⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Ένα μήνα μετά την κοινοποίηση του πρωτοκόλλου διοικητικής αποβολής από τη ΔΥΠΑ, ο καταυλισμός των Ρομά στη θέση «Βιγλιά» της Ιεράπετρας μοιάζει ήδη πολύ διαφορετικός: πάνω από 100 άτομα αποχώρησαν και μετεγκαταστάθηκαν σε ιδιόκτητο χώρο στη Βαϊνιά, αφήνοντας πίσω πέντε οικογένειες και συνολικά περίπου 50 άτομα, μόνιμοι κάτοικοι Ιεράπετρας από το 1985 οι οποίοι δεν διαθέτουν ούτε τα μέσα ούτε τη δυνατότητα να αναζητήσουν μόνοι τους εναλλακτική στέγη.
Με δέκα ημέρες να απομένουν πριν τη λήξη της προθεσμίας στις 29 Αυγούστου, ο Βαγγέλης Παναγιωτόπουλος, εκπρόσωπος των εναπομεινάντων οικογενειών, μίλησε σήμερα στο Ράδιο Λασίθι μαζί με τη δικηγόρο τους Ειρήνη Τζουβελέκα, ζητώντας «μία πραγματική, ανθρώπινη λύση» πριν εκτελεστεί η διοικητή αποβολή. Απαντώντας αμέσως μετά, ο αρμόδιος αντιδήμαρχος Οικονομικών και Διοικητικών Θεμάτων Γιώργος Χατζάκης ανέφερε ότι η μέχρι τώρα αναζήτηση στα δημοτικά ακίνητα δεν απέδωσε κατάλληλο χώρο κοντά στην πολη για να διατεθεί στους συγκεκριμένους ανθρώπους, αλλά ξεκαθάρισε πως «οι πόρτες του Δήμου είναι ανοιχτές» αν οι οικογένειες έρθουν με συγκεκριμένη πρόταση.
Η εικόνα που αναδύεται από τις σημερινές συνεντεύξεις δεν είναι εικόνα σύγκρουσης, αλλά ενός κενού ανάμεσα σε δύο πλευρές που δηλώνουν διατεθειμένες να συνεννοηθούν χωρίς να έχουν ακόμη καταφέρει να συναντηθούν σε μια κοινή, πρακτική λύση. Και στη μέση αυτού του κενού βρίσκονται και κάποια παιδιά που σε δύο εβδομάδες πρέπει να καθίσουν σε σχολικά θρανία.
Το αίτημα: 1.300 τετραγωνικά, παράταση της «έξωσης» για να βγει ο χειμώνας
Ο κ. Παναγιωτόπουλος ξεκίνησε τη σημερινή του παρέμβαση θέτοντας ξεκάθαρα τα δεδομένα: από τις δεκαπέντε και πλέον οικογένειες που κατοικούσαν στα Βιγλιά μέχρι πρόσφατα, οι περισσότερες αποχώρησαν εθελοντικά μέσα στον τελευταίο μήνα. «Μας είχε πει ο Δήμαρχος ότι είσαστε πολύς κόσμος και δεν μπορούμε να σας βρούμε χώρο. Αν ήσασταν λιγότεροι, κάτι γινότανε», είπε, εξηγώντας ότι οι ίδιοι οι μόνιμοι κάτοικοι πίεσαν τους υπόλοιπους να φύγουν ακριβώς για να γίνει εφικτή μια λύση. Αυτό που ζητούν τώρα, είπε, δεν είναι κάποια τεράστια έκταση, αλλά ένα οικόπεδο 1.300 τετραγωνικών, που να χωρά πέντε παράγκες και να βρίσκεται σε απόσταση που τα παιδιά να μπορούν να πηγαίνουν στο σχολείο με τα πόδια. Πρόσθεσε παράλληλα πως ο χώρος που βρέθηκε στη Βαϊνιά δεν επαρκεί και για αυτούς που έχουν μείνει πίσω, ενώ δεν υπάρχει οικονομική δυνατότητα για αγορά κάποιου οικοπέδου.
Η κεντρική ανησυχία που διατρέχει τα λόγια τόσο του κ. Παναγιωτόπουλου όσο και της δικηγόρου του αφορά τα παιδιά και τη σχολική χρονιά που ξεκινά σε λίγες εβδομάδες. «Σε έναν μήνα θα πηγαίνουν τα παιδιά σχολείο, είναι αμαρτία να είμαστε στον δρόμο», είπε ο κ. Παναγιωτόπουλος, ζητώντας τουλάχιστον να αφεθούν στη θέση που βρίσκονται μέχρι να κλείσουν τα σχολεία. «Αφού τελείωσα εγώ το σχολείο, γιατί να μην το τελειώσουν τα παιδιά μου;», είπε, αναφερόμενος στη δική του εκπαιδευτική πορεία που διακόπηκε. Ανέφερε μάλιστα ότι ο πρώην δήμαρχος Μανώλης Φραγκούλης ήταν ο δάσκαλος που τον έμαθε γράμματα.
Πέρα από τα παιδιά, ο κ. Παναγιωτόπουλος αναφέρθηκε και σε δύο ανθρώπους με αναπηρία που φροντίζει ο ίδιος, τονίζοντας ότι μια βίαιη αποβολή θα τους αφήσει χωρίς κανένα δίκτυο στήριξης.
Η νομική διάσταση: ανοιχτή η δικαστική οδός αν χρειαστεί
Η δικηγόρος Ειρήνη Τζουβελέκα, που εκπροσωπεί τις πέντε εναπομείνασες οικογένειες, έθεσε το ζήτημα σε σαφές νομικό πλαίσιο. Επιβεβαίωσε ότι η προθεσμία αποβολής λήγει στα τέλη Αυγούστου, ωστόσο τόνισε ότι η υπόθεση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται «απλώς ως ζήτημα διοικητικής αποβολής από ένα ακίνητο». Η ίδια η ΔΥΠΑ αναφέρει εντός του πρωτοκόλλου, σημείωσε η κ. Τζουβελέκα, ότι αρμόδιος φορέας για τη μετεγκατάσταση ειδικών κοινωνικών ομάδων είναι ο Δήμος, βάσει του ν. 4483/2017. «Δεν μπορεί τόσο η ΔΥΠΑ όσο και ο Δήμος να αψηφούν όλα αυτά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η κ. Τζουβελέκα ζήτησε μια κοινή συνάντηση μεταξύ ΔΥΠΑ, Δήμου Ιεράπετρας και εκπροσώπων των οικογενειών, ώστε να εξεταστεί «πιο συγκεκριμένα και πρακτικά» τι μπορεί να γίνει, υπογραμμίζοντας ότι δεν αμφισβητεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς αλλά ζητά μια «ομαλή» μετάβαση. Ιδιαίτερη σημασία είχε η στάση της σχετικά με ενδεχόμενη δικαστική προσφυγή: η ίδια αναγνώρισε ότι μια ανακοπή κατά του πρωτοκόλλου δύσκολα θα ευδοκιμούσε δικαστικά, αφού το ακίνητο ανήκει αναμφισβήτητα στη ΔΥΠΑ. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι αν δεν βρεθεί λύση πριν ολοκληρωθεί η αποβολή, η δικαστική οδός «θα είναι η έσχατη λύση»: σε εκείνη την περίπτωση, η προσφυγή θα στραφεί κατά του Δήμου, για μη εκπλήρωση της νόμιμης υποχρέωσής του να μεριμνήσει για τη μετεγκατάσταση. «Δεν επιθυμεί αυτή τη στιγμή ο εντολέας μου να κινηθεί νομικά», είπε χαρακτηριστικά προσθέτοντας ότι αυτό που ζητείται είναι μια λύση πριν την διοικητική αποβολή.
Η απάντηση του Δήμου: «Δεν είμαστε αρνητικοί, αλλά φέρτε πρόταση»
Αμέσως μετά, ο αντιδήμαρχος Γιώργος Χατζάκης απάντησε στο Ράδιο Λασίθι επιβεβαιώνοντας αρχικά ότι συναντήθηκε αρκετές φορές με τον κ. Παναγιωτόπουλο το τελευταίο δίμηνο. Ο κ. Χατζάκης ξεκαθάρισε ωστόσο ότι ποτέ δεν δεσμεύτηκε πως θα μεταφέρει την κοινότητα των Ρομά σε κάποιο συγκεκριμένο σημείο: αυτό που ανέλαβε ήταν να αναζητήσει ο ίδιος δημοτικό ακίνητο, βάσει των κριτηρίων που του τέθηκαν (περίπου δύο στρέμματα, σε ακτίνα που τα παιδιά να μπορούν να πηγαίνουν στο σχολείο με τα πόδια).
Η αναζήτηση αυτή, σύμφωνα με τον αντιδήμαρχο, δεν απέδωσε αποτέλεσμα. «Πήρα τις καταχωρήσεις του Δήμου στο κτηματολόγιο», ανέφερε, «δυστυχώς όμως δεν υπάρχει κάποιο ακίνητο να ανήκει στο δήμο σε ακτίνα δύο χιλιομέτρων από την πόλη, που να μην προορίζεται για κάποια άλλη χρήση». Ανέφερε μάλιστα ότι ο κ. Παναγιωτόπουλος είχε προτείνει κάποια στιγμή ως λύση τον παλιό ΧΥΤΑ, νυν ΣΜΑ, πρόταση που ο κ. Χατζάκης απέρριψε ξεκάθαρα: «Είναι απάνθρωπο. Εξήγησα ότι δεν μπορούμε να βάλουμε ανθρώπους δίπλα στα σκουπίδια. Η διαβίωσή τους πρέπει να είναι αξιοπρεπής, όπως αρμόζει σε κάθε πολίτη αυτής της χώρας».
Ο κ. Χατζάκης κάλεσε τη δικηγόρο των οικογενειών να κάνει η ίδια έρευνα στο κτηματολόγιο, να εντοπίσει ένα ακίνητο που τους εξυπηρετεί, και αν αυτό ανήκει στον Δήμο, η δημοτική αρχή δεσμεύεται να φέρει το θέμα στο Δημοτικό Συμβούλιο. «Οι πόρτες μας είναι ανοιχτές, αλλά θέλουμε συγκεκριμένες προτάσεις», επανέλαβε.
Σχετικά με το αίτημα για παράταση της προθεσμίας αποβολής, ο αντιδήμαρχος ήταν σαφής: ο Δήμος δεν έχει αρμοδιότητα επί του ακινήτου της ΔΥΠΑ, άρα δεν μπορεί ο ίδιος να δώσει παράταση. Αποδέχτηκε ωστόσο τη σκέψη ότι θα μπορούσε να μεσολαβήσει στη ΔΥΠΑ: «Σίγουρα, είναι πιο εύκολο να επικοινωνήσει ο Δήμος με τη ΔΥΠΑ παρά οι ίδιοι οι Ρομά», σχολίασε ο δημοσιογράφος, και ο κ. Χατζάκης συμφώνησε.
Ερωτηθείς για τις αντιδράσεις κατοίκων στη Βαϊνιά, όπου μετεγκαταστάθηκαν ήδη πάνω από 100 Ρομά σε ιδιόκτητο χώρο, ο κ. Χατζάκης αναγνώρισε ότι υπάρχουν αντιδράσεις λόγω προκαταλήψεων, αλλά σημείωσε ότι, σε ό,τι αφορά τους συγκεκριμένους κατοίκους Ρομά της Ιεράπετρας, δεν έχει φτάσει στα αυτιά του κανένα περιστατικό παραβατικής συμπεριφοράς.
Τι απομένει: δέκα ημέρες, πολλά ερωτήματα
Οι τελευταίες εξελίξεις δημιουργούν μια ανάμεικτη εικόνα. Από τη μία πλευρά, η κατάσταση στα Βιγλιά έχει αλλάξει κατά πολύ σε σχέση με ένα μήνα πριν: ο πληθυσμός μειώθηκε κατά δύο τρίτα, ο χώρος που ζητείται είναι ελάχιστος, και ο τόνος παραμένει ψύχραιμος και από τις δύο πλευρές. Από την άλλη, η αναζήτηση χώρου δεν έχει αποδώσει αποτέλεσμα, η ΔΥΠΑ δεν έχει εμπλακεί ακόμη στον διάλογο, η τριμερής συνάντηση που ζητήθηκε δεν έχει προγραμματιστεί, και η σχολική χρονιά πλησιάζει.
