⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Οι ραγδαίες γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και ο απόηχος των επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη επαναπροσδιορίζουν βίαια τον χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου. Με τον εναέριο χώρο της Κύπρου να δέχεται ασφυκτικές πιέσεις, ο ελληνικός τουρισμός βρίσκεται μπροστά σε μια νέα, σύνθετη πρόκληση. Ωστόσο, η επόμενη ημέρα για τον τουρισμό της Κρήτης, η οποία αποτελεί τη ναυαρχίδα της εθνικής τουριστικής οικονομίας, δεν χτίζεται με σπασμωδικές κινήσεις, αλλά με μια αυστηρά ρεαλιστική και διορατική στρατηγική επιβίωσης και προσαρμογής.
Το στίγμα αυτής της εμπροσθοβαρούς οπτικής έδωσε μέσω του Ράδιο Λασίθι ο Πρόεδρος των Τουριστικών και Ταξιδιωτικών Πρακτόρων Κρήτης, Μιχάλης Βλατάκης. Αποκωδικοποιώντας τα μηνύματα των ημερών, ο κ. Βλατάκης έθεσε ως απόλυτη προτεραιότητα τη διαφύλαξη της εικόνας του νησιού ως ενός αδιαπραγμάτευτα ασφαλούς προορισμού. Κουβαλώντας την εμπειρία πέντε δεκαετιών –μια πορεία που έχει δοκιμαστεί από τον Πόλεμο του Κόλπου, την εισβολή στην Κύπρο και τις πρόσφατες πανδημίες– αρνείται κατηγορηματικά να υποκύψει στη μεμψιμοιρία ή στην εργαλειοποίηση της κρίσης. «Είμαι αυτός που δεν θριαμβολογεί όταν όλοι θριαμβολογούν, όπως είμαι και αυτός ο οποίος δεν μεμψιμοιρεί όταν συμβαίνουν τέτοια πράγματα», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας πως το μοναδικό ζητούμενο αυτή τη στιγμή είναι η απόλυτη ψυχραιμία.
Τα πρώτα στοιχεία επιβεβαιώνουν μέχρι στιγμής αυτό το αφήγημα σταθερότητας. Σύμφωνα με τα στοιχεία των tour operators, η κλιμάκωση της έντασης κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου δεν μεταφράστηκε σε ακυρώσεις. Αντιθέτως, το πτητικό έργο στα αεροδρόμια του Ηρακλείου και των Χανίων εκτελείται στο ακέραιο. Ενδεικτικό της εμπιστοσύνης που αποπνέει η Κρήτη είναι το γεγονός πως ένα γκρουπ διακοσίων Γερμανών, που βρέθηκε στο νησί για συνεδριακό τουρισμό εν μέσω των πολεμικών ιαχών, αναχώρησε για το Μόναχο μεταφέροντας άριστες εντυπώσεις. Αυτή η «αίσθηση του ασφαλούς προορισμού», όπως εξήγησε ο κ. Βλατάκης, λειτουργεί ως ο ισχυρότερος πολλαπλασιαστής θετικής φήμης στις ευρωπαϊκές αγορές.
Η γεωγραφική θέση της Κρήτης, σε συνδυασμό με τις αυστηρές δικλείδες ασφαλείας στρατηγικών υποδομών όπως η βάση της Σούδας, διαμορφώνουν ένα ισχυρό πλεονέκτημα. Εάν η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή παρατείνει τον αποκλεισμό παραδοσιακών αγορών, η Κρήτη οφείλει να είναι προετοιμασμένη να λειτουργήσει ως υποδοχέας εκείνων των ταξιδιωτών που θα αναζητήσουν μια ασφαλή διέξοδο. Βέβαια, η αγορά του Ισραήλ αποτελεί έναν κρίσιμο παράγοντα για την εκκίνηση της τουριστικής σεζόν. Εάν ο εναέριος χώρος του Ισραήλ παραμείνει κλειστός μέχρι τα τέλη Μαρτίου ή τις αρχές Απριλίου, θα υπάρξει αναπόφευκτα πλήγμα στις προκρατήσεις για το Εβραϊκό Πάσχα, στερώντας από το νησί αρκετές χιλιάδες επισκέπτες στην αφετηρία της περιόδου. Παρόλα αυτά, η βασική δεξαμενή των Ευρωπαίων τουριστών δεν φαίνεται να επηρεάζεται, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αναπλήρωσης των όποιων κενών από αγορές που αναπροσαρμόζουν τα πλάνα τους λόγω γεωπολιτικού ρίσκου.
Εμβαθύνοντας στις μακροοικονομικές παρενέργειες της κρίσης, ο Πρόεδρος των Τουριστικών Πρακτόρων Κρήτης προσέγγισε ρεαλιστικά το ζήτημα του ενεργειακού κόστους. Σε έναν πιθανό πόλεμο, το ράλι στις τιμές του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και του ρεύματος αποτελεί τον μεγαλύτερο εφιάλτη τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τις τουριστικές επιχειρήσεις. Η εκτίμηση του κ. Βλατάκη, ωστόσο, διαπνέεται από έναν ρεαλιστικό πραγματισμό: καμία δυτική κυβέρνηση δεν επιθυμεί ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ με το πετρέλαιο στα 150 δολάρια, ειδικά ενόψει κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η πολιτική πίεση για την αποτροπή ευρύτερων στρατιωτικών και οικονομικών συνεπειών καθιστά πιθανότερο το σενάριο μιας βραχυπρόθεσμης αναταραχής.
Συμπερασματικά, ο τουρισμός –κατεξοχήν προϊόν ψυχολογίας– είναι ευάλωτος στις εικόνες πολέμου. Όταν οι οθόνες κατακλύζονται από συγκρούσεις, τα ταξίδια αναψυχής περνούν σε δεύτερη μοίρα. Όμως, όπως τόνισε ο κ. Βλατάκης, όταν η επιθυμία για διακοπές επανέλθει, το κριτήριο της απόλυτης ασφάλειας θα κυριαρχήσει. Σε αυτό το ρευστό περιβάλλον, η οδηγία προς τον κρητικό τουριστικό κλάδο είναι ξεκάθαρη και πρακτική: σκληρή δουλειά σε καθημερινή βάση, αποφυγή μετάδοσης ζοφερών σεναρίων που πλήττουν την εικόνα της χώρας, και στρατηγική διαχείριση της επικαιρότητας “μέρα με τη μέρα”. Η Κρήτη δεν χρειάζεται να περιμένει τη λήξη της κρίσης για να δράσει· οφείλει να επιβεβαιώνει καθημερινά ότι αποτελεί την πιο σταθερή και ασφαλή επιλογή της Μεσογείου.
