⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Με απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας θεσπίζονται νέοι κανόνες πρόσβασης στο νησί, ενώ η εισήγηση προέρχεται πλέον από τον ΟΦΥΠΕΚΑ και όχι από την πρώην Επιτροπή Διαχείρισης.
Δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ Β’ 2859/22.05.2026) η υπουργική απόφαση που εκ νέου ρυθμίζει για τα επόμενα 2 χρόνια εκ νέου τους όρους επισκεψιμότητας στη νήσο Χρυσή.
Η απόφαση, που υπογράφει ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, βασίζεται στην εισήγηση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΟΦΥΠΕΚΑ (Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής), ο οποίος έχει αναλάβει πλέον τη διαχειριστική αρμοδιότητα για τις προστατευόμενες περιοχές της χώρας, αντικαθιστώντας την πρώην Επιτροπή Διαχείρισης που λειτουργούσε υπό την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης.
Τι προβλέπει η απόφαση και τι αλλάζει
Στην πράξη, για το φετινό καλοκαίρι η απόφαση δεν αλλάζει το καθεστώς που ισχύει στη Χρυσή τα τελευταία χρόνια: τα σκάφη εξακολουθούν να μην μπορούν να αποβιβάζουν επισκέπτες στο νησί. Βάση και της νέας απόφασης οι επισκέπτες που κάνουν το μπάνιο τους μπορούν να κάνουν χρήση των παραλιών χωρίς να επιτρέπεται η είσοδός τους στο προστατευόμενο κεδρόδασος.
Αυτό που αλλάζει, ωστόσο, είναι η νομική διατύπωση.
Η απόφαση δεν επιβάλλει πλέον καθολική απαγόρευση αποβίβασης, αλλά προβλέπει ότι η αποβίβαση επισκεπτών από κάθε είδους πλοίο ή μικρό σκάφος θα επιτρέπεται αποκλειστικά στις προβλήτες που πρόκειται να κατασκευαστούν βάσει του Σχεδίου Διαχείρισης της εγκεκριμένης Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης.
Δεδομένου ότι οι προβλήτες αυτές δεν υπάρχουν σήμερα, η αποβίβαση παραμένει στην πράξη αδύνατη.
Η ουσιαστική αλλαγή, λοιπόν, είναι ότι για πρώτη φορά η υπουργική απόφαση ανοίγει ρητά τον δρόμο για μελλοντική πρόσβαση μέσω υποδομών που θα μπορούσαν να κατασκευαστούν με βάση την εγκεκριμένη ΕΠΜ η οποία -όπως προέβλεπε και το αρχικό Σχέδιο Δράσης- έρχεται να περιγράψει τη δημιουργία μιας ή δύο προβλητών.
Η ίδια ρύθμιση καλύπτει και τα πλωτά μέσα που πραγματοποιούν στάσεις (αγκυροβολιές) στον θαλάσσιο χώρο πλησίον της παραλίας για τη λήψη θαλάσσιου λουτρού.
Έτσι και το καλοκαίρι του 2026 οι επισκέπτες θα μπορούν να κάνουν χρήση των οριοθετημένων παραλιών για κολύμβηση, χωρίς ωστόσο να επιτρέπεται η πρόσβαση στην ενδοχώρα του νησιού ούτε η χρήση της σκιάς των κέδρων εντός του επαπειλούμενου οικοτόπου.
Η απαγόρευση αυτή λειτουργεί σε συνδυασμό με τους υφιστάμενους όρους και περιορισμούς που θέτει η απόφαση χαρακτηρισμού της Χρυσής ως Καταφυγίου Άγριας Ζωής . Από τις παραπάνω απαγορεύσεις εξαιρούνται το προσωπικό φύλαξης και εποπτείας, άτομα που διεξάγουν αδειοδοτημένη επιστημονική έρευνα, καθώς και φυσικά πρόσωπα με νόμιμα εμπράγματα δικαιώματα επί της νήσου.
Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι η περσινή απόφαση προσδιόριζε συγκεκριμένη εποχική περίοδο εφαρμογής (1η Μαΐου έως 31η Οκτωβρίου 2025), ενώ η νέα υπουργική απόφαση δεν περιλαμβάνει εποχικό περιορισμό, ισχύοντας σε μόνιμη βάση καθ’ όλη τη διάρκειά της για δύο χρόνια με δυνατότητα ανανέωσής της για ένα ακόμα χρόνο.
Τι προβλέπει η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για τις προβλήτες
Εξετάζοντας την ΕΠΜ για τη νήσο Χρυσή, εντοπίζονται συγκεκριμένες προβλέψεις για τις υποδομές πρόσβασης και ελλιμενισμού στις οποίες παραπέμπει η νέα υπουργική απόφαση.
Μέσα στα Μέτρα Διαχείρισης της ΕΠΜ περιλαμβάνεται δράση με κωδικό MM43203CF1201 και τίτλο «Υποδομή προσέγγισης σκαφών για αποβίβαση στο νησί». Το κείμενο της μελέτης ξεκαθαρίζει ότι οι ήδη υπάρχουσες προβλήτες στο νησί είναι παράνομες και έχει εκδοθεί πρωτόκολλο κατεδάφισής τους.
Στη θέση τους, προβλέπεται η μελέτη και η κατασκευή ενός ή δύο μικρών προβλητών, οι οποίες θα εξυπηρετούν αποκλειστικά την προσέγγιση σκαφών για την αποβίβαση του προσωπικού, των ερευνητών και των επισκεπτών του νησιού. Το έργο έχει εκτιμώμενο προϋπολογισμό 350.000 ευρώ, με προτεινόμενο φορέα υλοποίησης την Περιφέρεια Κρήτης και εναλλακτικό φορέα τον οικείο Δήμο.
Πέραν της συγκεκριμένης δράσης, η ΕΠΜ καθορίζει και τις επιτρεπόμενες χρήσεις γης στις διάφορες ζώνες προστασίας του νησιού, σε ό,τι αφορά σκάφη και λιμενικά έργα. Πλωτές υποδομές και εγκαταστάσεις θαλάσσιας αναψυχής επιτρέπονται, σύμφωνα με τον ν. 4685/2020, τόσο στη Ζώνη Προστασίας της Φύσης όσο και στη Ζώνη Διατήρησης Οικοτόπων και Ειδών.
Λιμενικές ζώνες, μαρίνες και εμπορικές ή επιβατικές δραστηριότητες επιτρέπεται να δημιουργηθούν στη Ζώνη Διατήρησης Οικοτόπων και Ειδών. Θαλάσσιοι διάδρομοι κίνησης σκαφών επιτρέπονται ακόμα και στην πιο αυστηρή Ζώνη Απόλυτης Προστασίας της Φύσης, υπό την αυστηρή προϋπόθεση ότι χρησιμοποιούνται μόνο για την εξυπηρέτηση της προστασίας και της βέλτιστης διαχείρισης του προστατευόμενου αντικειμένου.
Συνοψίζοντας, αν και σήμερα δεν υφίσταται καμία νόμιμη υποδομή πρόσβασης στο νησί (και οι παλιές προβλήτες είναι προς κατεδάφιση), η ΕΠΜ έχει δεσμεύσει 350.000 ευρώ για την κατασκευή μίας ή δύο νέων, μικρών, νόμιμων προβλητών, ενώ ταυτόχρονα το πολεοδομικό της πλαίσιο επιτρέπει τη μελλοντική εγκατάσταση πλωτών υποδομών ή ακόμα και μαρίνας στις κατάλληλες ζώνες.
Αρμόδιοι φορείς ελέγχου
Τον έλεγχο τήρησης των νέων κανόνων αναλαμβάνει κατά βάση το Λιμενικό Σώμα, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων που προβλέπει ο ν. 4150/2013. Η αστυνόμευση στον αιγιαλό και την παραλία ασκείται παράλληλα από την Ελληνική Αστυνομία, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.
Διάρκεια ισχύος
Η απόφαση έχει ισχύ δύο ετών, με δυνατότητα παράτασης για ένα ακόμη έτος με όμοια υπουργική απόφαση, εφόσον συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι.
Π. Νικολάου(radiolasithi.gr)
