⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Οι τέσσερις διαδοχικές αφίξεις μεταναστών μέσα σε λιγότερο από ένα 24ωρο, με 181 ανθρώπους συνολικά, ήταν η αφορμή, αλλά όχι η ουσία, όσων ειπώθηκαν το πρωί της Τετάρτης στοο Ράδιο Λασίθι. Ο αντιδήμαρχος πολιτικής προστασίας Γιώργος Κουγιουμουτζάκης και ο επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας του Δημοτικού Συμβουλίου Ιεράπετρας, Γιάννης Γουλιδάκης μίλησαν διαδοχικά, συμφωνώντας στη σοβαρότητα της κατάστασης αλλά διαφωνώντας σε κρίσιμα σημεία: στον τρόπο αντιμετώπισης, στις ευθύνες και στο αν ο Δήμος Ιεράπετρας κάνει αρκετά ή εγκλωβίζεται σε μια πολιτική αδράνειας.
Πίσω από τους αριθμούς (134 άτομα αυτή τη στιγμή σε μια αίθουσα 80 τετραγωνικών στη Μακρυλιά, δύο ακόμη στο νοσοκομείο, δύο κρατούμενοι) βρίσκεται ένας Δήμος που αντιμετωπίζει ένα δίλημμα ανάμεσα στην ανθρωπιστική ανάγκη και τον φόβο μιας μόνιμης επιβάρυνσης, σε μια περίοδο που το κεντρικό κράτος δεν φαίνεται να προσφέρει λύσεις παρά μόνο «διαβεβαιώσεις».
Λιμεναρχείο στα όρια: Το αίτημα ενίσχυσης και ο νέος Λιμενάρχης
Ο κ. Κουγιουμουτζάκης περιέγραψε ένα Λιμεναρχείο που λειτουργεί στα όρια της αντοχής του. Οι λιμενικοί υπάλληλοι που διενεργούν τις ταυτοποιήσεις είναι συγκεκριμένοι σε αριθμό και, σύμφωνα με τον αντιδήμαρχο, εργάζονται ουσιαστικά σε 24ωρη βάση, ξεκινώντας βάρδιες από τις οποίες δεν προλαβαίνουν να αποδεσμευτούν πριν κληθούν ξανά. Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Κουγιουμουτζάκης ευχαρίστησε δημόσια τον νέο Λιμενάρχη Ιεράπετρας, κ. Πατεράκη, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα σε εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία.
Από σήμερα το πρωί, σύμφωνα με τον ίδιο, ο Δήμος βρίσκεται σε επαφή με το Αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος και αναμένεται η άφιξη του Περιφερειακού Διοικητή Κρήτης του Λιμενικού για σύσκεψη. Το πρώτο αίτημα θα είναι η ενίσχυση του Λιμεναρχείου με πρόσθετο προσωπικό. Παράλληλα, ο Δήμαρχος Ιεράπετρας ετοιμάζει επαφές με το Υπουργείο Μετανάστευσης και τους τοπικούς βουλευτές Χρ. Πλακιωτάκη και Μ. Σπυριδάκη.
Ο κ. Κουγιουμουτζάκης αναφέρθηκε και σε μια αλλαγή στο πρωτόκολλο μεταφοράς: πλέον οι μετανάστες πρέπει να περνούν από ιατρικό έλεγχο στο Ηράκλειο πριν μπορέσουν να επιβιβαστούν σε συμβατικά πλοία, γεγονός που επιβραδύνει τη διαδικασία εκκένωσης.
Μακρυλιά: 134 άνθρωποι σε 80 τετραγωνικά και η διαφωνία για το νερό
Οι συνθήκες φιλοξενίας στο παλιό Δημοτικό Σχολείο της Μακρυλιάς αποτέλεσαν σημείο τριβής μεταξύ των δύο ομιλητών. Ο κ. Γουλιδάκης χαρακτήρισε τις συνθήκες «απαράδεκτες», σημειώνοντας ότι 134 άνθρωποι στοιβάζονται σε αίθουσα περίπου 80 τετραγωνικών μέτρων, χωρίς να έχει ελέγξει κάποια υπηρεσία αν ο χώρος είναι κατάλληλος, ενώ οι εσωτερικές θερμοκρασίες μπορεί να ξεπεράσουν τους 44 βαθμούς. Αναρωτήθηκε επίσης αν γίνονται τακτικές απολυμάνσεις.
Στο ζήτημα του νερού, οι δύο πλευρές διαφώνησαν ευθέως. Ο κ. Κουγιουμουτζάκης υποστήριξε ότι το πρόβλημα ήταν «καθαρά ηλεκτρολογικό» (αδυναμία λειτουργίας αντλίας που τροφοδοτεί τη δεξαμενή), ότι έχει αποκατασταθεί και ότι «κακώς κατηγορήθηκαν οι μετανάστες» για αυτό. Ανέφερε μάλιστα ότι επιχείρησε ενίσχυση της δεξαμενής με υδροφόρα, αλλά ο δρόμος δεν ήταν βατός.
Ο κ. Γουλιδάκης, κάτοικος της περιοχής, αντέτεινε ότι η ύδρευση εξακολουθεί να είναι ανεπαρκής και ότι δεν επαρκεί ούτε για άρδευση ούτε για ύδρευση, ιδιαίτερα τον Αύγουστο. Αναγνώρισε ότι υπήρξε αποκατάσταση μετά από διακοπή οκτώ ωρών την προηγούμενη εβδομάδα, αλλά τόνισε ότι το πρόβλημα παραμένει.
Ο φόβος της «δομής» και η πολιτική «από σχολείο σε σχολείο»
Στον πυρήνα της συζήτησης βρίσκεται ένα πολιτικό δίλημμα που η δημοτική αρχή εκφράζει ανοιχτά: ο φόβος ότι οποιαδήποτε οργανωμένη υποδομή θα μετατρέψει την Ιεράπετρα σε μόνιμο σημείο υποδοχής. Ο κ. Κουγιουμουτζάκης εξήγησε αυτή τη λογική λέγοντας πως η μεγαλύτερη πόλη στο νότιο κομμάτι της Κρήτης δεν θέλει «να χρεωθεί καμία δομή και να περνάνε όλοι από εδώ», ενώ, όπως τόνισε, γειτονικοί Δήμοι δεν προσφέρουν τίποτα.
Αναφέρθηκε παράλληλα στις διαβεβαιώσεις που έχει λάβει ο Δήμαρχος τόσο από τον Γενικό Γραμματέα Μεταναστευτικής Πολιτικής όσο και από τον Υπουργό, που του έχουν πει πως ο Δήμος θα λάβει «ό,τι χρειάζεται και ό,τι επιθυμεί». Ωστόσο, η αξιοποίηση αυτών των διαβεβαιώσεων προσκρούει ακριβώς στον φόβο ότι κάτι «επίσημο» θα δημιουργήσει μόνιμη χρέωση.
Ο κ. Γουλιδάκης αντιμετώπισε αυτή τη λογική ως καταστροφική ασάφεια. Επισήμανε ότι η δημοτική αρχή λέει ταυτόχρονα «δεν θέλουμε δομή» αλλά «αναζητούμε χώρους», μια πολιτική «ήξεις αφήξεις» που δεν οδηγεί πουθενά. Υπενθύμισε πως ο Δήμος ακολουθεί μια αποδεδειγμένα αποτυχημένη διαδρομή (Μύθοι, Καλόγεροι, τώρα Μακρυλιά), κάθε φορά εγκαταλείποντας τον χώρο μετά από αντιδράσεις, αναζητώντας τον επόμενο. «Βολευτήκαμε στο συγκεκριμένο σχολείο, μέχρι να υπάρξει αντίδραση. Μετά θα πρέπει να πάμε σε κάποιο άλλο. Ετοιμάζεται λοιπόν από τώρα το “άλλο” σχολείο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η θέση Γουλιδάκη: Συλλογική απόφαση, χωρίς διχασμό κοινοτήτων
Ο επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας ανέφερε πως προσωπική του άποψη είναι πως πρέπει να βρεθεί ένας κατάλληλος χώρος κατάλληλα διαμορφωμένος ώστε να εξυπηρετεί τις προσωρινές ανάγκες που προκύοτυν, δεν ανάφερε όμως κάποιο συγκεκριμένο σημείο, τονίζοντας πως αυτό αποτελεί ευθύνη της δημοτικής αρχής. Η θέση της παράταξής του, όπως τη διατύπωσε, είναι ότι το ζήτημα πρέπει «να λυθεί συνολικά ή να μη λυθεί συνολικά», με κοινή και ξεκάθαρη απόφαση, χωρίς αμφισημίες. Αν η τοπική κοινωνία συναποφασίσει ότι μπορεί να κάνει κάτι, να το κάνει. Αν όχι, να είναι ξεκάθαρο.
Ο κ. Γουλιδάκης ήταν ιδιαίτερα αιχμηρός ως προς τον κίνδυνο διχασμού μεταξύ χωριών, χαρακτηρίζοντας την υπάρχουσα κατάσταση «αλληλοκανιβαλισμό» τοπικών κοινωνιών, τον οποίο ωφελεί, κατά τη γνώμη του, η κεντρική κυβέρνηση. Η δικαιολογημένη αντίδραση κατοίκων σε χωριά που φιλοξενούν μετανάστες χωρίς υποδομές, κατ’ αυτόν, δεν πρέπει να μετατρέπεται σε εσωτερική σύγκρουση αλλά σε συντονισμένη πίεση προς τα πάνω.
Σε αυτό το πλαίσιο, υπενθύμισε ότι δημοτικός σύμβουλος πρότεινε στο προηγούμενο Δημοτικό Συμβούλιο «να κλείσουμε το Λιμεναρχείο Ιεράπετρας, να μεταφερθούν οι υπάλληλοι αλλού», πρόταση που ο ίδιος θεωρεί εκτός πραγματικότητας. Ανακοίνωσε επίσης ότι προτίθεται να εισαγάγει εκ νέου το ζήτημα στο Δημοτικό Συμβούλιο της 13ης Αυγούστου.
Κυβέρνηση, Frontex και η δομή Ηρακλείου που δεν υπάρχει
Τόσο ο κ. Κουγιουμουτζάκης όσο και ο κ. Γουλιδάκης συμφώνησαν, με διαφορετικό τόνο, ότι η μεγαλύτερη ευθύνη ανήκει στο κεντρικό κράτος. Ο αντιδήμαρχος εστίασε στην πρακτική διάσταση (ανεπάρκεια προσωπικού, απουσία μόνιμης δομής, αδυναμία γειτονικών Δήμων να συμβάλουν), ενώ ο κ. Γουλιδάκης υιοθέτησε πιο πολιτικό λόγο. Εξέφρασε αμφιβολίες για τον ρόλο της Frontex, υποστηρίζοντας ότι οι επιχειρήσεις δεν αποτελούν πραγματική «διάσωση» αλλά «περισυλλογή», και κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι αναπαράγει «λανθασμένα μηνύματα» αντί να αντιμετωπίσει το ζήτημα ουσιαστικά. Αναφέρθηκε επίσης στις εβδομαδιαίες διαβεβαιώσεις του Υπουργού Μετανάστευσης Θ. Πλεύρη για μείωση των ροών, τις οποίες αντιπαρέβαλε με την πραγματικότητα στα νότια παράλια.
Κοινό συμπέρασμα αμφοτέρων, ωστόσο, ήταν ότι αν η μόνιμη δομή υποδοχής στο Ηράκλειο, που σχεδιάζεται εδώ και καιρό μεταξύ Υπουργείου και Περιφέρειας, είχε πράγματι λειτουργήσει, σήμερα η Ιεράπετρα δεν θα φιλοξενούσε 134 ανθρώπους σε μια σχολική αίθουσα.
