⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Μια νοητή γέφυρα πολιτισμού, που ενώνει τα επιβλητικά βουνά της Πίνδου με το Λιβυκό πέλαγος, στήνεται αυτή την Τσικνοπέμπτη στην κεντρική πλατεία της Ιεράπετρας. Σε μια προσπάθεια να «ζεσταθούν οι καρδιές» και να αναδειχθεί η κοινή συνισταμένη της ελληνικής παράδοσης, ο Σύλλογος Ηπειρωτών Λασιθίου διοργανώνει μια ξεχωριστή εκδήλωση φέρνοντας στο προσκήνιο αρχέγονες παραδόσεις. Κεντρικός άξονας της βραδιάς είναι η αναβίωση του ηπειρώτικου εθίμου της «Τζαμάλας», το οποίο θα πλαισιωθεί από ένα σπάνιο μουσικοχορευτικό «πάντρεμα» του ηπειρώτικου κλαρίνου με την κρητική λύρα.
Τις λεπτομέρειες της εκδήλωσης, που θα ξεκινήσει στις 18:30 το απόγευμα της Τσικνοπέμπτης, παρουσίασε στο στούντιο του Ράδιο Λασίθι ο Γραμματέας του Συλλόγου, Γιώργος Μπάμπαλης, δίνοντας το στίγμα μιας γιορτής ανοιχτής σε όλους, γεμάτης συμβολισμούς, γεύσεις και ρυθμό.
Η Τζαμάλα: Η κάθαρση της φωτιάς
Η «Τζαμάλα» αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά έθιμα των Ιωαννίνων, με τις ρίζες του να χάνονται στα βάθη του χρόνου, φτάνοντας πίσω στην περίοδο της Τουρκοκρατίας. Παραδοσιακά λαμβάνει χώρα την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς, όπου σε κάθε γειτονιά ανάβουν μεγάλες φωτιές, συμβολίζοντας την κάθαρση, την απομάκρυνση του κακού και τον ερχομό της άνοιξης. Όπως εξήγησε ο κ. Μπάμπαλης, η ετυμολογία της λέξης συνδέεται πιθανότατα με τη λέξη «νταμάλα» (η χοντροκαμωμένη, η δυνατή), αναφερόμενη στα μεγάλα κούτσουρα που απαιτούνται για να τραφεί η φλόγα.
Στην Ιεράπετρα, το έθιμο προσαρμόζεται στις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας και, σε συνεργασία με τον Δήμο, μεταφέρεται την Τσικνοπέμπτη. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας πυρήνας ζεστασιάς και εξωστρέφειας στην κεντρική πλατεία, αποφεύγοντας τη σύμπτωση με τις καρναβαλικές εκδηλώσεις της Κυριακής. Η φωτιά, όπως τόνισε ο κ. Μπάμπαλης, λειτουργεί λυτρωτικά: «Ο άνθρωπος δίπλα στη φωτιά αισθάνεται διαφορετικά, απελευθερώνεται, φωτίζεται το πρόσωπό του».
Από την Ήπειρο στην Κρήτη: Μια μουσική σκυταλοδρομία
Η εκδήλωση δεν περιορίζεται στην αναβίωση του εθίμου, αλλά φιλοδοξεί να αποτελέσει πεδίο συνάντησης δύο ισχυρών μουσικών παραδόσεων. Το πρόγραμμα θα ανοίξει το χορευτικό τμήμα του Συλλόγου Ηπειρωτών, παρουσιάζοντας πέντε με έξι βασικούς χορούς της Ηπείρου – από το στιβαρό Τσάμικο και τους Πωγωνίσιους, μέχρι τα πιο γρήγορα συρτά.
Η βραδιά θα εξελιχθεί σε ένα γλέντι αλληλεπίδρασης. Γύρω στις 20:00, τη σκυτάλη θα παραλάβουν χορευτές της Κρήτης, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα όπου το κλαρίνο θα συνομιλεί με τη λύρα και το λαούτο. Είναι μια ευκαιρία για τους κατοίκους και τους επισκέπτες να βιώσουν πώς δύο φαινομενικά διαφορετικές κουλτούρες – η ορεινή τραχύτητα της Ηπείρου και η λεβεντιά της Κρήτης – μοιράζονται το ίδιο πάθος και την ίδια ένταση στην έκφραση.
Γαστρονομία και Συμμετοχή
Τηρώντας το έθιμο της ημέρας, η παραδοσιακή φασολάδα που συνοδεύει συνήθως την Τζαμάλα στα Γιάννενα, θα δώσει τη θέση της στα απαραίτητα για την Τσικνοπέμπτη κρεατικά. Σουβλάκια και άφθονο κρασί θα προσφέρονται στους παρευρισκόμενους, ενώ η μουσική επιμέλεια από DJ θα καλύψει ένα ευρύ φάσμα παραδοσιακών ακουσμάτων, από νησιώτικα μέχρι λαϊκά, προσκαλώντας όλο τον κόσμο στον κύκλο του χορού.
Ο Σύλλογος Ηπειρωτών Λασιθίου, που διανύει μια περίοδο εξωστρέφειας και ανανέωσης, απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα όχι μόνο στους Ηπειρώτες που ζουν στο νησί, αλλά σε όλο τον κόσμο της Ιεράπετρας, να συμμετάσχει στη γιορτή. Παράλληλα, συνεχίζονται τα μαθήματα χορού κάθε Πέμπτη στο ΕΠΑΛ, αποδεικνύοντας πως η δίψα για την παράδοση παραμένει ζωντανή και στις νέες γενιές.
Ραντεβού, λοιπόν, την Πέμπτη στις 18:30 στην κεντρική πλατεία, για να τσικνίσουμε διαφορετικά, υπό το φως της φωτιάς και τους ήχους της παράδοσης!
