Απαντώντας το πρωί της Παρασκευής στον ΑΝΤ1 σε ερώτηση για την κραυγή αγωνίας που εκφράζεται με κάθε τρόπο από την Ιεράπετρα, για το ότι ο αριθμός των ανθρώπων που αποβιβάζονται στην περιοχή έχει ξεπεράσει τις δυνατότητες διαχείρισης, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης ανέφερε ότι μόνο τις τρεις πρώτες ημέρες του Νοεμβρίου έφτασαν στην Κρήτη από τη Λιβύη περίπου 1.700 άνθρωποι, και απέδωσε την έξαρση στην παντελή απουσία συνεργασίας από τη λιβυκή πλευρά μετά την ψήφιση του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το υπουργείο θα ενισχύσει την Ιεράπετρα, όχι με δομή αλλά με προσωρινές υποδομές που θα εξυπηρετούν τις μεταφορές προς τις δομές του νησιού, ενώ η δομή των Αθανάτων στο Ηράκλειο θα αρχίσει να δέχεται ανθρώπους από την επόμενη εβδομάδα.
Ο κ. Πλεύρης περιέγραψε ένα σχέδιο σε διαδοχικά επίπεδα. Το πρώτο αφορά το υπουργείο του και ξεκινά από τη στιγμή που οι άνθρωποι φτάνουν στις ακτές: λειτουργία δύο δομών στην Κρήτη, διαχωρισμός όσων δικαιούνται άσυλο από όσους δεν δικαιούνται και αυξημένες επιστροφές. Το δεύτερο ξεπερνά τις αρμοδιότητές του και αφορά τη διπλωματία με τη Λιβύη, την άμυνα και τη ναυτιλία, με την κυβέρνηση, όπως είπε, έτοιμη να εφαρμόσει ακόμη και πλήρη αναστολή του ασύλου αν η διπλωματική οδός δεν αποδώσει. Οι δηλώσεις έρχονται δύο ημέρες μετά τη διευκρίνιση του ίδιου του υπουργού ότι στην Ιεράπετρα δεν υπάρχει καμία συζήτηση για δομή, και ενώ ο χώρος της ΑΓΡΕΞ συνεχίζει να υποδέχεται, σε κάθε κύμα αφίξεων, εκατοντάδες ανθρώπους μέχρι τη μεταφορά τους στα Χανιά και το Ηράκλειο.
Πώς εξελίχθηκαν οι ροές από τη Λιβύη
Ο υπουργός παρουσίασε μια εικόνα σταδιακής κλιμάκωσης. Μέχρι τον Ιούλιο, όπως είπε, οι αφίξεις από τη Λιβύη κινούνταν γύρω στις 12.000 και ήταν λιγότερες από τις περσινές. Από τον Αύγουστο καταγράφηκε αύξηση, την οποία χαρακτήρισε ως ένα σημείο διαχειρίσιμη, με περίπου 3.000 αφίξεις τον μήνα, ρυθμός που συνεχίστηκε και τον Σεπτέμβριο. Τον Οκτώβριο οι αφίξεις κορυφώθηκαν στις 5.000, ενώ στο τριήμερο που ακολούθησε την ψήφιση του τουρκολιβυκού μνημονίου έφτασαν τις 1.700.
Όταν ο δημοσιογράφος σχολίασε ότι ο αριθμός αυτός ξεφεύγει από τα όρια, ο κ. Πλεύρης σημείωσε ότι οι ροές επηρεάζονται και από τον καιρό και ότι σε ένα τριήμερο με πολλές αφίξεις μπορεί να ακολουθήσουν ημέρες χωρίς καμία. Στάθηκε ωστόσο σε μια ποιοτική αλλαγή. Παλαιότερα, όπως εξήγησε, οι ροές αποδίδονταν κυρίως στην ανικανότητα και τη διαφθορά ενός κράτους με περιορισμένες δυνατότητες, όμως υπήρχε στοιχειώδης συνεργασία, και σύμφωνα με τις ενημερώσεις του υπουργείου Ναυτιλίας και του Λιμενικού οι λιβυκές αρχές απέτρεπαν ένα μέρος των σκαφών, για παράδειγμα πέντε στις οκτώ βάρκες. Στο πρόσφατο τριήμερο, κατά τον υπουργό, η συνεργασία αυτή χάθηκε εντελώς, αφού δεν βγήκαν καθόλου σκάφη της λιβυκής ακτοφυλακής. Ο ίδιος παραδέχθηκε πάντως ότι οι ροές είχαν αρχίσει να αυξάνονται ήδη από τον Οκτώβριο, πριν από την κύρωση του μνημονίου.
Η Ιεράπετρα, οι Αθάνατοι και η Αγυιά
Για την Ιεράπετρα, ο κ. Πλεύρης επανέλαβε ότι το υπουργείο θα την ενισχύσει, διευκρινίζοντας ότι αυτό δεν σημαίνει δημιουργία δομής, καθώς, όπως είπε, είχε προκύψει παρεξήγηση. Αυτό που χρειάζεται, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι μια προσωρινή υποδομή για το διάστημα μέχρι τη μεταφορά των ανθρώπων στις δομές. Δεν έδωσε στοιχεία για τη χωρητικότητα, τη στελέχωση ή το καθεστώς λειτουργίας του χώρου στην πόλη.
Το βάρος της απάντησής του έπεσε στη δομή των Αθανάτων στο Ηράκλειο, η οποία, όπως ανακοίνωσε, θα δέχεται ανθρώπους από την επόμενη εβδομάδα, χωρίς πάντως να βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη. Το υπουργείο σκοπεύει να αξιοποιήσει τους χειμερινούς μήνες, κατά τους οποίους αναμένεται υποχρεωτική παύση των ροών από τη Λιβύη λόγω καιρού, για να βελτιώσει τόσο τη δομή της Αγυιάς στα Χανιά όσο και τους Αθανάτους. Ο υπουργός σημείωσε ότι οι δομές έχουν πάντα συγκεκριμένες δυνατότητες και ότι η λογική του σχεδίου είναι οι άνθρωποι που φτάνουν να μπαίνουν σε αυτές και να μην παραμένουν στα σημεία αποβίβασης. ως παράδειγμα ανέφερε τα Χανιά, τα οποία, αν και δέχονται μεγάλη πίεση, δεν αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα επειδή εκεί λειτουργεί δομή.
Σε ερώτηση αν είναι βέβαιος ότι η δομή του Ηρακλείου θα λειτουργήσει, δεδομένου ότι έχει προσβληθεί δικαστικά και γίνονται διαμαρτυρίες, ο κ. Πλεύρης αντιπαρέβαλε τις δύο περιπτώσεις. Στα Χανιά, όπως είπε, υπήρξε πλήρης συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση, η οποία πρότεινε η ίδια τον χώρο, και παρότι η Αγυιά βρίσκεται σε κεντρικό σημείο μέσα στον αστικό ιστό, κανείς δεν διαμαρτυρήθηκε. Στο Ηράκλειο, σύμφωνα με τον υπουργό, το υπουργείο πρότεινε 12 χώρους, οι οποίοι απορρίφθηκαν όλοι, και υπάρχει έγγραφο της τοπικής αυτοδιοίκησης που δηλώνει αδυναμία να προταθεί χώρος και καλεί το υπουργείο να βρει μόνο του. «Βρήκαμε εμείς χώρο», είπε, καλώντας τον δήμαρχο και τον περιφερειάρχη να τον διαψεύσουν. Η δομή, όπως πρόσθεσε, θα λειτουργήσει με τους ίδιους όρους με την Αγυιά.
Στη συζήτηση ήρθε και η σύγκριση με τη Λέσβο, με τον έναν από τους δημοσιογράφους να υπενθυμίζει ότι το νησί είχε κάποτε κρατήσει 25.000 ανθρώπους. Ο υπουργός απάντησε ότι από το 2019 και μετά η Λέσβος δεν φιλοξένησε ποτέ πάνω από δύο με τρεις χιλιάδες.
Διαχωρισμός και επιστροφές
Μετά την άφιξη στις δομές γίνεται, κατά τον υπουργό, ο διαχωρισμός: όσοι ενδεχομένως δικαιούνται άσυλο οδηγούνται σε ανοιχτές δομές και οι υπόλοιποι σε κλειστές. Υπερασπιζόμενος την αυστηρότερη πολιτική του υπουργείου, για την οποία έχει δεχθεί κριτική, ανέφερε ότι οι επιστροφές έχουν ξεπεράσει φέτος τις 6.000, αριθμό που, όπως είπε, αντιστοιχεί περίπου στο σύνολο του προηγούμενου έτους, και ότι πλέον γίνονται επιστροφές και προς χώρες όπως η Αίγυπτος και το Πακιστάν. Έχουν πραγματοποιηθεί τέσσερις πτήσεις τσάρτερ, μία από αυτές προς το Μπανγκλαντές, μια πτήση 22 ωρών με 120 αστυνομικούς για 60 μετανάστες.
Ο κ. Πλεύρης εξήγησε τη διάκριση ανάμεσα στις αναγκαστικές επιστροφές, στις οποίες οι επιστρεφόμενοι δεν λαμβάνουν τίποτα, και στις εθελοντικές μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης. Όσοι επιλέγουν την εθελοντική επιστροφή λαμβάνουν, σύμφωνα με τον υπουργό, περίπου 1.000 ευρώ φεύγοντας και άλλο τόσο ποσό περίπου όταν φτάσουν στη χώρα τους, για την επανένταξή τους. Το πρόγραμμα αυτό, όπως είπε, είναι πολύ πιο συμφέρον, καθώς σε μια αναγκαστική επιστροφή μια πτήση τσάρτερ μεταφέρει 60 ανθρώπους, ενώ με τις εθελοντικές το αεροσκάφος γεμίζει.
Το σχέδιο για κρίση στην Κρήτη
Ο υπουργός ανέφερε ότι το υπουργείο προετοιμάζεται και για κρίση στην Κρήτη, σημειώνοντας ότι οι σημερινοί αριθμοί, αν και κανείς δεν τους θεωρεί μικρούς, δεν συνιστούν ακόμη «υπερκρίση». Για τον λόγο αυτό έχει ήδη σταλεί στο νησί μεγάλη ποσότητα υλικού.
Το επόμενο επίπεδο, όπως εξήγησε, αφορά κεντρικά την κυβέρνηση και τα υπουργεία Άμυνας, Ναυτιλίας και Εξωτερικών. Σε πρώτη φάση εξαντλείται η διπλωματική οδός με τη Λιβύη, και η κυβέρνηση αναμένει ανταπόκριση στις επαφές που έχουν γίνει. Για τις κυρώσεις που συζητούνται λόγω του τουρκολιβυκού μνημονίου, ο κ. Πλεύρης προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να «πυροβολούν τα πόδια μας»: αν η Λιβύη λαμβάνει χρήματα για να κρατά μετανάστες ή για να βελτιώσει την ακτοφυλακή της, η χρηματοδότηση αυτή δεν πρέπει να κοπεί.
Παράλληλα, όπως υπενθύμισε, ο πρωθυπουργός έχει παρουσιάσει από τον Αύγουστο, με αφορμή την πίεση στη Γαύδο, ένα πλήρες σχέδιο προς την Ευρωπαϊκή Ένωση που προβλέπει αναστολή του ασύλου, ενεργητική φύλαξη των συνόρων και επιστροφές απευθείας από το σημείο άφιξης. Κατά τον υπουργό, η Ελλάδα είναι έτοιμη να το εφαρμόσει ακόμη κι αν δεν έχει γίνει ευρωπαϊκός νόμος, όπως είχε γίνει στον Έβρο. Στην περίπτωση αυτή θα υπάρξει πλήρης αναστολή του ασύλου και όποιος φτάνει θα λαμβάνει πράξη επιστροφής που θα εκτελείται. Ο κ. Πλεύρης διευκρίνισε ότι η διαδικασία αυτή δεν είναι στιγμιαία: σε πρώτη φάση ο άνθρωπος τίθεται υπό κράτηση, μέχρι να υπάρξει επικοινωνία με τη χώρα καταγωγής του ώστε να τον παραλάβει.
Ο υπουργός εξέφρασε την ελπίδα ότι, επειδή διανύουμε ήδη τον Νοέμβριο, η κρίση μπορεί να διαχειριστεί μέσω της διπλωματίας, αφού σε έναν με ενάμιση μήνα αναμένεται να κλείσει το θαλάσσιο πέρασμα λόγω του χειμώνα. Πρόσθεσε όμως ότι, πέρα από αυτό το βραχυπρόθεσμο σχέδιο, εξετάζεται και μεσοπρόθεσμο, καθώς, όπως είπε, σε καμία περίπτωση η χώρα δεν μπορεί να μπει στην άνοιξη με την κλιμάκωση που καταγράφεται από τον Αύγουστο. Τα υπουργεία που είναι αρμόδια για τη φύλαξη των συνόρων εκπονούν, σύμφωνα με τον ίδιο, τα δικά τους σχέδια, για τα οποία δεν μπορούσε να πει περισσότερα.
Απαντώντας σε επικρίσεις από τα δεξιά της κυβέρνησης, και συγκεκριμένα σε δήλωση πολιτικού προσώπου ότι θα έβγαζε σκύλους Μαλινουά για να διώξουν τους μετανάστες, ο κ. Πλεύρης ειρωνεύτηκε την πρόταση, αναρωτώμενος από πού θα τους έδιωχναν τα σκυλιά και αν θα έπρεπε να κολυμπήσουν πίσω στη θάλασσα. Υπενθύμισε ότι το υπουργείο Μετανάστευσης δεν φυλάει τα σύνορα, αλλά εμπλέκεται από τη στιγμή που οι άνθρωποι φτάνουν.
Κέντρα επιστροφής: ανακοινώσεις στις 16 Νοεμβρίου
Ο υπουργός ανακοίνωσε ότι τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου θα γίνουν στη Βιέννη οι ανακοινώσεις για τα κέντρα επιστροφής σε τρίτη χώρα, όπου θα κατονομαστεί και η χώρα υποδοχής, την οποία ο ίδιος δεν αποκάλυψε. Όπως είπε, θα ανακοινωθεί και το ακριβές χρονοδιάγραμμα, το οποίο «δεν είναι στις καλένδες»: η εφαρμογή ξεκινά πιλοτικά κοντά στον Ιανουάριο, με στόχο την πλήρη εφαρμογή κατά την ελληνική Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο πρώτο μέρος της συνέντευξης, ερωτηθείς για τη NAVTEX που αφορά τις έρευνες για το ηλεκτρικό καλώδιο στην περιοχή της Κάσου και για το αν η χώρα είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει αντιδράσεις, ο κ. Πλεύρης δήλωσε ότι η Ελλάδα ξεκινά τη διαδικασία σύμφωνα με την εθνική της κυριαρχία και τη διεθνή νομιμότητα και ότι θα απαντήσει σε κάθε αντίδραση, χωρίς να μπορεί, όπως είπε, να γνωρίζει τις επιχειρησιακές λεπτομέρειες.
Last Updated on 2 ώρες ago by energinews admin
