⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Μέσα σε ένα τριήμερο που ξεκίνησε με τρεις ταυτόχρονες αφίξεις την Κυριακή (σε Γαύδο, Βιάννο και θαλάσσια περιοχή νότια της Ιεράπετρας) και συνεχίστηκε χθες με φουσκωτή λέμβο που έφτασε μέρα μεσημέρι στην παραλία «Της Γριας Το Πήδημα» στον Μαύρο Κόλυμπο με πάνω από 40 επιβαίνοντες, ο Πρόεδρος της Ένωσης Προσωπικού Λιμενικού Σώματος Ανατολικής Κρήτης και Αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Γιώργος Σφακιανάκης μίλησε σήμερα, στο Ράδιο Λασίθι. Παράλληλα, σήμερα το πρωί εντοπίστηκε ακόμη ένα σκάφος με 36 μετανάστες που μεταφέρονται στους Καλούς Λιμένες.
Ο κ. Σφακιανάκης αποκάλυψε λεπτομέρειες για ένα λειτουργικό μοντέλο αναχαίτισης που εφαρμόζεται ήδη στις ακτές της Λιβύης με ελληνικά σκάφη, ανέφερε ότι χιλιάδες άνθρωποι παραμένουν στοιβαγμένοι σε σημεία αναχώρησης περιμένοντας ευνοϊκό καιρό, και κατήγγειλε ότι η ενίσχυση του Λιμενικού στην Κρήτη είναι «σταγόνα στον ωκεανό» σε σχέση με το έργο που αυτό καλείται να επιτελέσει.
Σκάφη και drone στις ακτές της Λιβύης: πώς λειτουργεί το νέο μοντέλο
Η πιο σημαντική πληροφορία που έδωσε ο κ. Σφακιανάκης αφορά τη διάθεση επιχειρησιακών μέσων του Ελληνικού Λιμενικού στις λιβυκές αρχές. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, το Αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος έχει χορηγήσει δύο πλωτά σκάφη κατηγορίας Α2 και ένα φουσκωτό στο Λιβυκό Λιμενικό, τα οποία εκτελούν περιπολίες στην περιοχή. Παράλληλα, στέλεχος του Ελληνικού Λιμενικού βρίσκεται στο ελληνικό προξενείο στη Λιβύη και συντονίζεται απευθείας με τον θάλαμο Έρευνας και Διάσωσης (ΕΚΣΕΔ) στην Ελλάδα. Η συμφωνία προβλέπει και τη χρήση drone σε ακτίνα 12 ναυτικών μιλίων από τις λιβυκές ακτές, ώστε κάθε σκάφος που εντοπίζεται να σταματά και να επιστρέφει.
Η εκπαίδευση Λίβυων λιμενικών σε τεχνικές έρευνας, εντοπισμού και διάσωσης έχει ήδη πραγματοποιηθεί στη Σούδα Χανίων, ενώ τα σκάφη χειρίζονται αποκλειστικά οι Λίβυοι. Σύμφωνα με τον κ. Σφακιανάκη, το μοντέλο αυτό λειτούργησε αποτελεσματικά τον προηγούμενο μήνα, μειώνοντας αισθητά τις ροές. Όπως σημείωσε, τον αντίστοιχο μήνα πέρυσι οι αφίξεις είχαν φτάσει τις 2.000, ενώ μετά την εφαρμογή του σχεδίου η μείωση ήταν σημαντική.
Γιατί αυξήθηκαν ξανά οι ροές: ο ρόλος του καιρού και οι χιλιάδες στις ακτές
Ο κ. Σφακιανάκης απέδωσε την τρέχουσα αύξηση στις ευνοϊκές θαλάσσιες συνθήκες, εξηγώντας ότι η ύφεση του τελευταίου μήνα οφειλόταν εν μέρει στον κακό καιρό με τους αυξημένους ανέμους και εν μέρει στο νέο μοντέλο αναχαίτισης. Ωστόσο, τόνισε ότι το πρόβλημα παραμένει τεράστιο σε κλίμακα: σύμφωνα με πληροφορίες που συλλέγονται κατά τις προανακρίσεις από τους ίδιους τους μετανάστες, χιλιάδες άνθρωποι βρίσκονται στοιβαγμένοι στις ακτές της Λιβύης, περιμένοντας κατάλληλες συνθήκες για να ξεκινήσουν το ταξίδι προς τη Δυτική Ευρώπη, με «εδραιωμένη πύλη εισόδου τη νότια Κρήτη», όπως χαρακτηριστικά είπε.
Η πραγματικότητα στο πεδίο τις τελευταίες ημέρες επιβεβαιώνει τον κ. Σφακιανάκη. Μόνο την Κυριακή 19 Ιουλίου καταγράφηκαν τουλάχιστον τρεις ξεχωριστές αφίξεις: 61 αλλοδαποί εντοπίστηκαν νότια της νήσου Χρυσής (με σύλληψη 23χρονου φερόμενου ως διακινητή), 76 στην παραλία Τέρτσα Βιάννου (με σύλληψη 17χρονου) και 51 στη Γαύδο (με σύλληψη 19χρονου). Σύμφωνα με τις καταθέσεις τους, οι μετανάστες είχαν αναχωρήσει από τις περιοχές Τομπρούκ και Κομπούτ της Λιβύης, καταβάλλοντας ποσά που κυμαίνονταν από 1.500 δολάρια μέχρι 14.000 λιβυκά δηνάρια ανά άτομο.
Το ταξίδι: 200 μίλια σε 8μετρη λέμβο με 40 ανθρώπους
Σε ερώτηση αν υπάρχουν μεγαλύτερα σκάφη που μεταφέρουν τις λέμβους μέχρι ένα σημείο κοντά στην Κρήτη (μια υποψία που κυκλοφορεί στην τοπική κοινωνία), ο κ. Σφακιανάκης απάντησε ότι η έρευνα του Λιμενικού δείχνει πως οι βάρκες ξεκινούν πράγματι από τη Λιβύη. Τα GPS και οι δορυφορικές συσκευές που βρίσκονται πάνω τους επιβεβαιώνουν αφετηρία στις λιβυκές ακτές, ταχύτητα και μίλια αντίστοιχα της διαδρομής. Παραδέχτηκε ότι και οι ίδιοι οι λιμενικοί αναρωτήθηκαν αρχικά πώς είναι δυνατόν μια φουσκωτή λέμβος 8 μέτρων, με 40 επιβαίνοντες και δύο μηχανές, να καλύπτει απόσταση περίπου 200 ναυτικών μιλίων (αντίστοιχη Ηρακλείου-Πειραιά), αλλά «βλέπουμε ότι αυτό συμβαίνει», είπε, σημειώνοντας ότι τα σκάφη μεταφέρουν κάνιστρα με πρόσθετα καύσιμα.
Ζήτημα Λιβύης: η συνεργασία και το ερωτηματικό του Τομπρούκ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε ένα σημείο που θίχτηκε κατά τη συνέντευξη σχετικά με τη γεωπολιτική πραγματικότητα της Λιβύης. Δεδομένου ότι η χώρα παραμένει ουσιαστικά διχασμένη, με την αναγνωρισμένη κυβέρνηση στα δυτικά και τις δυνάμεις του Χαλίφα Χαφτάρ στα ανατολικά (συμπεριλαμβανομένου του Τομπρούκ, αφετηρίας πολλών βαρκών, όπως προκύπτει και από τις καταθέσεις των μεταναστών), τίθεται ζήτημα αποτελεσματικότητας της συνεργασίας με τις επίσημες αρχές στις περιοχές αναχώρησης. Ο κ. Σφακιανάκης αναγνώρισε τη διχοτόμηση, αλλά σημείωσε ότι δεν μπορεί να γνωρίζει τι ακριβώς συμβαίνει εσωτερικά, τονίζοντας ότι η αποστολή του Λιμενικού είναι η προστασία της περιοχής και, πάνω απ’ όλα, η διάσωση ανθρώπινων ζωών σύμφωνα με το ναυτικό δίκαιο.
Ελλιπής ενίσχυση και ψυχικά τραύματα στελεχών
Η κριτική του κ. Σφακιανάκη προς τη στελέχωση του Λιμενικού στην Κρήτη ήταν έντονη. Χαρακτήρισε την ενίσχυση που έχουν λάβει «σταγόνα στον ωκεανό» και σημείωσε ότι, ενώ στο ανατολικό Αιγαίο η πίεση των ροών τα προηγούμενα χρόνια οδήγησε σε αύξηση οργανικών θέσεων, μεταθέσεις και ενίσχυση εκ περιτροπής, κάτι τέτοιο δεν έχει γίνει στον αντίστοιχο βαθμό για την Κρήτη, παρότι η νότια πλευρά του νησιού αποτελεί εδώ και δύο χρόνια σταθερή πύλη εισόδου. Ταυτόχρονα, υπενθύμισε ότι η αποστολή του Λιμενικού στην Κρήτη δεν περιορίζεται στο μεταναστευτικό, αλλά καλύπτει και τις ανάγκες ενός κορυφαίου τουριστικού προορισμού σε πλήρη θερινή αιχμή.
Ο κ. Σφακιανάκης αναφέρθηκε σε προσωπικό κόστος που σπάνια συζητείται δημόσια. «Κι εμείς είμαστε άνθρωποι και έχουμε αντιμετωπίσει εικόνες που έχουμε ψυχικά τραύματα», είπε, παραπέμποντας σε επιχειρήσεις με τραγική κατάληξη, ενώ κατήγγειλε ότι οι λιμενικοί βρίσκονται αντιμέτωποι με δύο αντίθετες κατηγορίες ταυτόχρονα: «Υπάρχει μία ομάδα ανθρώπων που λένε ότι εμείς τους πνίγουμε. Μετά υπάρχει άλλη ομάδα ανθρώπων που λέει ότι εμείς τους κουβαλάμε», σημείωσε, ζητώντας σεβασμό στο έργο των συναδέλφων του.
Τέσσερις υπουργοί, καμία δομή: η πολιτική πτυχή
Κλείνοντας τη συνέντευξή του, ο κ. Σφακιανάκης στράφηκε στην πολιτική διαχείριση. Σημείωσε ότι το Υπουργείο Μετανάστευσης έχει αλλάξει, σύμφωνα με τον ίδιο, τέσσερις υπουργούς κατά τη θητεία της τρέχουσας κυβέρνησης (ανέφερε τους Δ. Καιρίδη, Ν. Παναγιωτόπουλο, Μ. Βορίδη και Θ. Πλεύρη) χωρίς να έχει λυθεί το ζήτημα της δομής φιλοξενίας στην Κρήτη. Η φράση του «ουδέν μονιμότερο του προσωρινού» αποτύπωσε τον σκεπτικισμό του ως προς τον χαρακτηρισμό οποιασδήποτε μελλοντικής δομής ως «προσωρινής». Χαρακτηριστικά ανέφερε ότι χρειάζονται διακρατικές συμφωνίες και μακρόπνοος σχεδιασμός, σημειώνοντας ότι η ανησυχία της κοινωνίας «ορθά υπάρχει», καθώς «κι εμείς δεν ξέρουμε ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι που έρχονται».
