμα και στην Αγιά Φωτιά, που υλοποιήθηκαν σε συνεργασία με το Δασαρχείο, ολοκληρώθηκαν λίγες μέρες πριν τη συμπλήρωση ενός έτους από την καταστροφή. Όπως ανέφερε ο κ. Ανδρουλάκης, η Περιφερειακή Ενότητα προχώρησε ήδη στην κοπή καμένων δέντρων στις περιοχές ευθύνης της, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η πλήρης ανάθεση για τον καθαρισμό ρεμάτων στην ευρύτερη περιοχή και την κατασκευή 10 αντιπλημμυρικών φραγμάτων. Για τον βράχο της Αγιάς Φωτιάς, ο Αντιπεριφερειάρχης ανέφερε ότι βρίσκεται σε τεχνική εξέλιξη η προετοιμασία του έργου, σε συνεννόηση με το Υπουργείο Φυσικών Καταστροφών για τη δημοπράτηση.
Παράλληλα, μέσω ευρωπαϊκού προγράμματος, εκτελούνται έργα αντιπυρικής προστασίας ύψους περίπου 900.000 ευρώ, τόσο στο Σελάκανο όσο και σε άλλες περιοχές του νομού. Ο Αντιπεριφερειάρχης ανακοίνωσε ότι βρίσκεται στην τελική ευθεία η απόκτηση δεύτερου drone για την Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου, ώστε να ενισχυθούν οι έλεγχοι και να εξασφαλιστεί ταχύτερη επέμβαση σε περιπτώσεις πυρκαγιάς.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη ενιαίας αντιμετώπισης αντιπυρικής και αντιπλημμυρικής προστασίας. «Θα πρέπει να βλέπουμε την αντιπυρική μαζί με την αντιπλημμυρική ταυτόχρονα. Είναι μία σύνθεση πραγμάτων και δεδομένων», τόνισε ο κ. Ανδρουλάκης, ευχαριστώντας παράλληλα τον Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη για τη χρηματοδότηση αυτών των παρεμβάσεων.
Μαλαύρα: Γεωτεχνική διερεύνηση και έργο συντήρησης αγωγού
Στο ζήτημα της Μαλαύρας, ο κ. Ανδρουλάκης περιέγραψε μια συστηματική προσπάθεια που ξεκίνησε πριν από ενάμιση χρόνο, όταν διαπιστώθηκε ότι ορισμένα συνοδά έργα δεν τηρούσαν τα χρονοδιαγράμματα. Η Περιφερειακή Ενότητα ανέθεσε γεωτεχνική και γεωφυσική διερεύνηση, με στόχο να αξιολογηθεί η υπάρχουσα κατάσταση και να εντοπιστούν τα σημεία που χρειάζονται παρέμβαση «με χειρουργική ενέργεια, ώστε να μην επηρεαστεί ο υδροφόρος ορίζοντας», όπως χαρακτηριστικά είπε.
Ο κεντρικός στόχος είναι η μείωση της αγωγιμότητας του νερού, σε συνεργασία με τον ΤΟΕΒ Ιεράπετρας. Ο Αντιπεριφερειάρχης δεν έκρυψε τη δυσκολία του εγχειρήματος, σημειώνοντας ότι η ευρύτερη περιοχή δεν χαρακτηρίζεται από στατικότητα αλλά από μια δυναμική κατάσταση, που απαιτεί επιστημονική και όχι «καφενειακή» προσέγγιση. Παράλληλα, η Περιφερειακή Ενότητα δημοπρατεί έργο 100.000 ευρώ για τη συντήρηση του αγωγού Μαλαύρας μέχρι τα φράγματα των Μπραμιανών.
Πέρα από τη Μαλαύρα, ο κ. Ανδρουλάκης σκιαγράφησε αυτό που χαρακτήρισε «master plan» υδραυλικών υποδομών για ολόκληρο τον νομό, με ορίζοντα 50ετίας. Σε διαφορετικά στάδια εξέλιξης βρίσκονται ο ταμιευτήρας Μύρτους (περιβαλλοντική αδειοδότηση), η υδρομάστευση Λαπάθου, οι λιμνοδεξαμενές Κουτσουρά και Ζάκρου, τα φράγματα Λιθινών, Αη-Γιάννη, Χοχλακιών, Κρούστα και Καθαρού, καθώς και η διασύνδεση Αποσελέμη με τον Άγιο Νικόλαο, ένα έργο ύψους 18 εκατομμυρίων ευρώ που ήδη δημοπρατήθηκε.
ΒΟΑΚ: Αναμονή για ανάδοχο στο Καλό Χωριό – Παχειά Άμμος
Σε σύντομη αναφορά στον Βόρειο Οδικό Άξονα, ο Αντιπεριφερειάρχης αναγνώρισε την ταλαιπωρία πολιτών και επισκεπτών από τις διακοπές κυκλοφορίας, σημειώνοντας ότι πάγια διεκδίκηση της Περιφερειακής Ενότητας ήταν η αξιοποίηση της παλιάς εθνικής οδού ως εναλλακτικής διαδρομής. Τα πρώτα 11 χιλιόμετρα (Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος) αναμένεται να παραδοθούν σύντομα, ενώ ο κ. Ανδρουλάκης εξέφρασε την ευχή να υπάρχει ανάδοχος για το τμήμα Καλό Χωριό – Παχειά Άμμος μέσα στο 2027. Πάγια θέση παραμένει ότι ο ΒΟΑΚ πρέπει να εκτείνεται «από το Καστέλι μέχρι τη Σητεία».
Ομόφωνο «όχι» στο Ειδικό Χωροταξικό ΑΠΕ: Τι σημαίνει για το Λασίθι
Σημαντικό μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε στη χθεσινή μαραθώνια συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης, που κατέληξε σε ομόφωνη απόρριψη του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ-ΑΠΕ). Ο κ. Ανδρουλάκης χαρακτήρισε την απόφαση «εκκωφαντικό όχι» και διευκρίνισε ότι δεν ήταν «ξερό», αλλά τεκμηριωμένο, βασισμένο σε πέντε βασικά σημεία αδυναμίας του πλαισίου: την ανεπαρκή προστασία του δικτύου Natura 2000, τη μεταβατική διάταξη που εξαιρεί από τους νέους κανόνες τα έργα με τυπική πληρότητα φακέλου πριν τις 20 Μαΐου, το ζήτημα της αναλογικότητας (η ήδη εγκατεστημένη ισχύς πλησιάζει τους εθνικούς στόχους του 2030, ενώ οι εκκρεμείς αιτήσεις αγγίζουν τους στόχους του 2050), την αντιστροφή της σειράς θεσμοθέτησης και την ελλιπή μέριμνα για την προστασία του τοπίου, κατά παράβαση της Σύμβασης της Φλωρεντίας.
Ιδιαίτερο τοπικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η διακοπή λειτουργίας της ενεργειακής κοινότητας των ΤΟΕΒ Λασιθίου, που ο ίδιος ο κ. Ανδρουλάκης εισηγήθηκε στο Περιφερειακό Συμβούλιο μία εβδομάδα νωρίτερα. Μια προσπάθεια τεσσάρων ετών, σε συνεργασία με τα 11 ΤΟΕΒ του νομού, στόχευε στη μείωση του ενεργειακού κόστους (και κατ’ επέκταση του κόστους νερού για τους αγρότες) μέσω ανανεώσιμων πηγών. «Ήταν για εμάς μια δυσάρεστη εξέλιξη», παραδέχτηκε, δηλώνοντας ωστόσο ότι «μπορεί να κλείνει μία σελίδα, αλλά αισιοδοξούμε ότι θα ανοίξουν και άλλες».
Ο Αντιπεριφερειάρχης τόνισε ότι η Περιφέρεια δεν είναι κατά των ΑΠΕ, αλλά υπέρ «με όρους συγκεκριμένους», και θεωρεί θεμελιώδη τη διαδικασία σχεδιασμού «από κάτω προς τα πάνω»: από τους Δήμους και τους φορείς προς τα Υπουργεία, ώστε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε τόπου να αποτυπώνονται στη νομοθεσία. Ως θετικό βήμα αξιολόγησε το γεγονός ότι το Υπουργείο αποδέχτηκε τη θέση της Κρήτης για απαγόρευση εγκαταστάσεων ΑΠΕ σε υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Η ομόφωνη απόφαση θα αποσταλεί στη διαβούλευση, που αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη Ιουλίου. Ο κ. Ανδρουλάκης σημείωσε ως σημαντικό κεφάλαιο ότι και οι τέσσερις Δήμαρχοι της Περιφερειακής Ενότητας Λασιθίου κράτησαν κοινή στρατηγική στάση, ενώ το ζήτημα αναμένεται να ανεβεί και σε επίπεδο Βουλής.
