Το αρχαίο θέατρο της Ιεράπετρας υποδέχεται και «αποκαλύπτεται» την Παρασκευή σε περισσότερα από 300 μέλη από το Σωματείο «Διάζωμα»

Για τον αριθμό των επισκεπτών, η κ. Σοφιανού μίλησε για περίπου 300 άτομα, ενώ ο κ. Μαρκόπουλος, επικαλούμενος την ενημέρωση που είχε, έκανε λόγο για 350. Και οι δύο συμφώνησαν ότι ο χώρος δεν μπορεί να τους δεχθεί όλους μαζί, γι’ αυτό η ξενάγηση θα γίνει τμηματικά. Κατά τον κ. Μαρκόπουλο, θα πραγματοποιηθούν δύο διαδοχικές παρουσιάσεις, καθώς γύρω από τη σκηνή χωρούν όρθιοι περίπου 150 άνθρωποι κάθε φορά, ενώ το Σωματείο φέρνει δικό του μικροφωνικό εξοπλισμό.

Ο χώρος καθαρίστηκε από τη βλάστηση τις προηγούμενες ημέρες. Όπως ανέφερε ο κ. Μαρκόπουλος, ύστερα από τηλεφώνημα του προέδρου του «Διαζώματος» Σταύρου Μπένου ο ίδιος επικοινώνησε με τον Δήμο Ιεράπετρας, ο οποίος έστειλε τον ιδιώτη που αναλαμβάνει συνήθως την κοπή των χόρτων στο θέατρο, ευχαριστώντας για τη συνεργασία τον Γιώργο Κουγιουμουτζάκη. Εξέφρασε επίσης την πεποίθηση ότι ο Δήμαρχος και η δημοτική αρχή θα είναι παρόντες, παρότι, κατά την άποψή του, ο Δήμος έπρεπε να έχει δείξει μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την ημέρα.

Στη σημασία της επίσκεψης για την πόλη στάθηκε ιδιαίτερα ο κ. Μαρκόπουλος, σημειώνοντας ότι οι επισκέπτες δεν θα αποχωρήσουν αμέσως μετά την ξενάγηση αλλά θα παραμείνουν περίπου δυόμισι ώρες και θα κινηθούν στον ιστό της πόλης. Πρόκειται, όπως είπε, για ανθρώπους με γνώση και ενδιαφέρον για τα αρχαία θέατρα. Στο ίδιο πνεύμα, η κ. Σοφιανού χαρακτήρισε την επίσκεψη προβολή για ολόκληρη την Κρήτη και για το θέατρο της Ιεράπετρας, δεδομένου ότι τα μέλη του «Διαζώματος» είναι, κατά την ίδια, σημαντικά πρόσωπα.

Η ανασκαφή του θεάτρου: τι έχει γίνει και γιατί δεν προχώρησε φέτος

Η ανασκαφή έχει καθυστερήσει «για πολλούς και διάφορους λόγους», όπως είπε η κ. Σοφιανού, φέρνοντας ως παράδειγμα τη φετινή χρονιά. Κατά την ίδια, η Περιφέρεια Κρήτης είχε εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση και το Υπουργείο Πολιτισμού είχε δώσει την άδεια για τη συνέχιση των εργασιών, δεν εκδόθηκε όμως ποτέ η πράξη υπουργικού συμβουλίου που απαιτείται για την πρόσληψη του προσωπικού. Το ζήτημα, όπως το περιέγραψε, είναι καθαρά διαδικαστικό και γραφειοκρατικό, ενώ ακόμη κι αν η πράξη εκδοθεί τώρα δεν θα έχει πρακτικό αποτέλεσμα, αφού ανασκαφή δεν μπορεί να γίνει μέσα στον χειμώνα. «Έχει σκαφτεί το μισό το θέατρο και πιστεύω ότι θα μπορέσουμε να το βγάλουμε στο φως όλο», είπε.

Τα χρήματα, σύμφωνα με την αρχαιολόγο, δεν αποτελούν εμπόδιο. Η κ. Σοφιανού ευχαρίστησε τον Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη, ο οποίος, όπως είπε, δεν έχει αρνηθεί ποτέ χρηματοδότηση για ανασκαφές και αρχαιολογικές έρευνες στην περιοχή. Από την πλευρά του, ο κ. Μαρκόπουλος ανέφερε ότι οι χρηματοδοτήσεις «τρέχουν» και εξέφρασε την πεποίθηση ότι θα κινηθούν οι διαδικασίες για να βρεθεί το προσωπικό που θα συνεχίσει την ανασκαφή.

Για τα επόμενα βήματα, η κ. Σοφιανού ξεκαθάρισε ότι προηγείται η πλήρης αποκάλυψη του μνημείου. Παράλληλα εκπονείται μελέτη στερέωσης των τμημάτων που έχουν ήδη ανασκαφεί, ενώ για μελέτη αναστήλωσης θα μπορεί να γίνει λόγος αργότερα, όταν το θέατρο αποκαλυφθεί ολόκληρο και υπάρχουν τα απαραίτητα αρχιτεκτονικά στοιχεία. Στην ίδια κατεύθυνση, ο κ. Μαρκόπουλος ανέφερε ότι στο εσωτερικό του θεάτρου σώζονται τέσσερα με πέντε εδώλια από πωρόλιθο, τα οποία ο ίδιος αποτυπώνει ώστε να μπορούν μελλοντικά να κατασκευαστούν αντίστοιχα, φέρνοντας ως παράδειγμα το αρχαίο θέατρο της Μήλου. Συμφώνησε πάντως ότι πρώτα πρέπει να αποκαλυφθούν όλα τα θαμμένα τμήματα του μνημείου.

Από την εθελοντική ομάδα στη στήριξη του «Διαζώματος»

Την αφετηρία της προσπάθειας περιέγραψε ο κ. Μαρκόπουλος, θυμίζοντας ότι το θέατρο ήταν καλυμμένο από επιχώσεις ύψους τεσσάρων μέτρων. Τα φερτά αυτά υλικά απομάκρυναν εθελοντές, με τη βοήθεια της κ. Σοφιανού, και στη συνέχεια την ανασκαφή ανέλαβαν οι ειδικοί. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι η δουλειά των εθελοντών αφορούσε την επίχωση και όχι την αρχαιολογική ανασκαφή. Στην ομάδα συμμετείχαν, όπως είπε, μαθητές, αλλά και πολιτικοί μηχανικοί, αρχιτέκτονες και αρχαιολόγοι που τηρούσαν τα ημερολόγια με τα ευρήματα, τα οποία βρίσκονται σήμερα στην αρχαιολογική υπηρεσία. Την αποτύπωση του μνημείου έκαναν επίσης εθελοντές μηχανικοί, μεταξύ των οποίων ο Γιάννης Μαστοράκης, ενώ η προσπάθεια είχε τη στήριξη του τότε Δημάρχου, με τον κ. Μαρκόπουλο να είναι εκείνη την περίοδο αντιδήμαρχος. Ο ίδιος προανήγγειλε ότι θα δημοσιοποιήσει τα ονόματα όλων όσοι εργάστηκαν εθελοντικά, ανεξάρτητα από το πόσες ημέρες προσέφερε ο καθένας.

Το θέατρο, που χρονολογείται κατά τον κ. Μαρκόπουλο στα ρωμαϊκά χρόνια και βρίσκεται ουσιαστικά μέσα στον οικιστικό ιστό, «είναι η ρίζα της Ιεράπετρας», όπως είπε. Συνέδεσε μάλιστα την εθελοντική κινητοποίηση με το αίσθημα αδικίας που υπάρχει, κατά την εκτίμησή του, στην πόλη για την απομάκρυνση δημόσιων υπηρεσιών.

Καθοριστικό χαρακτήρισαν και οι δύο ομιλητές τον ρόλο του Σταύρου Μπένου. Η κ. Σοφιανού είπε ότι χάρη σε εκείνον ξεκίνησε η όλη διαδικασία της ανασκαφής, ότι από τον ίδιο δόθηκε η πρώτη ώθηση και ότι συνέβαλε στις αρχικές χρηματοδοτήσεις, προσθέτοντας ότι το «Διάζωμα» έχει εντάξει στο πεδίο του τόσο το θέατρο της Ιεράπετρας όσο και εκείνο στο Κουφονήσι. Ο κ. Μαρκόπουλος ανέφερε ότι ο κ. Μπένος έχει «υιοθετήσει» το μνημείο και ότι ανταποκρίνεται κάθε φορά που του ζητείται βοήθεια, αξιοποιώντας την πρόσβαση που έχει στην ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού.

Ο κ. Μαρκόπουλος σημείωσε πάντως ότι στην Ιεράπετρα δεν έχει λειτουργήσει ο «κουμπαράς» που διατηρεί το «Διάζωμα» για αρχαία θέατρα, δηλαδή ο λογαριασμός όπου συγκεντρώνονται μικρές δωρεές πολιτών για εργασίες στο εκάστοτε μνημείο. Μετέφερε επίσης την εκτίμηση του Κώστα Γεωργουσόπουλου, ο οποίος, όπως είπε, είχε χαρακτηρίσει σε επίσκεψή του την ανασκαφή της Ιεράπετρας τη μεγαλύτερη ανασκαφή θεάτρου στην Ελλάδα, διατηρώντας ο ίδιος επιφύλαξη για τη διατύπωση.

Η 19η Γενική Συνέλευση στην Κρήτη: τα πέντε θέατρα και το πρόγραμμα

Το «Διάζωμα» είναι κίνηση πολιτών που ιδρύθηκε το 2008 με πρωτοβουλία του Σταύρου Μπένου, πρώην υπουργού Πολιτισμού, με σκοπό την προστασία και την ανάδειξη των αρχαίων θεάτρων. Η επιλογή της Κρήτης για τη φετινή ετήσια συνάντηση των μελών του έχει, σύμφωνα με την ανακοίνωση του Σωματείου, ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς στο νησί υλοποιείται από το Υπουργείο Πολιτισμού το πρόγραμμα ανάδειξης των αρχαίων θεάτρων της Απτέρας, της Χερσονήσου, της Ιεράπυτνας, της Γόρτυνας και του Κουφονησίου (Λεύκης). Δύο από τα πέντε μνημεία βρίσκονται στο Λασίθι, με το θέατρο του Κουφονησίου να μην περιλαμβάνεται στις επισκέψεις του τετραημέρου.

Παράλληλα, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης αναπτύσσεται η «Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση Εμβληματικών Διαδρομών Κρήτης / Περιβάλλον και Πολιτισμός». Η περιοχή παρέμβασης περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, περιοχές του Καταλόγου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, τα Γεωπάρκα Ψηλορείτη και Σητείας, τις Περιοχές Βιόσφαιρας Αστερουσίων και Λευκών Ορέων, καθώς και τις Δημοτικές Κοινότητες των έξι Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων (Κνωσός, Φαιστός, Μάλια, Ζάκρος, Ζώμινθος και Αρχαία Κυδωνία). Όπως αναφέρει το Σωματείο, μετά την υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας με την Περιφέρεια συνδράμει στις λειτουργικές δράσεις του προγράμματος και στην εκπόνηση των απαιτούμενων μελετών.