⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Σε μια κρίσιμη καμπή για το μέλλον της παράκτιας αλιείας στην Κρήτη, η πρόσφατη συνάντηση εκπροσώπων των αλιέων με την ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων φαίνεται να ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στη διαχείριση της περιβαλλοντικής κρίσης που ακούει στο όνομα «λαγοκέφαλος».
Ο Πρόεδρος του Συλλόγου Επαγγελματιών Αλιέων Ιεράπετρας, Χαράλαμπος Τζαράκης, μιλώντας στο Ράδιο Λασίθι, μετέφερε το κλίμα από τη σύσκεψη με τον Υπουργό Κώστα Τσιάρα, τον Γενικό Γραμματέα Γιώργο Στρατάκο και επιστημονικούς φορείς του ΕΛΚΕΘΕ. Παρά το θετικό κλίμα και το έκδηλο ενδιαφέρον της ηγεσίας, το μήνυμα ήταν σαφές: οι λύσεις πλέον αναζητούνται μέσω Βρυξελλών, με όχημα τεκμηριωμένες οικονομοτεχνικές μελέτες.
Η «Ευρωπαϊκή» Στροφή και το τέλος των φημών περί αποζημίωσης
Ο κ. Τζαράκης ξεκαθάρισε το θολό τοπίο γύρω από τις φήμες για άμεση επιδότηση 6 ευρώ ανά κιλό για την αλίευση λαγοκέφαλου. «Δεν ισχύει αυτό», δήλωσε κατηγορηματικά, προσγειώνοντας τη συζήτηση στην πραγματικότητα. Το Υπουργείο φαίνεται να αντιλαμβάνεται ότι τα εθνικά κονδύλια δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση ενός φαινομένου τέτοιας έκτασης.
Το νέο σχέδιο δράσης προβλέπει την εκπόνηση μιας ολοκληρωμένης μελέτης που θα καταγράφει το πραγματικό κόστος διαχείρισης του εισβολέα (αλίευση, μεταφορά, καύση σε κλιβάνους). Αυτός ο φάκελος θα αποσταλεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως μοχλός πίεσης για την έγκριση ειδικών κονδυλίων. «Το είδαν και αυτοί ότι δεν συμφέρει να πηγαίνουν τώρα οι ψαράδες να πιάνουν λαγοκέφαλα χωρίς κίνητρο», σημείωσε ο κ. Τζαράκης, τονίζοντας πως η διαδικασία αυτή είναι μονόδρομος για να υπάρξει ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Η οικολογική καταστροφή και η εξαφάνιση των εμπορεύσιμων ειδών
Η περιγραφή της κατάστασης στη θάλασσα της Ιεράπετρας και ευρύτερα της Κρήτης είναι δραματική. Ο λαγοκέφαλος δεν αποτελεί απλώς έναν «εισβολέα» αλλά έναν κυρίαρχο θηρευτή που αλλάζει βίαια το οικοσύστημα.
«Έχουν εξαφανιστεί τα εμπορεύσιμα ψάρια: μπαρμπούνια, κουτσομούρες και γενικά πολλά άλλα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος των αλιέων. Η μείωση των ιχθυαποθεμάτων είναι σοκαριστική, με τις ποσότητες που αλιεύονται να έχουν πέσει από τις 20-30 οκάδες σε μόλις 1-2 ψάρια ανά εξόρμηση. Παράλληλα, οι ζημιές στον εξοπλισμό είναι καθημερινές, με τα δίχτυα να καταστρέφονται από τα ισχυρά δόντια των λαγοκέφαλων.
Οι αλιείς προσκόμισαν στο Υπουργείο φωτογραφικό υλικό-ντοκουμέντο, το οποίο απεικονίζει εκατοντάδες λαγοκέφαλους και κατεστραμμένα εργαλεία, στοιχεία που αναμένεται να συμπεριληφθούν στον φάκελο προς την Ε.Ε.
Εκσυγχρονισμός στόλου: «Ανάσα» με επιδότηση κινητήρων
Σημαντική είδηση από τη συνάντηση αποτελεί η δέσμευση του Υπουργείου για ένα νέο πρόγραμμα αντικατάστασης κινητήρων στα αλιευτικά σκάφη. Με δεδομένο ότι ο στόλος είναι γηρασμένος, με μηχανές που ξεπερνούν την εικοσαετία, το κόστος συντήρησης έχει καταστεί ασύμφορο.
Σύμφωνα με τον κ. Τζαράκη, η ηγεσία του Υπουργείου δεσμεύτηκε για την άμεση εκπόνηση προγράμματος επιδότησης που αναμένεται να καλύπτει το 40% έως 50% του κόστους αντικατάστασης. Πρόκειται για μια κίνηση που, αν υλοποιηθεί άμεσα, θα δώσει «ανάσα» βιωσιμότητας στους επαγγελματίες που παλεύουν με το υψηλό λειτουργικό κόστος.
Η κλιματική αλλαγή και οι ανθρώπινες παρεμβάσεις
Πέρα από τα αλιευτικά ζητήματα, ο κ. Τζαράκης έθεσε και το σοβαρό θέμα της διάβρωσης των ακτών της Ιεράπετρας, συνδέοντάς το με την αλλαγή των θαλάσσιων ρευμάτων και τις άστοχες, όπως τις χαρακτήρισε, ανθρώπινες παρεμβάσεις.
«Η φύση δεν ξεχνάει», δήλωσε με νόημα, αποδίδοντας τη μεγάλη ζημιά στην κάτω παραλία της Ιεράπετρας και στα καταστήματα της περιοχής, στην κατασκευή του κυματοθραύστη που άλλαξε τη ροή των ρευμάτων. Όπως εξήγησε, τα ρεύματα πλέον εγκλωβίζουν τη θάλασσα και αφαιρούν την άμμο, απειλώντας ακόμα και τη σταθερότητα του ιστορικού τείχους (μπεντένι).
Ο ίδιος αναφέρθηκε σε παλαιότερες μετρήσεις και προτάσεις (μελέτη Μαρκόπουλου) για την κατασκευή ενός μικρού μόλου που θα μπορούσε να αναστρέψει τη διάβρωση, εκφράζοντας το παράπονο ότι τα μεγάλα λιμενικά έργα συχνά αγνοούν την εμπειρική γνώση των ανθρώπων της θάλασσας.
Το στοίχημα του χρόνου
Με τα αλιευτικά σκάφη να παραμένουν δεμένα εδώ και δύο μήνες λόγω των έντονων καιρικών φαινομένων και της έλλειψης αλιευμάτων, ο κλάδος βρίσκεται σε οριακό σημείο. Η αισιοδοξία από τη συνάντηση στο Υπουργείο είναι συγκρατημένη και συνοδεύεται από την απαίτηση για γρήγορα αντανακλαστικά.
Οι αλιείς της Ιεράπετρας, έχοντας κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου, περιμένουν πλέον «χειροπιαστά πράγματα» και όχι υποσχέσεις που θα χαθούν στον λαβύρινθο της γραφειοκρατίας. Η απάντηση της Ευρώπης στο αίτημα για χρηματοδότηση της καταπολέμησης του λαγοκέφαλου θα κρίνει εν πολλοίς αν η παραδοσιακή αλιεία στην Κρήτη έχει μέλλον ή αν οδεύει προς μια μη αναστρέψιμη συρρίκνωση.
