⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Σε έκτακτη συνεδρίαση την Τρίτη 30 Ιουνίου, το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης απέρριψε ομόφωνα το προτεινόμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ), καταθέτοντας αναλυτικό υπόμνημα με σειρά συγκεκριμένων όρων υπό τους οποίους θα μπορούσε να εξεταστεί οποιαδήποτε μελλοντική συναίνεση. Η συζήτηση, που αρχικά είχε προγραμματιστεί νηφάλια για τα τέλη Ιουλίου στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, επισπεύστηκε λόγω πιέσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και απαίτησης του Γενικού Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού, κ. Κυριαζόπουλου.
Η ατμόσφαιρα στη συνεδρίαση ήταν τεταμένη εξαρχής λόγω της ξαφνικής ακύρωσης της συμμετοχής των μελετητών του Υπουργείου, οι οποίοι ζήτησαν αντ’ αυτού την υποβολή γραπτών ερωτημάτων. Την παρουσίαση ανέλαβαν τελικά τα στελέχη της Περιφέρειας, με κεντρικό ρόλο τον Αντιπεριφερειάρχη Περιβάλλοντος, κ. Νίκο Ξυλούρη, και την κ. Κασωτάκη από τη Διεύθυνση Περιβάλλοντος.
Μεταβατικές εξαιρέσεις: ο πυρήνας της αντίδρασης
Ο σοβαρότερος ίσως κίνδυνος, κατά τον κ. Καλογερή, βρίσκεται στις μεταβατικές διατάξεις. Το Υπουργείο, επικαλούμενο δικαιολογημένη εμπιστοσύνη επενδυτών, εξαιρεί τις ώριμες προτάσεις της τελευταίας διετίας. Στην πράξη αυτό σημαίνει περίπου 1.200 νέα MW αιολικών έργων στην Κρήτη, ενώ η σημερινή εγκατεστημένη ισχύς φτάνει μόλις τα 210 MW. Πρόκειται για εξαπλασιασμό, χωρίς να υπολογίζονται τα νέα φωτοβολταϊκά πάρκα.
Natura, γεωργική γη και ενεργειακή δικαιοσύνη
Η Περιφέρεια ζήτησε μηδενική ανοχή στην εγκατάσταση έργων σε περιοχές Natura, εφόσον δεν έχουν εκδοθεί τα Προεδρικά Διατάγματα προστασίας, ενώ εξέφρασε σοβαρές ανησυχίες για τις «περιοχές επιτάχυνσης» που εισάγει ο Ν. 5299 και επιτρέπουν αδειοδότηση χωρίς πλήρη περιβαλλοντική αξιολόγηση.
Για τη γεωργική γη, η θέση είναι ότι τα φωτοβολταϊκά σε εκτάσεις υψηλής παραγωγικότητας πρέπει να εξυπηρετούν αποκλειστικά τις ανάγκες ιδιοκατανάλωσης της γεωργικής εκμετάλλευσης, ενώ για τους ταμιευτήρες υδάτων η θέση είναι πλήρης απαγόρευση πλωτών φωτοβολταϊκών.
Τέλος, ζητήθηκε ρητά η δέσμευση ενεργειακού χώρου στα δίκτυα υπέρ τοπικών Ενεργειακών Κοινοτήτων, Δήμων, ΤΟΕΒ και πολιτών, με ανταποδοτικά οφέλη που θα υπερβαίνουν το θεσμοθετημένο ελάχιστο 3%.
Τι ζητά η Περιφέρεια
Η βασική κριτική, όπως την ανέπτυξε ο κ. Νίκος Καλογερής, αφορά την ένταξη της Κρήτης στην ίδια κατηγορία με την ηπειρωτική χώρα ως προς τη χωροθέτηση ανεμογεννητριών, αγνοώντας τις νησιωτικές ιδιαιτερότητες (βιοποικιλότητα, ενδημισμός, γεωγραφική απομόνωση). Ο κ. Καλογερής σημείωσε ότι η ουσιαστική ζημιά στο περιβάλλον προέρχεται κυρίως από τα συνοδά έργα (νέοι δρόμοι, υπέργεια δίκτυα, υποσταθμοί) και όχι μόνο από τις ανεμογεννήτριες καθαυτές.
Οι συγκεκριμένες κόκκινες γραμμές που τέθηκαν περιλαμβάνουν απαγόρευση χωροθέτησης αιολικών πάρκων σε υψόμετρο άνω των 1.300 μέτρων, μέγιστο μήκος νέων δρόμων πρόσβασης στα 5 χιλιόμετρα με υποχρέωση αξιοποίησης υφιστάμενων υποδομών, εναέρια ηλεκτρικά δίκτυα μόλις 3 χιλιόμετρα (με υπογειοποίηση στα μεγαλύτερα μήκη), και αποκλεισμό εκτάσεων με κλίσεις εδάφους άνω του 70%.
Ο Περιφερειάρχης κ. Σταύρος Αρναουτάκης κατέληξε με απόλυτη κατηγορηματικότητα: «Εμείς ως Περιφέρεια Κρήτης, για να έχουμε το ηθικό ανάστημα απέναντι στους πολίτες, λέμε όχι.»
