Την ανάγκη να δοθεί μια μαζική και συντονισμένη απάντηση από ολόκληρο το Λασίθι κατά την επικείμενη επίσκεψη του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη στα νοσοκομεία της Κρήτης υπογράμμισε, μιλώντας στο Ράδιο Λασίθι, η Μαρία Κτιστάκη, μέλος της Ανοιχτής Επιτροπής Αγώνα Ιεράπετρας, ασκώντας έντονη κριτική στην επιλογή να εγκαινιαστούν ανακαινισμένα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών την ώρα που, όπως ανέφερε, οι δημόσιες δομές του νομού εξακολουθούν να λειτουργούν με σοβαρές ελλείψεις προσωπικού.
Η επίσκεψη του υπουργού αναμένεται μέσα στον Οκτώβριο, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει γίνει γνωστή η ακριβής ημερομηνία ή η σειρά των νοσοκομείων που θα επισκεφθεί. Ο ίδιος ο κ. Γεωργιάδης, μιλώντας στις 8 Σεπτεμβρίου στο CretaOne 102,3, είχε προαναγγείλει ότι θα βρεθεί στην Κρήτη για «πάρα πολλά εγκαίνια» και για να εξετάσει από κοντά την πορεία των έργων στα νοσοκομεία του νησιού. Στην ίδια συνέντευξη είχε δηλώσει ότι δεν υπάρχει στην ατζέντα του σχέδιο κατάργησης νοσοκομείου, ενώ αναφέρθηκε θετικά στην πορεία του Νοσοκομείου Αγίου Νικολάου και ανακοίνωσε σχεδιασμό για πλήρη ανακατασκευή του Βενιζελείου.
Οι διαβεβαιώσεις αυτές, ωστόσο, δεν φαίνεται να καθησυχάζουν τις Επιτροπές Αγώνα του Λασιθίου. Αντιπροσωπείες από την Ιεράπετρα, τον Άγιο Νικόλαο και τη Σητεία συναντήθηκαν την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου στην Ιεράπετρα και κατέληξαν σε κοινό πλαίσιο διεκδικήσεων, καλώντας πολίτες, εργαζομένους, σωματεία, συλλόγους και φορείς της Αυτοδιοίκησης να συμμετάσχουν σε συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας κατά την παρουσία του υπουργού στον νομό.
Προετοιμασία κινητοποιήσεων σε ολόκληρο το Λασίθι
Η κ. Κτιστάκη τόνισε ότι η επίσκεψη του υπουργού Υγείας αποτελεί ένα θέμα που πρέπει να παραμείνει ψηλά στην τοπική επικαιρότητα και να κινητοποιήσει συνολικά τις κοινωνίες του Λασιθίου. Όπως εξήγησε, η συνάντηση των τριών Επιτροπών Αγώνα είχε ακριβώς αυτόν τον σκοπό: να υπάρξει κοινός σχεδιασμός και ενιαία παρουσία από όλες τις περιοχές του νομού.
«Το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε εδώ στον νομό Λασιθίου είναι να είναι όλος ο νομός στο πόδι», ανέφερε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι η επίσκεψη δεν πρέπει να περιοριστεί σε μια επικοινωνιακή παρουσίαση των κτιριακών παρεμβάσεων.
Η ίδια εκτίμησε ότι το ακριβές πρόγραμμα ενδέχεται να γίνει γνωστό σε μεταγενέστερο χρόνο και επισήμανε πως οι Επιτροπές Αγώνα θα παρακολουθούν τις εξελίξεις, ώστε να οργανωθούν συγκεντρώσεις στα νοσοκομεία που θα περιλαμβάνονται στην περιοδεία.
Η κοινή ανακοίνωση των Επιτροπών καλεί σε μαζική και οργανωμένη συμμετοχή, με το σκεπτικό ότι τα προβλήματα των νοσοκομείων της Ιεράπετρας, της Σητείας και του Αγίου Νικολάου είναι αλληλένδετα. Κεντρική θέση τους είναι ότι η υποβάθμιση μιας δομής επιβαρύνει το σύνολο του συστήματος υγείας στον νομό, καθώς μεταφέρει περιστατικά, εφημερίες και πρόσθετες ανάγκες στα υπόλοιπα νοσοκομεία.
«Εγκαινιάζονται κτίρια, αλλά ποιος θα τα λειτουργήσει;»
Στον πυρήνα της κριτικής της κ. Κτιστάκη βρίσκεται η διάσταση ανάμεσα στις ανακαινίσεις των νοσοκομειακών υποδομών και στη δυνατότητα ουσιαστικής λειτουργίας τους. Η ίδια υποστήριξε ότι η ανακαίνιση των ΤΕΠ και η προμήθεια σύγχρονου εξοπλισμού δεν αρκούν, εάν δεν συνοδεύονται από μόνιμες προσλήψεις γιατρών, νοσηλευτών, τεχνικών και λοιπού προσωπικού.
Χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα αιχμηρή γλώσσα, σημείωσε ότι ο υπουργός δεν μπορεί να έρχεται «να εγκαινιάζει ντουβάρια σε ένα νοσοκομείο το οποίο έχει αποψιλωθεί και δεν υπάρχει προσωπικό να το δουλέψει».
Κατά την κ. Κτιστάκη, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο εάν ένα Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών έχει ανακαινιστεί, αλλά εάν μπορεί να λειτουργεί καθημερινά, σε πλήρη ανάπτυξη και με ασφαλείς συνθήκες για ασθενείς και εργαζομένους. Όπως ανέφερε, η εικόνα των ανακαινισμένων χώρων δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τις κενές θέσεις, τις παραιτήσεις, τις συνεχείς μετακινήσεις προσωπικού και τις δυσκολίες κάλυψης των εφημεριών.
Η εκπρόσωπος της Επιτροπής Αγώνα αναφέρθηκε ειδικότερα στην κατάσταση του Νοσοκομείου Ιεράπετρας, κάνοντας λόγο για κλινικές που στηρίζονται σε ελάχιστους γιατρούς. Έφερε ως παράδειγμα την Παθολογική Κλινική και την Αναισθησιολογία, σημειώνοντας ότι ένας νέος γιατρός δύσκολα θα επιλέξει να εργαστεί σε ένα νοσοκομείο όταν γνωρίζει ότι θα κληθεί να σηκώσει δυσανάλογο βάρος, χωρίς επαρκή ομάδα συναδέλφων και με εξαντλητικές εφημερίες.
Οι συνθήκες εργασίας και οι άγονες προκηρύξεις
Σύμφωνα με την κ. Κτιστάκη, η αδυναμία προσέλκυσης γιατρών στα νοσοκομεία της περιφέρειας δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με διαδοχικές προκηρύξεις. Απαιτούνται, όπως είπε, αξιοπρεπείς αποδοχές, ουσιαστικά κίνητρα, σταθερές εργασιακές σχέσεις και συνθήκες που θα επιτρέπουν στους εργαζομένους να ασκούν με ασφάλεια το επάγγελμά τους.
Η ίδια υποστήριξε ότι ένας γιατρός, ένας νοσηλευτής ή ένας τεχνικός πρέπει να γνωρίζει πως ο μισθός του επαρκεί για να ζήσει ο ίδιος και η οικογένειά του και πως στο νοσοκομείο θα βρει στελεχωμένη ομάδα, αντί να βρεθεί μόνος απέναντι στις ανάγκες μιας ολόκληρης κλινικής.
Στην κοινή ανακοίνωσή τους, οι Επιτροπές Αγώνα ζητούν μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού όλων των ειδικοτήτων, κάλυψη των κενών οργανικών θέσεων και μονιμοποίηση των συμβασιούχων που καλύπτουν πάγιες ανάγκες. Ζητούν επίσης αυξήσεις μισθών, πρόσθετα κίνητρα για τις άγονες και προβληματικές περιοχές και τερματισμό των υποχρεωτικών μετακινήσεων και των εξαντλητικών εφημεριών.
Η λειτουργία εξοπλισμού και η προσφυγή στον ιδιωτικό τομέα
Η κ. Κτιστάκη αναφέρθηκε και στην περίπτωση του αξονικού τομογράφου του Νοσοκομείου Ιεράπετρας, υποστηρίζοντας ότι η ύπαρξη του μηχανήματος δεν εξασφαλίζει από μόνη της την εξυπηρέτηση των ασθενών, εφόσον δεν υπάρχει το απαραίτητο προσωπικό για τη λειτουργία του.
Όπως είπε, αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι ασθενείς που προσέρχονται στο δημόσιο νοσοκομείο να παραπέμπονται σε ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα και να επιβαρύνονται οικονομικά για εξετάσεις που θα έπρεπε να παρέχονται από τη δημόσια δομή.
Συνέδεσε, επίσης, την κατάσταση αυτή με τις αλλαγές που επιτρέπουν στους γιατρούς του ΕΣΥ να διατηρούν ιδιωτικό έργο, αλλά και με τη δυνατότητα συνεργασίας ιδιωτικών φορέων με δημόσιες νοσοκομειακές υποδομές. Κατά την εκτίμησή της, αντί η πολιτεία να ενισχύει αποφασιστικά το δημόσιο σύστημα, διευρύνεται σταδιακά ο χώρος για την ιδιωτική παροχή υπηρεσιών υγείας.
Πρόκειται για θέση που αποτυπώνεται και στην ανακοίνωση των Επιτροπών, οι οποίες κάνουν λόγο για συνεχιζόμενη εμπορευματοποίηση της υγείας και δηλώνουν ότι δεν αποδέχονται ένα σύστημα «δύο ταχυτήτων», στο οποίο οι κάτοικοι θα χρειάζεται να πληρώνουν όλο και περισσότερα για υπηρεσίες που θα έπρεπε να είναι δημόσιες και δωρεάν.
Αίτημα για αυτοτέλεια των νοσοκομείων του Λασιθίου
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε η κ. Κτιστάκη στο πάγιο αίτημα για επαναφορά της διοικητικής αυτοτέλειας των νοσοκομείων του νομού. Οι Επιτροπές Αγώνα ζητούν την κατάργηση της ενιαίας διοικητικής δομής και την επιστροφή στο καθεστώς πριν από το 2012, ώστε κάθε νοσοκομείο να διαθέτει δική του διοίκηση και προϋπολογισμό.
Όπως εξήγησε, η αυτοτέλεια θα έδινε σε κάθε μονάδα τη δυνατότητα να σχεδιάζει με βάση τις ιδιαίτερες ανάγκες της, να διεκδικεί προσωπικό, χρηματοδότηση, εξοπλισμό και υλικά και να λογοδοτεί για τις δικές της υπηρεσίες. Διευκρίνισε ότι η συνεργασία μεταξύ των νοσοκομείων ήταν ανέκαθεν αναγκαία και χρήσιμη, αλλά τη διαχώρισε από την πρακτική των συστηματικών μετακινήσεων προσωπικού για την κάλυψη κενών.
Κατά την ίδια, η σημερινή κατάσταση δημιουργεί την αίσθηση ότι προσωπικό από την Ιεράπετρα και τη Σητεία καλείται να εξυπηρετεί κατά προτεραιότητα ανάγκες του Αγίου Νικολάου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το κεντρικό νοσοκομείο του νομού δεν αντιμετωπίζει επίσης σοβαρά προβλήματα. Αντίθετα, σημείωσε ότι και εκεί υπάρχουν ελλείψεις, αποχωρήσεις και εξουθένωση των εργαζομένων.
Η θέση της Επιτροπής Αγώνα είναι ότι η μετακίνηση των λιγοστών διαθέσιμων εργαζομένων από τη μία μονάδα στην άλλη δεν λύνει το πρόβλημα, αλλά ανακατανέμει την υποστελέχωση και δημιουργεί διαρκή ανασφάλεια στις τοπικές κοινωνίες.
Διαφορετική εικόνα από υπουργείο και Επιτροπές Αγώνα
Η δημόσια συζήτηση ενόψει της επίσκεψης του υπουργού αναδεικνύει δύο διαφορετικές αποτιμήσεις για την κατάσταση των νοσοκομείων της Κρήτης. Ο κ. Γεωργιάδης έχει δηλώσει ότι δεν εξετάζει κατάργηση νοσοκομειακής μονάδας στο νησί, ενώ έχει χαρακτηρίσει «πολύ εντυπωσιακή» την πρόοδο του Νοσοκομείου Αγίου Νικολάου. Έχει αναγνωρίσει, πάντως, ότι εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα στελέχωσης σε μονάδες της Κρήτης.
Από την άλλη πλευρά, οι Επιτροπές Αγώνα θεωρούν ότι οι ελλείψεις δεν είναι συγκυριακές ούτε μπορούν να καλυφθούν με προσωρινές μετακινήσεις. Εκφράζουν φόβους ότι η διαρκής αποδυνάμωση θα οδηγήσει σταδιακά τα περιφερειακά νοσοκομεία σε περιορισμό των υπηρεσιών τους, ακόμη και αν δεν υπάρξει τυπική απόφαση κατάργησής τους.
Η κ. Κτιστάκη περιέγραψε ως βασική ανησυχία το ενδεχόμενο οι περιφερειακές νοσοκομειακές μονάδες να χάσουν κρίσιμες λειτουργίες και να μετατραπούν στην πράξη σε δομές περιορισμένων δυνατοτήτων, με τους κατοίκους να αναγκάζονται να μετακινούνται σε μεγαλύτερα νοσοκομεία για εξετάσεις, νοσηλεία ή χειρουργικές επεμβάσεις.
Το μήνυμα που θέλουν να μεταφέρουν στον υπουργό
Στόχος των κινητοποιήσεων, όπως τον παρουσίασε η κ. Κτιστάκη, είναι να καταστεί σαφές ότι οι κάτοικοι του Λασιθίου δεν ζητούν μόνο ανακαινισμένα κτίρια, αλλά νοσοκομεία ικανά να λειτουργούν πλήρως και σε μόνιμη βάση.
«Εμείς θέλουμε προσωπικό. Θέλουμε πραγματικά δημόσια και δωρεάν υγεία στον τόπο μας», ανέφερε, συνοψίζοντας το μήνυμα που επιδιώκουν να μεταφέρουν οι Επιτροπές Αγώνα στον υπουργό Υγείας.
Το κοινό πλαίσιο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την αποτροπή κάθε συγχώνευσης ή υποβάθμισης δομής, την επαρκή κρατική χρηματοδότηση, την πλήρη στελέχωση των νοσοκομείων, την ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας, την προστασία των δημόσιων δομών ψυχικής υγείας και την υλοποίηση του Δημόσιου Κέντρου Αποκατάστασης στη Νεάπολη.
