⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Η Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας – Αναρρίχησης (Ε.Ο.Ο.Α.) εξέδωσε επίσημη επιστολή διαμαρτυρίας προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) και τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), εκφράζοντας την κατηγορηματική της αντίθεση στον σχεδιασμό εγκατάστασης Βιομηχανικών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΒΑΠΕ) και συγκεκριμένα ανεμογεννητριών, στον ορεινό όγκο της Θρυπτής Λασιθίου.
Στο αναλυτικό της έγγραφο, η Ομοσπονδία κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις ανεπανόρθωτες καταστροφές που θα προκαλέσει το έργο στο ευαίσθητο φυσικό περιβάλλον (Natura 2000), την πλούσια ενδημική βιοποικιλότητα, τους αρχαιολογικούς χώρους, αλλά και στον εναλλακτικό ορεινό τουρισμό της Κρήτης, ζητώντας από την Πολιτεία την άμεση ματαίωση των σχεδιαζόμενων εγκαταστάσεων.
Αναλυτικότερα το περιεχόμενο της επιστολής:
ΘΕΜΑ: «Διαμαρτυρία της Ε.Ο.Ο.Α. για την εγκατάσταση ανεμογεννητριών ΒΑΠΕ στον ορεινό όγκο της Θρυπτής Λασιθίου»
Κυρίες, Κύριοι, η Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας Αναρρίχησης, εκτός από την ανάπτυξη των αθλημάτων της, στους σκοπούς του καταστατικού της προβλέπει τη διαφύλαξη και προστασία του ορεινού φυσικού περιβάλλοντος και οικοσυστήματος, όπου ασκούνται η ορεινή πεζοπορία και οι διασχίσεις ορεινών όγκων, η ορειβασία κι ο αλπινισμός και βεβαίως η αναρρίχηση στο φυσικό της πεδίο. Δεν θα μπορούσε επομένως η Ε.Ο.Ο.Α. να παραμένει αμέτοχη στην υποβάθμιση και καταστροφή που συντελείται στο ορεινό περιβάλλον της Ελλάδας. Οι κορυφογραμμές της πατρίδας μας αποτελούν περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Το ανάγλυφό τους διασχίζουν Ευρωπαϊκά και Εθνικά μονοπάτια. Σ’ αυτές είναι χτισμένοι παραδοσιακοί ορεινοί οικισμοί, υπάρχουν εθνικοί δρυμοί, προστατευόμενες περιοχές (NATURA 2000, γεωπάρκα, περιοχές προστατευόμενες από την UNESCO), μνημεία της φύσης, άγρια πανίδα και χλωρίδα, απάτητες γωνιές απαράμιλλης ομορφιάς. Έτσι, η ΕΟΟΑ εκφράζει την αντίθεσή της στην εγκατάσταση αιολικών ΑΠΕ στις βουνοκορφές της πατρίδας μας για τους παρακάτω λόγους:
1. ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ: Η εγκατάσταση αιολικών ΑΠΕ απαιτεί έργα υποδομής σε δύσβατες και απομακρυσμένες ορεινές περιοχές, διάνοιξη δρόμων και κόψιμο δέντρων, κατασκευές με σκυρόδεμα κλπ., τα οποία προκαλούν μόνιμη αλλοίωση και υποβάθμιση του ορεινού οικοσυστήματος, κυριολεκτικά προκαλούν «ισοπέδωση» και μετατροπή των βουνοκορφών σε ανοικτούς χώρους εγκατάλειψης αυτών των κατασκευών. Σχετικές μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η αλόγιστη εγκατάσταση αιολικών Α.Π.Ε. επιδρά αρνητικά στο τοπικό μικροκλίμα, τόσο λόγω αύξησης της μέσης θερμοκρασίας των περιοχών στις οποίες τοποθετούνται με την αποψίλωση των δασικών εκτάσεων, όσο και στη διάβρωση των ορεινών ταμιευτήρων νερού, συμβάλλοντας κατ’ επέκταση στην ξηρασία και την κλιματική αλλαγή. Τα ορεινά οικοσυστήματα τόσο εξαιτίας του υψομέτρου και των ιδιαιτεροτήτων του ανάγλυφου πεδίου τους διαταράσσονται πολύ εύκολα από τις μεταβολές στο κλίμα και αποτελούν τις πλέον ευαίσθητες περιοχές που εκτίθενται στο μεγαλύτερο κίνδυνο από την κλιματική αλλαγή. Η UIAA μάλιστα πρόσφατα επικαιροποίησε την Διακήρυξη του Τυρόλο για τις αρνητικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην ορειβασία και αναρρίχηση. Ένας ακόμη σοβαρός λόγος για τον οποίο η ΕΟΟΑ αντιτίθεται σε ό,τι και όποιον συμβάλει αρνητικά στην κλιματική αλλαγή.
2. ΤΟΞΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ: Η τοποθέτηση αιολικών Α.Π.Ε. στις βουνοκορφές συνεπάγεται αυξημένες ανάγκες αποθήκευσης της παραγόμενης ενέργειας με τη χρήση τοξικών εύφλεκτων συστημάτων / μπαταριών λιθίου σε άλλες μόνιμες εγκαταστάσεις που κατασκευάζονται μέσα σε προστατευόμενες δασικές αλλά και αλπικές περιοχές, με ορατό κίνδυνο σε περίπτωση πυρκαγιάς. Η εγκατάλειψη υλικών (π.χ. πτερυγίων) στις κορυφογραμμές, διοχετεύει στο περιβάλλον απαγορευμένες τοξικές ουσίες που τελικά περνούν στον υδροφόρο ορίζοντα και την τροφική αλυσίδα, με απρόβλεπτες συνέπειες για τους ανθρώπους και όχι μόνο.
3. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΟΡΕΙΝΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟ: Η αισθητική επιβάρυνση που προκαλούν οι εγκαταστάσεις των αιολικών Α.Π.Ε. στους ορεινούς όγκους της χώρας μας έχουν άμεσες επιπτώσεις και στον εναλλακτικό τουρισμό. Οι ορεινές υπαίθριες δραστηριότητες, η ορεινή πεζοπορία, η ορειβασία κι ο αλπινισμός, η αναρρίχηση, το ποδήλατο βουνού, το ορειβατικό σκι και η χιονοδρομία αποτελούν δραστηριότητες συνδεδεμένες με τα βουνά, τα δάση και τα νησιά μας και κατ’ επέκταση συνδεδεμένες με τον εναλλακτικό τουρισμό που αποτελεί σχεδόν τον μοναδικό εναπομείναντα τρόπο βιοπορισμού των μικρών κοινοτήτων στη χώρα μας και όχι μόνο. Ας φανταστούμε περιοχές της πατρίδας μας, βουνοκορφές με παραδοσιακά μονοπάτια, εθνικά και διεθνή και με μοναδικά αναρριχητικά πεδία, περιοχές με παγκόσμια αναγνωρισμένο φυσικό κάλλος, πώς θα μεταμορφωθούν στο όνομα της «ανάπτυξης» με την αλόγιστη τοποθέτηση αιολικών ΑΠΕ!!
Η περίπτωση της Οροσειράς της Θρυπτής: Η οροσειρά της Θρυπτής με τις ψηλότερες κορυφές της, Αφέντη στα 1476μ και Κλήρο στα 1331μ ανήκει και αυτή στις προστατευόμενες περιοχές NATURA 2000 που αποτελεί ένα Ευρωπαϊκό οικολογικό Δίκτυο περιοχών, οι οποίες φιλοξενούν φυσικούς τύπους οικοτόπων και οικοτόπους ειδών που είναι σημαντικοί σε ευρωπαϊκό – παγκόσμιο επίπεδο. Η Θρυπτή είναι ενταγμένη επίσης στο παγκόσμιο δίκτυο των πολύ σημαντικών περιοχών για τα πουλιά IBA (Important Bird Areas). Κύρια χαρακτηριστικά της οροσειράς είναι οι γκρεμοί, τα χάσματα, οι σάρες και τα φαράγγια. Το φαράγγι του Χα συγκαταλέγεται στα εντυπωσιακότερα της Ευρώπης. Το φαράγγι του Μέσωνα στην σκιά του Κλήρου που διαπερνά αρχαιολογικούς χώρους. Κοντά στην κορυφή Αφέντης υπάρχουν δολομίτες, ενώ στην υπόλοιπη περιοχή κυριαρχούν ασβεστόλιθοι, ενώ το πευκοδάσος που εντοπίζεται στην περιοχή είναι ένα από τα λίγα εναπομείναντα στην Κρήτη.
Οι σχεδιαζόμενες εγκαταστάσεις ανεμογεννητριών συνιστούν οικολογικό έγκλημα για τον ορεινό όγκο της Θρυπτής με αποτέλεσμα να επίκειται μη αναστρέψιμη περιβαλλοντική καταστροφή. Το έργο προβλέπει διάνοιξη μεγάλων δρόμων πρόσβασης προς τις κορυφές και τις βουνοπλαγιές, μεγάλες εκσκαφές για την θεμελίωση των ανεμογεννητριών (βάσεις από μπετόν 350τμ) και των πυλώνων μεταφοράς του ρεύματος. Συνέπεια αυτών, η αλλοίωση του ορεινού ανάγλυφου της οροσειράς. Η οροσειρά της Θρυπτής έχει μεγάλο υδρογεωλογικό ενδιαφέρον αφού στις μελέτες που έχουν γίνει παρουσιάζεται η κύρια δεξαμενή νερού που παροχετεύει νερό σε Μαλάυρα και σε όλες τις πηγές που περιβάλλουν την οροσειρά. Η πλούσια βιοποικιλότητα, αποτελούμενη από σπάνια ενδημική χλωρίδα θα κινδυνεύσει να εξαφανισθεί και θα υποβαθμισθούν βιότοποι, ενώ είναι υπαρκτός ο κίνδυνος να εκτοπιστεί από τις επεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον, η προστατευόμενη ορνιθοπανίδα της περιοχής (όρνια, γυπαετοί, χρυσαετοί). Η ποιότητα και η σπουδαιότητα της περιοχής συνίσταται στην ποικιλία από καλά διατηρημένα οικοσυστήματα σε μια σχετικά μικρή έκταση, που δεν έχει εύκολη πρόσβαση. Οι πληθυσμοί των θηλαστικών στην περιοχή είναι σε εξαιρετική κατάσταση λόγω της γεωμορφολογίας της περιοχής, που προσφέρει άφθονα καταφύγια.
Σπάνια Χλωρίδα, Πανίδα και Αρχαιολογικοί Χώροι: Η χλωρίδα της περιοχής είναι πλούσια σε κοινά και ενδημικά είδη τα οποία παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στη Θρυπτή έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 62 είδη ενδημικών φυτών της Κρήτης, ενώ η καμπανούλα της Ιεράπετρας (Campanula hierapetrae), ένα ενδημικό αμάραντο το ελίχρυσο (Helichrysum doerfleri) και η επίσης ενδημική μινουάρτια (Minuartia wettsteinii) είναι είδη που βρίσκονται μόνο στη Θρυπτή. Το αγκάθι Eryngium amorginum φυτρώνει μόνο στο νησί της Αμοργού και το όρος Θρυπτή. Η οροσειρά φιλοξενεί βιότοπο με το ενδημικό προστατευόμενο είδος της αμπελιτσιάς (Zelkova). Ακόμη, στην περιοχή διακρίνονται σπάνια και προστατευόμενα είδη χλωρίδας, όπως το ασιατικό κυδωνίαστρο (Cotoneaster nummularius), η ενδημική μαργαρίτα (Anthemis abrotanifolia) και η βραχόφιλη τουλίπα (Tulipa saxatilis), αλλά και οι ορχιδέες Barlia robertiana, Ophrys sphegodes subsp. cretensis, Orchis anatolica subsp. sitiaca, Ophrys sitiaca και Ophrys basilissa, καθώς και το Limodorum abortivum. Οποιαδήποτε κατασκευή (δρόμων – πλατφόρμας με τσιμέντο κλπ.) δημιουργηθεί στην περιοχή θα έχει ολέθρια αποτελέσματα στη χλωρίδα και την πανίδα της.
Στην περιοχή υπάρχει πευκοδάσος (Pinus brutia) με πολύ παλιά δέντρα, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου όμως κάηκε πριν από αρκετά χρόνια και βρίσκεται υπό αναγέννηση όπως συμβαίνει με όλα τα πευκοδάση. Η πανίδα της περιοχής είναι πλούσια σε ενδημικά ασπόνδυλα, όπως το σαλιγκάρι Albinaria sturanyi, το οποίο είναι και τοπικό ενδημικό. Η ερπετοπανίδα περιλαμβάνει δύο προστατευόμενα αμφίβια, τον κρητικό δενδροβάτραχο (Hyla arborea kretensis) και τον πράσινο φρύνο (Bufotes viridis), που αφθονούν στις πλαγιές της Θρυπτής. Οι νυχτερίδες Myotis myotis φωλιάζουν σε πολλά σπήλαια του βουνού. Ο κρητικός αγκαθοποντικός (Acomys minous) και ο κρητικός δασοποντικός (Apodemus sylvaticus creticus) φωλιάζουν επίσης στις νότιες πλαγιές της Θρυπτής. Παράλληλα, στην περιοχή του Καβουσίου στη βάση της κορυφής Καψά βρίσκεται ο σημαντικός αρχαιολογικός χώρος του Αζοριά που κατοικούνταν από την νεολιθική εποχή ως τον 5ο αιώνα π.Χ. και επίσης οι σημαντικοί υστερομινωικοί αρχαιολογικοί χώροι Κάστρο (πάνω από το φαράγγι Μέσωνα) και Βροντά χαμηλότερα βορειοανατολικά του χωριού Μοναστηράκι, όπου έχουν εντοπιστεί ανακτορικά κτίρια μινωικής εποχής από ανασκαφές που ξεκίνησαν το 1980. Το ανάκτορο υπολογίζεται ότι ήταν τεράστιο, καθώς είχε έκταση περίπου 300 στρέμματα, αλλά ως τώρα έχει αποκαλυφθεί ο πυρήνας του.
Συμπέρασμα και Αιτήματα: Η εγκατάσταση ανεμογεννητριών στην προστατευμένη οροσειρά της Θρυπτής αποκλείει την βιώσιμη ανάπτυξη με δραστηριότητες φιλικές προς το περιβάλλον, όπως ο εναλλακτικός τουρισμός, η ανάπτυξη του ήπιου ορεινού αθλητισμού, η πεζοπορία, η ορειβασία, η παρατήρηση πουλιών κ.α. Αναλύοντας τις θέσεις εγκατάστασης, η μια ανεμογεννήτρια χωροθετείται πάνω ή πλησίον στο διάσημο ορειβατικό μονοπάτι που ενώνει τον οικισμό της Θρυπτής με την κορυφή Αφέντης! Για όλους τους παραπάνω λόγους, η Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας Αναρρίχησης, εκφράζει την βαθιά της ανησυχία και αντίθεση για την σχεδιαζόμενη εγκατάσταση αιολικών πάρκων στην οροσειρά της Θρυπτής που απειλεί να επιφέρει ανεπανόρθωτη καταστροφή στο φυσικό περιβάλλον και την ιδιαίτερη ορεινή φυσιογνωμία της περιοχής. Η ΕΟΟΑ διαμαρτύρεται έντονα για την επιχειρούμενη υποβάθμιση και στέκεται στο πλευρό της τοπικής κοινωνίας, των ορειβατικών συλλόγων και των φορέων της περιοχής που μάχονται να προστατεύσουν το ορεινό τους περιβάλλον. Ζητούμε από την Πολιτεία την άμεση ματαίωση των σχεδιαζόμενων αυτών εγκαταστάσεων.
Εκ μέρους της Ε.Ο.Ο.Α.
Η Πρόεδρος: Κ. Δηλαβεράκη
Ο Γεν. Γραμματέας: Θ. Αχπαρίδης
