⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης προχώρησε σε επιβολή κυρώσεων και αναδιάρθρωση του καθεστώτος υδροδότησης στον ΤΟΕΒ Ιεράπετρας, φέρνοντας στο φως ένα σκηνικό υπεράντλησης και παράνομης διαχείρισης των υπόγειων υδάτων στη θέση «Πολιανά» της Τοπικής Κοινότητας Μύθων. Μέσα από ενδελεχείς αυτοψίες στα τέλη του 2025, οι αρμόδιες ελεγκτικές αρχές εντόπισαν δύο ξεχωριστές γεωτρήσεις να λειτουργούν κατάφωρα εκτός νομίμων ορίων, τροφοδοτώντας παράνομα το φράγμα Μπραμιανών.
Γεώτρηση 1 (Γ1): Η «μαύρη τρύπα» των 4,2 εκατομμυρίων κυβικών υπεράντλησης
Η πρώτη γεώτρηση αποτέλεσε το επίκεντρο σοβαρότατων παραβιάσεων. Κατά τον έλεγχο στο υδρόμετρό της στις 6 Φεβρουαρίου 2026, καταγράφηκε αντληθείσα ποσότητα-μαμούθ, ίση με 7.065.620 κυβικά μέτρα.
Η πρώτη άδεια χρήσης νερού για το συγκεκριμένο έργο είχε εκδοθεί στις 14 Οκτωβρίου 2016. Κάνοντας τον απαραίτητο υπολογισμό για τα περίπου 9,3 χρόνια λειτουργίας της (Οκτώβριος 2016 – Φεβρουάριος 2026), και με δεδομένο ότι το νόμιμο «ταβάνι» ήταν οι 300.000 κυβικά μέτρα ανά έτος, η επιτρεπόμενη συνολική ποσότητα για αυτό το διάστημα διαμορφώνεται περίπου στα 2,8 εκατ. κυβικά. Αφαιρώντας αυτό το νόμιμο όριο από τη συνολική καταγραφή, προκύπτει μια ποσότητα υπεράντλησης που αγγίζει ή και ξεπερνά τα 4,2 εκατομμύρια κυβικά μέτρα. Η ποσότητα αυτή είναι τόσο μεγάλη που κανονικά θα απαιτούσε την εκπόνηση Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ).
Παράλληλα, οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι η παροχή νερού γινόταν με ρυθμό περίπου 240 κυβικών ανά ώρα (έναντι των επιτρεπόμενων 150 κ.μ./ώρα), η άντληση γινόταν εκτός της νομίμως οριζόμενης χρονικής περιόδου (Απρίλιος-Οκτώβριος) και το νερό κατευθυνόταν μέσω τσιμεντένιου καναλιού για την παράνομη πλήρωση του φράγματος Μπραμιανών.
Για αυτή τη γεώτρηση, επιβλήθηκε στον ΤΟΕΒ διοικητικό πρόστιμο ύψους 1.000 ευρώ.
Γεώτρηση 2 (Γ2 – Εφεδρική): «Άλμα» 1,37 εκατ. κυβικών σε μόλις 11 μήνες
Η δεύτερη γεώτρηση (με συντεταγμένες Χ=643846,258), η οποία αρχικά είχε αδειοδοτηθεί ως εφεδρική, εμφάνισε το δικό της ιστορικό ακραίας παραβατικότητας. Το υδρόμετρο του ΤΟΕΒ στην εν λόγω εγκατάσταση κατέγραψε κατανάλωση 11.751.140 κυβικών μέτρων (ή 11.781.140 σύμφωνα με άλλη καταγραφή την ίδια μέρα).
Σε αυτή την περίπτωση, οι αρχές εστίασαν σε ένα συγκεκριμένο χρονικό «παράθυρο» 11 μηνών (Μάρτιος 2025 – Φεβρουάριος 2026). Μέσα σε αυτό το διάστημα, η κατανάλωση εκτοξεύτηκε από τα 10.379.940 στα 11.751.140 κυβικά μέτρα, αποκαλύπτοντας μια υπεράντληση 1.371.000 κυβικών μέτρων πάνω από το ετήσιο όριο των 300.000 κ.μ.. Όπως και στην πρώτη περίπτωση, διαπιστώθηκε πως το νερό διαμοιραζόταν σε δύο αγωγούς: ο ένας εξυπηρετούσε τον Δήμο Ιεράπετρας, ενώ ο άλλος οδηγούσε παράνομα στο φράγμα Μπραμιανών.
Πρόστιμο: Για τις παραβάσεις της δεύτερης γεώτρησης, επιβλήθηκε ένα επιπλέον πρόστιμο 1.000 ευρώ.
Υπόχρεος για την καταβολή των συνολικά 2.000 ευρώ είναι αποκλειστικά ο ΤΟΕΒ Ιεράπετρας, ως δικαιούχος και χρήστης των έργων. Ωστόσο, ο νόμος παρέχει μια «διευκόλυνση»: εάν ο ΤΟΕΒ καταβάλει τα πρόστιμα μέσα σε 30 ημερολογιακές ημέρες, το ποσό θα μειωθεί στο ήμισυ (50%). Με αυτή την κίνηση, ο Οργανισμός παραιτείται αυτόματα από το δικαίωμα νομικής αμφισβήτησης της απόφασης. Τα χρήματα θα αποδοθούν υπέρ του Πράσινου Ταμείου. Να σημειωθεί επίσης πως για τις συγκεκριμένες παραβάσεις η τρέχουσα νομοθεσία προβλέπει πρόστιμα από 1.000 έως 3.000 ευρώ.
Τέλος η Αποκλειστικότητα – Συνδιαχείριση με τον Δήμο
Οι αποκαλύψεις της Αποκεντρωμένης Διοίκησης έφεραν ένα άμεσο «ξεκαθάρισμα» στο πώς θα αξιοποιούνται από εδώ και πέρα οι πόροι της θέσης «Πολιανά»:
- Διόρθωση συντεταγμένων και αδειών: Έγινε επίσημη χωρική διόρθωση και των δύο γεωτρήσεων στο Εθνικό Μητρώο Σημείων Υδροληψιών (ΕΜΣΥ) για να είναι απολύτως νόμιμες.
- Μπαίνει «συμπαίκτης» ο Δήμος Ιεράπετρας: Ειδικά για τη δεύτερη γεώτρηση, ο ΤΟΕΒ χάνει τον αποκλειστικό έλεγχο. Οι νέες άδειες συμπεριλαμβάνουν επισήμως ως νέους συν-δικαιούχους τον ΤΟΕΒ και τον Δήμο Ιεράπετρας. Το νερό θα μοιράζεται για την ενίσχυση του αρδευτικού δικτύου του ΤΟΕΒ και απευθείας για τις καλλιέργειες της Τ.Κ. Μύθων.
- Ξεχωριστά Υδρόμετρα: Πλέον υπάρχουν δύο διαφορετικά υδρόμετρα στη δεύτερη γεώτρηση για πλήρη διαφάνεια. Το νέο υδρόμετρο του Δήμου έχει καταγράψει ήδη περίπου 84.300 κυβικά μέτρα για τις ανάγκες των Μύθων.
- Το «ταβάνι» παραμένει: Η Διεύθυνση Υδάτων ξεκαθάρισε αυστηρά ότι παρά την προσθήκη νέων δικαιούχων, η ετήσια ποσότητα νερού που μπορούν να αντλήσουν αθροιστικά παραμένει αμετάβλητη στις 300.000 κυβικά μέτρα ανά έτος.
Οι νέες άδειες χρήσης θα έχουν αυστηρή ισχύ έως τα τέλη του 2028, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή ελέγχου σε μια περιοχή που μέχρι πρότινος λειτουργούσε σε καθεστώς επικίνδυνης σπατάλης και αυθαιρεσίας υδάτινων πόρων.
Π. Νικολάου (radiolasithi.gr)
