⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Μία ημέρα μετά την υπογραφή της σύμβασης ΣΔΙΤ για το φράγμα Αγίου Ιωάννη και τη λιμνοδεξαμενή Χοχλακιών στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, ο πρόεδρος της κοινότητας Αγίου Ιωάννη Μανώλης Λαθουράκης μίλησε στο Ράδιο Λασίθι για ένα έργο που, όπως είπε, ονειρεύτηκαν οι παππούδες πριν από 50 χρόνια, κυνήγησαν οι πατεράδες, και τώρα «παίρνει σάρκα και οστά». Ο κ. Λαθουράκης ήταν ένας από τους τοπικούς εκπροσώπους που παρέστησαν στην τελετή υπογραφής, μαζί με τον Δήμαρχο Ιεράπετρας Μανώλη Φραγκούλη, τον Δήμαρχο Σητείας Γιώργο Ζερβάκη, τον Βουλευτή Λασιθίου Γιάννη Πλακιωτάκη, τον Μητροπολίτη Ιεραπύτνης και Σητείας κ. Κύριλλο και τον πρόεδρο Παλαικάστρου Νίκο Χατζηδάκη.
Η σύμβαση αφορά ένα διπλό αρδευτικό έργο συνολικού προϋπολογισμού 87,9 εκατ. ευρώ, με ανάδοχο τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ: ένα φράγμα ύψους 52 μέτρων στον Άγιο Ιωάννη (ωφέλιμος όγκος 1.775.000 κ.μ., 70 χλμ. αγωγών, 7.500 στρέμματα) και μία χωμάτινη λιμνοδεξαμενή στα Χοχλακιά Σητείας (περίπου 825.000 κ.μ., 6.000 στρέμματα). Η χρηματοδότηση, μετά την απένταξη από το Ταμείο Ανάκαμψης, εξασφαλίστηκε μέσω του Ειδικού Προγράμματος ΣΔΙΤ, ενώ η διάρκεια παραχώρησης ορίζεται σε 25 έτη.
Εργασίες στη Σητεία ήδη σε εξέλιξη, τον Σεπτέμβριο στον Άγιο Ιωάννη
Ο κ. Λαθουράκης ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται για μία ακόμη υπογραφή χωρίς αντίκρισμα. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, στη Σητεία έχει ολοκληρωθεί ήδη γεωτεχνική έρευνα (δοκιμαστικές γεωτρήσεις) και έχουν ανοιχτεί ορισμένοι δρόμοι πρόσβασης, ενώ το ίδιο γεωτρύπανο αναμένεται να μεταφερθεί στην Ιεράπετρα για αντίστοιχες εργασίες. Ο ίδιος μετέφερε τη διαβεβαίωση που έλαβε από εκπροσώπους της ΤΕΡΝΑ: «Μας είχαν πει ότι επειδή τον Αύγουστο δεν θα δουλεύουνε, τον Σεπτέμβρη θα έρθουν να ξεκινήσουν τις εργασίες», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η έναρξη αφορά διάνοιξη δρόμων και προπαρασκευαστικές εργασίες, όχι αμέσως κατασκευή. «Μην νομίζετε ότι αμέσως θα δούμε ένα φράγμα έτοιμο», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με το κοινό δελτίο τύπου των δύο Υπουργείων, το τμήμα της Σητείας προβλέπεται να ολοκληρωθεί σε 18 μήνες και το σύνολο του έργου σε 42 μήνες. Ο κ. Λαθουράκης εκτίμησε ότι η εταιρεία θα τηρήσει το χρονοδιάγραμμα, χωρίς να κρύβει τη δυσπιστία που υπάρχει στην τοπική κοινωνία μετά από δεκαετίες αναμονής.
Η αντίδραση του πατέρα του και η δυσπιστία της τοπικής κοινωνίας
Αυτή τη δυσπιστία ο κ. Λαθουράκης την αποτύπωσε με μια προσωπική εικόνα: «Όταν είπα στον πατέρα μου ότι θ’ ανέβουμε πάνω στην Αθήνα στο Υπουργείο για να υπογράψουμε αυτό, ο πατέρας μου είναι 86 χρονών, μου λέει “πηγαίνετε παιδί μου να κάνετε τη βόλτα σας, αλλά δεν πρόκειται να γίνει πράμα”». Η ατάκα πυκνώνει πέντε δεκαετίες χαμένων υποσχέσεων σε μία φράση, και ο κ. Λαθουράκης δεν προσπάθησε να την αποδυναμώσει. «Η δυσπιστία υπάρχει. Είμαστε δύσπιστοι γιατί όλα αυτά τα χρόνια δεν έχουμε δει κάτι διαφορετικό», παραδέχτηκε, σημειώνοντας ωστόσο ότι ο δεσμευτικός χαρακτήρας των συμβάσεων ΣΔΙΤ αποτελεί εγγύηση τόσο για την εταιρεία όσο και για το κράτος.
Η διαχείριση του νερού: τι θα κάνει η εταιρεία και τι ο Δήμος
Σε ερωτήσεις σχετικά με τη διαχείριση και την τιμολόγηση του νερού, ο κ. Λαθουράκης ήταν κατηγορηματικός. Η ΤΕΡΝΑ, όπως αναφέρει η σύμβαση, αναλαμβάνει αποκλειστικά την κατασκευή, τη συντήρηση και τη σωστή λειτουργία της υποδομής για 25 χρόνια: τη σωστή πίεση στο δίκτυο, την αποκατάσταση βλαβών εντός 12 ωρών, και τη διαχείριση του διαθέσιμου αποθέματος νερού. Η τιμολόγηση του νερού, αντίθετα, παραμένει αρμοδιότητα του Δήμου Ιεράπετρας. Η εταιρεία δεν έχει δικαίωμα ούτε να ορίζει τιμές ούτε να πουλά νερό σε τρίτους.
Η λογική που περιέγραψε ο κ. Λαθουράκης είναι σαφής στον καταμερισμό: ο Δήμος καθορίζει τις ανάγκες (π.χ. πόσο νερό χρειάζονται οι καλλιέργειες), η εταιρεία ενημερώνει αν το απόθεμα επαρκεί και εγγυάται τη λειτουργία του δικτύου, ο Δήμος ορίζει πόσο θα πληρώσει ο αγρότης. Ωστόσο, το ακριβές τιμολόγιο δεν ανακοινώθηκε ούτε στην τελετή ούτε στη συνέντευξη.
Το πλεονέκτημα των συνοδών έργων
Ο κ. Λαθουράκης σημείωσε ως ιδιαίτερα θετικό ότι η σύμβαση περιλαμβάνει ολοκληρωμένη κατασκευή: φράγμα, αγωγούς, δεξαμενές και δίκτυα διανομής μαζί, και όχι μόνο το ταμιευτήρα. Αναφέρθηκε, χωρίς να κατονομάσει, σε «κοντινό Δήμο» όπου δύο φράγματα ολοκληρώθηκαν πριν δέκα χρόνια αλλά παραμένουν αναξιοποίητα λόγω έλλειψης αγωγών. «Ξέρετε τι είναι να έχουμε ένα φράγμα και δίπλα να ξεραίνονται τα δέντρα;», σχολίασε.
Πέρα από την άρδευση: ύδρευση και τουρισμός
Ο πρόεδρος της κοινότητας τόνισε ότι η σημασία του φράγματος δεν περιορίζεται στην αγροτική παραγωγή. Μετά από τέσσερα χρόνια λειψυδρίας και απουσίας χιονοπτώσεων στον Αφέντη, οι πηγές στην περιοχή έχουν μειωθεί δραματικά, με αντίκτυπο τόσο στην ύδρευση όσο και στις τουριστικές εγκαταστάσεις. Η λειτουργία του φράγματος, εξήγησε, θα αποδεσμεύσει το πόσιμο νερό που σήμερα αντλείται από τις πηγές του Ψυχρού για αρδευτική χρήση, ώστε αυτό να διατεθεί στην ύδρευση.
Η σύμβαση υπογράφτηκε σε μια ημέρα σκιασμένη από τις πυρκαγιές στην Κρήτη και τον θάνατο δύο πυροσβεστών. Ο κ. Λαθουράκης δεν παρέλειψε να αναφερθεί σε αυτό, λέγοντας ότι «μια χαρούμενη είδηση έπεσε σε μια δύσκολη στιγμή για την Κρήτη». Το ερώτημα τώρα, για τον ίδιο και τους κατοίκους της περιοχής, είναι αν ο Σεπτέμβριος θα φέρει πράγματι μπουλντόζες στον Άγιο Ιωάννη, ή αν θα δικαιωθεί ο πατέρας του.
