⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Σε μια περίοδο που η ζέστη αρχίζει να εντείνεται και η ανάγκη για πότισμα των ελαιώνων γίνεται κρίσιμη, κάτοικος της κοινότητας Αγίου Ιωάννη Ιεράπετρας κατήγγειλε σήμερα ζωντανά στο Ράδιο Λασίθι ότι οι ελαιοπαραγωγοί της ορεινής περιοχής αντιμετωπίζουν ουσιαστικά αποκλεισμό από το αρδευτικό νερό για τους αμέσως επόμενους μήνες, ενώ παράλληλα κατέθεσε σοβαρές αιτιάσεις για παρατυπίες στη λειτουργία του αρδευτικού δικτύου. Ο Γιάννης Ατσαλής, ελαιοπαραγωγός στον Άγιο Ιωάννη, περιέγραψε μια κατάσταση στην οποία ο κύκλος άρδευσης έχει διογκωθεί σε βαθμό που θέτει σε κίνδυνο ολόκληρη τη σοδειά, ενώ κατά τα λεγόμενά του ορισμένοι λαμβάνουν νερό εκτός σειράς χάρη σε προσωπικές σχέσεις με τον υδρονομέα.
Στην εκπομπή παρενέβη και ο πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Αγίου Ιωάννη, Μανώλης Λαθουράκης, ο οποίος επιβεβαίωσε το μέγεθος της λειψυδρίας και τη δραματική επέκταση του κύκλου άρδευσης, αλλά απέρριψε τις κατηγορίες για προνομιακή μεταχείριση, υπογραμμίζοντας ότι το πρόβλημα είναι πρωτίστως φυσικό: οι πηγές και οι γεωτρήσεις αποδίδουν ολοένα και λιγότερο νερό.
Πρόκειται για μια περιοχή που επλήγη και από πυρκαγιά περίπου πριν από έναν χρόνο, γεγονός που καθιστά ακόμα πιο επιτακτική την ανάγκη ανάκαμψης μέσω μιας καλής ελαιοπαραγωγικής χρονιάς. Ο κ. Ατσαλής ξεκαθάρισε ότι δεν μιλά μόνο για τον εαυτό του: «Τα ελαιόδεντρα αυτά τα έχω φυτέψει με τα χέρια μου, για να βγάλω τα κοπέλια μου ένα κιλό λάδι», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι αν ξεραθεί η παραγωγή στον Άγιο Ιωάννη, θα χαθούν «χιλιάδες, κάποια εκατομμύρια ευρώ» από την τοπική οικονομία.
Πόσο σοβαρή είναι η λειψυδρία
Στο ζήτημα της έλλειψης νερού, οι δύο πλευρές βρίσκονται σε γενική συμφωνία ως προς τη σοβαρότητα, αν και διαφέρουν στην εκτίμηση της διάρκειας. Ο κ. Ατσαλής ανέφερε ότι ρώτησε τον αρμόδιο υδρονομέα πότε θα ποτίσει και η απάντηση ήταν «αγνωστο», ενώ εκτίμησε ότι ο κύκλος άρδευσης θα φτάσει τους τρεισήμισι μήνες. Ο κ. Λαθουράκης, από τη δική του πλευρά, επιβεβαίωσε ότι ο κύκλος, που παλαιότερα ολοκληρωνόταν σε 45 ημέρες, φέτος αναμένεται να διαρκέσει δύο έως δυόμισι μήνες. Σε κάθε περίπτωση, και οι δύο εκτιμήσεις αφήνουν τα ελαιόδεντρα χωρίς πότισμα στην πλέον κρίσιμη περίοδο του θέρους.
Ο κ. Λαθουράκης εξήγησε ότι οι πηγές και οι γεωτρήσεις της περιοχής έχουν μειώσει σημαντικά την απόδοσή τους, ενώ ο υδροφόρος ορίζοντας στον Άγιο Ιωάννη είναι εξαιρετικά φτωχός. Σε αντίθεση με τον κάμπο της Ιεράπετρας που εξυπηρετείται από το φράγμα Μπραμιανών, η ορεινή ζώνη εξαρτάται αποκλειστικά από τοπικές πηγές και γεωτρήσεις. Σημείωσε δε ότι η κατάσταση φέτος είναι χειρότερη ακόμα και από πέρυσι, καθώς οι βροχοπτώσεις του Απριλίου και του Μαΐου μεν κράτησαν προσωρινά τα δέντρα πράσινα, αλλά δεν ανατροφοδότησαν τους υπόγειους υδάτινους πόρους.
Οι καταγγελίες: ασφράγιστοι μετρητές και ανεξέλεγκτη κατανάλωση
Πέρα από την αντικειμενική λειψυδρία, ο κ. Ατσαλής κατέθεσε μια σειρά συγκεκριμένων αιτιάσεων για τον τρόπο διαχείρισης του νερού στο δίκτυο. Κατά τα λεγόμενά του, οι μετρητές (ρολόγια) του αρδευτικού δικτύου δεν σφραγίζονται μετά από κάθε κύκλο ποτίσματος, όπως προβλέπει ο αρδευτικός κανονισμός. Ανέφερε ότι ενώ το νερό βρισκόταν στο δίκτυο επί 40 ημέρες, οι μετρητές καταγράφηκαν μόλις πέντε ημέρες πριν από τη σημερινή εκπομπή. Κατά τον κ. Ατσαλή, αυτό σημαίνει ότι κάποιοι πότισαν πριν καν μετρηθεί η κατανάλωσή τους, χωρίς κανέναν ουσιαστικό έλεγχο.
Ο κ. Ατσαλής υποστήριξε επίσης ότι υπάρχουν «κάποιοι κολλητοί» του υδρονομέα, των οποίων τα ρολόγια δεν σφραγίζονται και οι οποίοι ποτίζουν ανεξέλεγκτα, σε βάρος των υπολοίπων. «Φαίνονται τα ελαιόδεντρα, τα ποτισμένα και τα απότιστα», δήλωσε, χωρίς ωστόσο να κατονομάσει συγκεκριμένα πρόσωπα. Κατ’ αυτόν, όταν κάποιος υπερβαίνει κατά πολύ τα κυβικά που δικαιούται, στερεί νερό από τον επόμενο στη σειρά, και η μόνη «ποινή» που επιβάλλεται είναι η πληρωμή παραπάνω κυβικών, κάτι που δεν αποτελεί αντικίνητρο για όποιον ενδιαφέρεται να σώσει τη δική του παραγωγή σε βάρος άλλων.
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η αναφορά του κ. Ατσαλή σε φερόμενη δήλωση του υδρονομέα, σύμφωνα με την οποία ο τελευταίος απάντησε σε ερώτηση κατοίκων: «Είτε το θέλετε είτε όχι, τα μουρέλα στο χωριό θα τα εγκαταλείψετε. Θα τα αφήσετε να ξεραθούνε. Τα ελαιόδεντρα δεν είναι επιχείρηση. Επιχείρηση είναι μόνο τα θερμοκήπια». Ο κ. Ατσαλής κατήγγειλε επίσης ότι ο υδρονομέας δεν ασκεί καμία από τις υποχρεώσεις που προβλέπει ο κανονισμός, ενώ εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του και για τη στάση του αρμόδιου αντιδημάρχου Ύδρευσης και Άρδευσης, Μιχάλη Μπαχλιτζανάκη, ο οποίος κατά τον κ. Ατσαλή αρκέστηκε να «κάνει αναφορά» στον υδρονομέα αντί να τον ελέγξει σύμφωνα με τα καθήκοντά του.
Η θέση Λαθουράκη: «Δεν υπάρχουν άλλα νερά»
Ο πρόεδρος της τοπικής κοινότητας κ. Λαθουράκης, χωρίς να αμφισβητήσει τη σοβαρότητα της κατάστασης, κράτησε αποστάσεις από τις καταγγελίες περί ευνοϊκής μεταχείρισης. «Οι υδρονομείς τηρούνε και κάνουνε τη δουλειά τους», υποστήριξε, τονίζοντας ότι η ρίζα του προβλήματος είναι η ανεπαρκής ποσότητα νερού και όχι η κατανομή του. «Δεν υπάρχουν άλλα νερά, να μπορέσουμε να τα εμπλουτίσουμε!», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Σε ό,τι αφορά τα ξενοδοχεία, τα οποία αναφέρθηκαν ως πιθανός παράγοντας κατανάλωσης αρδευτικού νερού, ο κ. Λαθουράκης ήταν κατηγορηματικός: τα δύο τελευταία χρόνια δεν έχει δοθεί ούτε μία σταγόνα αρδευτικού νερού σε ξενοδοχειακή μονάδα, καθώς αυτές εξυπηρετούνται πλέον μέσω αφαλατώσεων και ιδιωτικών γεωτρήσεων. Αποκάλυψε ωστόσο ένα νέο πρόβλημα: στην περιοχή των Φερμών, τις τελευταίες ημέρες, βίλες αναπληρώνουν τις πισίνες τους μέσω του δικτύου ύδρευσης (όχι άρδευσης), προκαλώντας ελλείψεις στο πόσιμο νερό κατά τις απογευματινές ώρες.
Ο κ. Λαθουράκης ανέφερε ότι ο Δήμος Ιεράπετρας έχει προχωρήσει σε ενέργειες για το άνοιγμα δύο νέων γεωτρήσεων, οι οποίες ωστόσο εκκρεμούν σε επίπεδο αδειοδότησης, ενώ δεν είναι βέβαιο ότι θα αποδώσουν τις αναμενόμενες ποσότητες. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι θα συγκαλέσει γενική συνέλευση κατοίκων την ερχόμενη εβδομάδα, ώστε να ενημερωθεί η κοινότητα για την κατάσταση, όπως είχε γίνει και πέρυσι.
Ο κ. Ατσαλής, εν μέσω της αβεβαιότητας, κατέθεσε μια συγκεκριμένη πρόταση: να μειωθεί στο 50% ο αριθμός των ελαιοδέντρων που ποτίζονται, ώστε τουλάχιστον να σωθεί η μισή παραγωγή για όλους, αντί να χαθεί ολόκληρη. Ζήτησε η πρόταση αυτή να συζητηθεί στη γενική συνέλευση που ανακοίνωσε ο κ. Λαθουράκης.
Το θέμα παραμένει ανοιχτό, με τη γενική συνέλευση της ερχόμενης εβδομάδας να αποτελεί το αμέσως επόμενο βήμα. Ερωτήματα παραμένουν τόσο για τη βραχυπρόθεσμη κατανομή του ελάχιστου διαθέσιμου νερού, όσο και για τη μακροχρόνια βιωσιμότητα μιας ολόκληρης ελαιοπαραγωγικής ζώνης χωρίς αξιόπιστη υποδομή αποθήκευσης νερού.
