⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Την ώρα που η Ιεράπετρα και ολόκληρη η νότια Κρήτη συνεχίζουν να δέχονται το βάρος των μεταναστευτικών ροών από τη Βόρεια Αφρική, ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Νικόλας Φαραντούρης μίλησε στο Ράδιο Λασίθι και στην εκπομπή του Δημήτρη Μαρκάκη για να τοποθετηθεί σε αυτό ακριβώς το ζήτημα, λίγες μόλις ημέρες μετά την επιστροφή του από αποστολή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Αφρική και λίγες ημέρες πριν βρεθεί ο ίδιος στο Λασίθι.
Η θέση που κατέθεσε είναι σαφής και, σε μεγάλο βαθμό, αντίθετη με τον κυρίαρχο δημόσιο λόγο περί «ανάσχεσης» στα σύνορα. Ο κ. Φαραντούρης υποστήριξε ότι η γεωγραφία της χώρας καθιστά ανέφικτη τη σφράγιση των θαλάσσιων συνόρων και ότι η μόνη ρεαλιστική απάντηση βρίσκεται στις χώρες προέλευσης: στη σταθερότητα, στην ειρήνη και σε υποδομές που θα επιτρέπουν στους ανθρώπους να μείνουν εκεί όπου ζουν. Παράλληλα, άσκησε κριτική σε όσους αντιμετωπίζουν το ζήτημα με ό,τι ο ίδιος αποκάλεσε «λεονταρισμούς» και «ψευτοαντριλίκια», σημειώνοντας ότι τέτοιες πρακτικές δεν έχουν λύσει διαχρονικά ούτε το μεταναστευτικό ούτε κανένα άλλο εθνικό ή οικονομικό πρόβλημα.
Η συνέντευξη, ωστόσο, δεν περιορίστηκε εκεί. Ο ευρωβουλευτής συνέδεσε το μεταναστευτικό με το ευρύτερο ζήτημα του ρόλου της Ευρώπης σε μια περιοχή που αλλάζει ραγδαία, τοποθετήθηκε αρνητικά στο σενάριο μετασχηματισμού των ευρωπαϊκών δομών ασφάλειας με τη συμμετοχή τρίτων χωρών όπως η Τουρκία, και κάλεσε την ελληνική κυβέρνηση σε συγκεκριμένες πράξεις άσκησης εθνικής κυριαρχίας, από την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου με την Κύπρο έως την προστασία των Ελλήνων αλιέων στο Αιγαίο.
Γιατί οι ροές δεν σταματούν στη θάλασσα
Το βασικό επιχείρημα του κ. Φαραντούρη ξεκινά από τη γεωγραφία. Όσο η Ελλάδα βρίσκεται περικυκλωμένη από νερό και όσο τα νησιά παραμένουν εκτεθειμένα από κάθε πλευρά, τόσο δυσκολότερη γίνεται η ανάσχεση των ροών στο πεδίο, υποστήριξε, καλώντας να μην υπάρχουν αυταπάτες ως προς αυτό. «Μη γελιόμαστε», ήταν η φράση που χρησιμοποίησε, εξηγώντας ότι τα μέτρα πρέπει να ληφθούν στην πηγή της μετανάστευσης και όχι στο τελευταίο στάδιο της διαδρομής.
Στην ανάλυσή του, οι άνθρωποι που ξεκινούν από τα βάθη της Αφρικής ή από την περιοχή του Καυκάσου και της Κασπίας για να φτάσουν στην Ελλάδα και, κυρίως, στην Ευρώπη, το κάνουν για δύο λόγους: τη φτώχεια και τον πόλεμο. Ο ευρωβουλευτής δεν παρέλειψε να σημειώσει ότι ανάμεσά τους μπορεί να υπάρχουν και κακοποιά στοιχεία, τόνισε όμως ότι η συντριπτική πλειονότητα είναι άνθρωποι που αναζητούν μια καλύτερη ζωή.
Εδώ εντοπίζει και τον ρόλο που θα έπρεπε να διεκδικήσει η Ευρώπη: τον ρόλο του ειρηνοποιού, του παράγοντα σταθερότητας, δημοκρατίας και ομαλότητας. Αντί να γυρίζει την πλάτη στα προβλήματα, όπως είπε, η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να φροντίσει ώστε τα δισεκατομμύρια που δαπανά για αναπτυξιακή βοήθεια στην περιοχή «να πιάνουν τόπο», δηλαδή να δημιουργούν πραγματικές συνθήκες ευημερίας και σταθερότητας.
Ιδιαίτερη αιχμή άφησε για τη λογική των αποσπασματικών λύσεων. Δεν αρκούν τα «επιπόλαια μέτρα», σημείωσε, περιγράφοντας πρακτικές που περιορίζονται στο να δοθούν χρήματα ώστε να αποτραπούν οι διακινητές. Αυτό που χρειάζεται, κατά την άποψή του, είναι υποδομές υποστήριξης εκεί από όπου ξεκινούν οι ροές. Πρόκειται, όπως υπογράμμισε, για θέση που δεν είναι μόνο προσωπική αλλά και θέση του ΠΑΣΟΚ.
Ταυτόχρονα, ο ευρωβουλευτής αναγνώρισε ρητά ότι τα μεταναστευτικά ρεύματα «δημιουργούν κραδασμούς» τόσο στην κρητική όσο και στην ευρωπαϊκή κοινωνία, χωρίς αυτό να αναιρεί, όπως είπε, τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το ευρωπαϊκό δίκαιο ως προς τη διαχείριση των ροών.
Το μεταναστευτικό στην ολομέλεια του Στρασβούργου τον Σεπτέμβριο
Σε ό,τι αφορά τις εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο ευρωβουλευτής ανέφερε ότι έχουν ήδη ξεκινήσει οι προπαρασκευαστικές εργασίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ότι το μεταναστευτικό θα είναι από τα πρώτα ζητήματα που θα απασχολήσουν την ολομέλεια στο Στρασβούργο το πρώτο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου.
Η εξωστρέφεια της Ευρώπης και ο ρόλος της Ελλάδας
Ο κ. Φαραντούρης τοποθέτησε το μεταναστευτικό μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο. Όπως υποστήριξε, ο κόσμος αλλάζει με «τεκτονικές» μεταβολές στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, και η Ευρώπη, αν θέλει να συνεχίσει να υπάρχει με τη μορφή που γνωρίζουμε, οφείλει να βγει από το «καβούκι» της και να αναλάβει ρόλο εξωστρέφειας.
Σε αυτή την προσπάθεια, όπως είπε, η Ελλάδα έχει κρίσιμο ρόλο, καθώς βρίσκεται πλησιέστερα στο θέατρο των εξελίξεων: στη Μέση Ανατολή, στην Αφρική, στην Ανατολική Μεσόγειο, εκεί όπου λαμβάνονται αποφάσεις για τις ενεργειακές αγορές αλλά και για τη μετανάστευση. Αντί να παραμένει σιωπηλή και να αναμένει, όπως το έθεσε, «ψίχουλα ελεημοσύνης» στα εθνικά θέματα και στις διεθνείς σχέσεις, η χώρα θα έπρεπε να κινείται με αποφασιστικότητα και να αναλαμβάνει ρόλο προστασίας των θρησκευτικών και εθνικών κοινοτήτων, από τη Δαμασκό και τη Λατάκια έως τη Βόρεια Αφρική, την Ιερά Μονή Σινά, τη Λιβύη και την Αιθιοπία.
Το επιχείρημα το στήριξε στην πρόσφατη εμπειρία του. Ο ευρωβουλευτής ήταν επικεφαλής αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη Ζάμπια, όπου βρέθηκε στη Λουσάκα ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου, επισκέφθηκε την ορθόδοξη κοινότητα και την ομογένεια και τιμήθηκε από τη Μητρόπολη Ζάμπιας και Μοζαμβίκης με ανώτατη διάκριση του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. Στα βάθη της Αφρικής, όπως ανέφερε, συνάντησε ελληνορθόδοξους αλλά και ντόπιους πληθυσμούς που αισθάνονται την Ελλάδα δεύτερη πατρίδα τους. Την ώρα της συνέντευξης βρισκόταν στη Χίο, όπου είχε φτάσει μαζί με τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόδωρο, κρητικής καταγωγής, για συζητήσεις γύρω από τα ζητήματα της Αιγύπτου και της Αφρικής.
«Μικρό ΝΑΤΟ» με τρίτες χώρες: το «όχι» στη συμμετοχή της Τουρκίας
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού αμυντικού σχήματος, ο κ. Φαραντούρης επιβεβαίωσε ότι στους διαδρόμους και στις επιτροπές των Βρυξελλών ακούγονται σενάρια για ένα «μικρό ΝΑΤΟ» ευρωπαϊκού χαρακτήρα, με τη συμμετοχή τρίτων χωρών. Η λογική πίσω από αυτά, εξήγησε, είναι ότι όσο οι Ηνωμένες Πολιτείες στρέφουν το ενδιαφέρον τους μακριά από την Ευρώπη, προς τη Μέση Ανατολή και την Ασία, τόσο οι Ευρωπαίοι θα αναζητούν εναλλακτικούς τρόπους θωράκισης της ασφάλειάς τους.
Η τοποθέτησή του ήταν κατηγορηματικά αρνητική. Θα ήταν «καταστροφικό» για την Ευρώπη να υποκατασταθεί το ΝΑΤΟ από ένα μικρό ΝΑΤΟ, είπε, με τις χώρες που αναφέρονται ως πιθανοί συμμετέχοντες να είναι η Τουρκία, η Νορβηγία και η Βρετανία. Για τις δύο τελευταίες δεν εξέφρασε αντίρρηση. Για την Τουρκία, όμως, έθεσε το ερώτημα ευθέως: είναι δυνατόν η ασφάλεια κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή της Ελλάδας και της Κύπρου, να αφεθεί σε μια χώρα που διατηρεί στρατιωτική κατοχή στην Κύπρο και απειλεί με πόλεμο την Ελλάδα;
Από την εκπομπή απηύθυνε κάλεσμα προς την ελληνική κυβέρνηση να αισθανθεί «το βάρος της ιστορικής ευθύνης» και να μη σιωπήσει στα τραπέζια των αποφάσεων, κάτι που, όπως είπε, δεν έγινε από τον Έλληνα πρωθυπουργό στην πρόσφατη Σύνοδο του ΝΑΤΟ. Ζήτησε από τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών να δηλώσουν ρητά ότι η Τουρκία, με τον αναθεωρητισμό της και το δόγμα της «γαλάζιας πατρίδας», δεν μπορεί να συμμετάσχει σε καμία θεσμική συγκρότηση της Ευρώπης, είτε αυτή αφορά την ασφάλεια είτε την άμυνα είτε οποιονδήποτε άλλο θεσμό.
Τρεις συγκεκριμένες πράξεις άσκησης κυριαρχίας
Στο ίδιο πνεύμα, ο ευρωβουλευτής χαρακτήρισε απαράδεκτο το γεγονός ότι η χώρα δεν προχωρά σε πράξεις άσκησης εθνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο, διευκρινίζοντας ότι δεν εννοεί «λεονταρισμούς» και ανέξοδες απειλές αλλά ενέργειες στο πεδίο. Κατέθεσε τρεις συγκεκριμένες προτεραιότητες.
Πρώτον, την άμεση πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου με την Κύπρο, ένα έργο για το οποίο, όπως είπε, εδώ και τρία χρόνια αναζητούνται προσχήματα αναβολής, από τα ρεύματα και τους νέους επενδυτές έως την αναμονή Αμερικανών και Γάλλων. Δεύτερον, την προστασία των Ελλήνων αλιέων. Στην Ιχθυόσκαλα της Χίου, ανέφερε, οι ψαράδες τού είπαν πριν από έναν μήνα ότι δεν μπορούν πλέον να ψαρέψουν στα ελληνικά ύδατα, επειδή έρχονται μηχανότρατες από την Τουρκία με την ανοχή των τουρκικών αρχών, ενώ στην Αθήνα επικρατεί σιωπή. Τρίτον, την έναρξη συζητήσεων με την Κύπρο για την οριοθέτηση ΑΟΖ ανάμεσα στις δύο χώρες. Δεν ζήτησε οριοθέτηση «με το πάτημα ενός κουμπιού», όπως διευκρίνισε, αλλά την έναρξη διαλόγου ώστε να σταλεί ένα ισχυρό μήνυμα ότι Ελλάδα και Κύπρος εννοούν την άσκηση των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων.
«Εθνικά ζητήματα που ξεπερνούν τα κόμματα»
Στην ερώτηση του Δημήτρη Μαρκάκη για το κατά πόσο η Νέα Δημοκρατία συντάσσεται με όσα περιέγραψε, ο κ. Φαραντούρης απάντησε ότι πρόκειται για εθνικά ζητήματα που ξεπερνούν ένα ή δύο κόμματα και ότι δεν μιλά μέσα από «στενά κομματικά στεγανά και παρωπίδες». Οι θέσεις του ΠΑΣΟΚ, υποστήριξε, δεν είναι κομματικές ή μικροπολιτικές αλλά εθνικές, καθώς η θωράκιση της εθνικής κυριαρχίας και ανεξαρτησίας βρίσκεται στο DNA του κόμματος ήδη από τη Διακήρυξη της 3ης Σεπτεμβρίου.
Όπως σημείωσε, υπάρχουν φωνές μέσα στη Νέα Δημοκρατία που συμμερίζονται αυτές τις θέσεις, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα «αφυπνιστούν κάποιοι» και θα υπάρξει κάποιου είδους δράση. Μέχρι στιγμής, κατέληξε, η εξωτερική μας πολιτική χαρακτηρίζεται από αδράνεια.
Ο ευρωβουλευτής έκλεισε τη συνέντευξη ανακοινώνοντας ότι από την Τετάρτη θα βρίσκεται στην Κρήτη και στο Λασίθι, με αφορμή και τη μεγάλη εκδήλωση που οργανώνει το ΠΑΣΟΚ για την 3η Σεπτεμβρίου, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας συνάντησης στο στούντιο του Ράδιο Λασίθι.
