⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια οικονομική σκακιέρα αναδιατάσσεται βίαια, η εμπορική συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης – Mercosur (οι χώρες της Λατινικής Αμερικής) αναδύεται ως το επόμενο μεγάλο πεδίο συζήτησης, προκαλώντας τριγμούς αλλά και προσδοκίες στον αγροδιατροφικό τομέα της χώρας.
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων Ελλάδας (ΣΕΒΕ), Σίμος Διαμαντίδης, μιλώντας σήμερα στο Ράδιο Λασίθι, έθεσε το πλαίσιο σε μια πρακτική βάση: οι χώρες της Λατινικής Αμερικής απαρτίζουν μια «παρθένα» αγορά 270 εκατομμυρίων καταναλωτών που περιμένει τα ελληνικά «προϊόντα-ηγέτες», αρκεί η χώρα να θωρακιστεί απέναντι στους κινδύνους των μαζικών εισαγωγών.
Η συμφωνία αυτή, που συχνά αντιμετωπίζεται με καχυποψία, παρουσιάζεται από τον κ. Διαμαντίδη ως ένα νόμισμα με δύο όψεις. Από τη μία, η απειλή για συγκεκριμένους κλάδους παραγωγής στην ηπειρωτική κυρίως Ελλάδα και από την άλλη, η τεράστια ευκαιρία για την εξωστρέφεια της Κρήτης και των εμβληματικών της προϊόντων.
Η «Γη της Επαγγελίας» για το Κρητικό Ελαιόλαδο και τα Κηπευτικά
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΒΕ, η παρούσα εμπορική σχέση της Ελλάδας με τις χώρες της Mercosur είναι αναιμική, με τις εξαγωγές να αγγίζουν μόλις τα 34 εκατομμύρια ευρώ. Αυτό το χαμηλό σημείο εκκίνησης, όμως, μεταφράζεται σε δυσθεώρητα περιθώρια ανάπτυξης. Προϊόντα όπως το ελαιόλαδο, οι ελιές, η φέτα, τα ακτινίδια και τα ροδάκινα – τα οποία ο κ. Διαμαντίδης χαρακτήρισε ως τα «όπλα» της ελληνικής οικονομίας – έχουν τη δυναμική να εκτιναχθούν σε αυτές τις αγορές.
Ειδικότερα για την Κρήτη, η προοπτική είναι εξαιρετικά ευοίωνη. Η Λατινική Αμερική δεν διαθέτει αυτά τα προϊόντα στην ποιότητα και την ταυτότητα (ΠΟΠ) που προσφέρει η ελληνική γη. Το “κλειδί”, ωστόσο, για να ξεκλειδώσει αυτή η αγορά δεν είναι η χύδην πώληση. Ο κ. Διαμαντίδης ήταν σαφής: πρέπει να τερματιστεί η πρακτική της εξαγωγής σε βαρέλια (όπως συχνά συμβαίνει προς την Ιταλία). Η προστιθέμενη αξία βρίσκεται στη συσκευασία – στο ράφι. Η στρατηγική διείσδυσης απαιτεί έξυπνη προσαρμογή στις ανάγκες του Λατινοαμερικάνου καταναλωτή, με μικρές, προσεγμένες συσκευασίες (200ml, 500ml) που θα αναδεικνύουν την ποιότητα.
Το Μοντέλο της Συνεργασίας και το Brand Name
Ένα από τα διαχρονικά προβλήματα του ελληνικού αγροτικού τομέα, ο μικρός κλήρος και η έλλειψη συνεργατικότητας, αναδείχθηκε ως το βασικό εμπόδιο για την κατάκτηση της Mercosur. Ο κ. Διαμαντίδης υπογράμμισε την ανάγκη δημιουργίας ισχυρών συνεταιρισμών στην Κρήτη, που θα μπορέσουν να συγκεντρώσουν ποσότητες και να εξάγουν υπό ένα ενιαίο, ισχυρό brand name.
«Οι Έλληνες συνεργαζόμαστε δύσκολα σε ομαλές περιόδους και εύκολα στις κρίσεις», σχολίασε χαρακτηριστικά, τονίζοντας πως αν ξεπεραστεί αυτή η παθογένεια, η Κρήτη μπορεί να κυριαρχήσει. Η αφήγηση της «Μεσογειακής Διατροφής», η οποία είναι ήδη δημοφιλής (όπως αποδεικνύει η αλλαγή συνηθειών ακόμη και στην Αμερική με την εισαγωγή της βρώσιμης ελιάς στο καθημερινό μενού), αποτελεί το ισχυρότερο εργαλείο μάρκετινγκ για να πειστούν οι νέοι αυτοί καταναλωτές.
Οι «Σκόπελοι»: Ρύζι, Ζάχαρη και Ασφάλεια Τροφίμων
Στον αντίποδα της ευφορίας για το λάδι και τα κηπευτικά, υπάρχει ο προβληματισμός για προϊόντα μαζικής παραγωγής. Ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ δεν έκρυψε ότι αγαθά όπως το ρύζι, το καλαμπόκι, το μέλι και η ζάχαρη, τα οποία παράγονται σε τεράστιες ποσότητες και με χαμηλό κόστος στις χώρες της Mercosur, αποτελούν απειλή. Εάν αυτά εισρεύσουν ανεξέλεγκτα στην ευρωπαϊκή αγορά, οι τιμές θα καταρρεύσουν, συμπαρασύροντας το εισόδημα των Ελλήνων παραγωγών.
Εξίσου σοβαρό είναι το ζήτημα της ασφάλειας τροφίμων και του αθέμιτου ανταγωνισμού. Στις χώρες της Λατινικής Αμερικής γίνεται χρήση φυτοφαρμάκων που η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει απαγορεύσει εδώ και καιρό. Ο κ. Διαμαντίδης έθεσε ως κόκκινη γραμμή την αυστηροποίηση των ελέγχων. Για να λειτουργήσει η συμφωνία δίκαια, οι εισαγωγές πρέπει να συμμορφώνονται πλήρως με τα αυστηρά ευρωπαϊκά πρότυπα («από το χωράφι στο ράφι»), ώστε να μην κινδυνεύσει η δημόσια υγεία και να μην αδικηθούν οι Ευρωπαίοι αγρότες που επωμίζονται το κόστος της «πράσινης» παραγωγής.
Το Παράδοξο του Κρέατος
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση του κρέατος. Με τη μείωση των δασμών από το 40% στο 7,5%, αναμένεται σημαντική πτώση στις τιμές του εισαγόμενου βοδινού. Δεδομένου ότι η Ελλάδα εισάγει ήδη το 80% του μοσχαρίσιου κρέατος που καταναλώνει, η εξέλιξη αυτή θα ωφελήσει τον τελικό καταναλωτή, ο οποίος θα δει μειωμένες τιμές στο ράφι. Ωστόσο, για το 20% της εγχώριας παραγωγής, ο ανταγωνισμός θα γίνει σκληρότερος, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για διαφοροποίηση βάσει ποιότητας και εντοπιότητας.
Το Ποτήρι Μισογεμάτο
Η προσέγγιση του κ. Διαμαντίδη ήταν νηφάλια και προσανατολισμένη στο μέλλον. Οι Έλληνες εξαγωγείς, έχοντας τριπλασιάσει τις επιδόσεις τους από το 2009 εν μέσω αλλεπάλληλων κρίσεων, δηλώνουν έτοιμοι. Η συμφωνία Mercosur δεν είναι πανάκεια, ούτε καταστροφή. Είναι μια επιχειρηματική πρόκληση που απαιτεί κρατική εγρήγορση στους ελέγχους και ιδιωτική πρωτοβουλία στην τυποποίηση και τη συνεργασία. Για την Κρήτη ειδικότερα, ο δρόμος είναι ανοιχτός: ποιότητα, ταυτότητα και συσκευασία είναι το τρίπτυχο που μπορεί να μετατρέψει μια μακρινή συμφωνία σε απτό οικονομικό όφελος.
