⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Σε μια ασυνήθιστη, αλλά άκρως συμβολική κίνηση, ο Ιατρικός Σύλλογος Λασιθίου επέλεξε να παραχωρήσει συνέντευξη τύπου στα γραφεία του Ιατρικού Συλλόγου Ηρακλείου, με έναν ξεκάθαρο στόχο: να ξεπεράσει η φωνή τους τα στενά γεωγραφικά όρια του νομού και να φτάσει στα κέντρα λήψης αποφάσεων στην Αθήνα.
Η εικόνα που διαμορφώνεται από τις επίσημες τοποθετήσεις των εκπροσώπων των ιατρών είναι κάτι παραπάνω από δραματική: υγειονομικές δομές που λειτουργούν με «δανεικούς» γιατρούς, εφημερίες με κενά σε κομβικές ειδικότητες, ραγδαία μείωση χειρουργείων και εισαγωγών, κλινικές που βάζουν λουκέτο, και ιατρικό προσωπικό που βρίσκεται στα όρια της απόγνωσης. Σε έναν νομό 75.000 κατοίκων, του οποίου ο πληθυσμός διπλασιάζεται τους θερινούς μήνες λόγω τουρισμού, η δωρεάν και ασφαλής παροχή υγείας τείνει να γίνει πολυτέλεια. Με τις αποστάσεις να είναι τεράστιες (η Σητεία απέχει 150 χλμ. από το Ηράκλειο) και το οδικό δίκτυο κακό, οι πολίτες μετατρέπονται σε θύματα της χρόνιας υποστελέχωσης, αναγκαζόμενοι συχνά να ταξιδεύουν στην πρωτεύουσα της Κρήτης για να βρουν την υγειά τους.
Τι σημαίνει «Νοσοκομείο» σήμερα στο Λασίθι;
Ο Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Λασιθίου, κ. Κώστας Νικολαράκης, έθεσε ένα ρητορικό, αλλά σκληρό ερώτημα προς την πολιτεία: «Τι σημαίνει νοσοκομείο;». Σήμερα, οι τέσσερις υγειονομικές δομές του νομού (Άγιος Νικόλαος, Ιεράπετρα, Σητεία, Νεάπολη) αδυνατούν ουσιαστικά να καλύψουν τον βασικό ορισμό ενός σύγχρονου νοσηλευτικού ιδρύματος. Καθημερινά, τα νοσοκομεία εφημερεύουν χωρίς τις απολύτως κομβικές ειδικότητες, όπως είναι οι αναισθησιολόγοι και οι ακτινολόγοι. Υπάρχουν μέρες που στα προγράμματα εφημεριών του νοσοκομείου της Ιεράπετρας, το ίδρυμα εφημερεύει έχοντας στη διάθεσή του μόνο έναν βιοπαθολόγο, τον οποίο συνδράμουν αγροτικοί γιατροί από τα γύρω χωριά. Ειδικότητες έχουν εξαφανιστεί πλήρως από τον χάρτη (νευρολόγοι, γαστρεντερολόγοι, νευροχειρουργοί), ενώ άλλες έχουν συρρικνωθεί επικίνδυνα: από τέσσερις ουρολόγους απέμεινε ένας, από τρεις πνευμονολόγους δύο, από τέσσερις ωτορινολαρυγγολόγους δύο, ενώ ένας μόλις ψυχίατρος, χωρίς καν να υπάρχει ψυχιατρική κλινική, καλείται να εξυπηρετήσει ολόκληρο τον νομό.
Η κατάρρευση των αριθμών: Μείωση χειρουργείων και η ΜΕΘ σε κίνδυνο λουκέτου
Ο πρόεδρος της Ένωσης Νοσοκομιακών Γιατρών Λασιθίου (ΕΓΕΣΥΛ) και παθολόγος, κ. Κώστας Καραταράκης, παρέθεσε αμείλικτα στατιστικά στοιχεία για το νοσοκομείο του Αγίου Νικολάου. Μέσα σε δύο χρόνια, οι εισαγωγές ασθενών μειώθηκαν κατά 23% (από 4.500 το 2023 σε 3.508 το 2025) και οι ημέρες νοσηλείας μειώθηκαν κατά 18,4%. Η πτώση των χειρουργικών επεμβάσεων αγγίζει κατά μέσο όρο το εντυπωσιακό 43,5%, με τις ουρολογικές επεμβάσεις να σημειώνουν πτώση 58%, τις αρθροπλαστικές 55% και τις ορθοπαιδικές 31%. Μοναδική εξαίρεση αύξησης αποτελούν τα οφθαλμολογικά χειρουργεία, διότι δεν απαιτούν την παρουσία αναισθησιολόγου.
Το πλέον φλέγον ζήτημα, ωστόσο, αφορά τη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) του Αγίου Νικολάου. Πρόκειται για μια κλινική που λειτουργεί 26 χρόνια, έχει νοσηλεύσει περίπου 6.500 ασθενείς και στάθηκε «όρθια» κατά τη διάρκεια της πανδημίας, εξυπηρετώντας περιστατικά ακόμα και από τα Δωδεκάνησα (Κάρπαθος, Ρόδος), τις Κυκλάδες ή το υπερπλήρες Ηράκλειο. Από την 1η Μαρτίου, λόγω συνταξιοδότησης του διευθυντή της, η ΜΕΘ απειλείται με λουκέτο καθώς απομένει με μόλις δύο ιατρούς, αριθμός που καθιστά αδύνατη την ασφαλή λειτουργία της. Το ενδεχόμενο αυτό σημαίνει αυτόματα ότι κανένα σοβαρό χειρουργείο δεν θα μπορεί να πραγματοποιηθεί στον νομό, εντείνοντας το κύμα διακομιδών.
Ιεράπετρα και Σητεία: «Νοσοκομεία του ενός γιατρού» και απουσία Παθολογικής
Στο νοσοκομείο της Ιεράπετρας, οι ελλείψεις φτάνουν το εφιαλτικό 50-55% σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, με μόλις 22 από τις 37 οργανικές θέσεις ιατρών καλυμμένες και πολλούς να σκέφτονται την παραίτηση. Ο Αντιπρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου, ορθοπαιδικός κ. Γιώργος Παπαδοπούλης, περιέγραψε μια κατάσταση εργασιακής εξουθένωσης, με τους γιατρούς να δέχονται τηλεφωνήματα στα ρεπό τους για να πάνε στο νοσοκομείο να σώσουν ζωές. Το νοσηλευτικό ίδρυμα έχει μετατραπεί σε δομή «του ενός γιατρού ανά ειδικότητα» (ένας καρδιολόγος, ένας ακτινολόγος, μία αναισθησιολόγος), ενώ η παθολογική κλινική παραμένει κλειστή τις μισές μέρες του μήνα, στέλνοντας αναγκαστικά τους ασθενείς στον Άγιο Νικόλαο. Στη Σητεία, η κατάσταση περιγράφεται εξίσου ζοφερή, καθώς από τον Ιανουάριο του 2024 δεν υφίσταται καν παθολογική κλινική, με αποτέλεσμα ασθενείς με μια απλή γαστρεντερίτιδα ή νεφρική ανεπάρκεια να διακομίζονται στην πρωτεύουσα του νομού.
Υποχρηματοδότηση, Γήρανση Προσωπικού και η “Αιμορραγία” της Πρωτοβάθμιας
Αυτή η διαρκής συρρίκνωση πυροδοτεί αλυσιδωτές αντιδράσεις σε όλο το σύστημα. Ο κ. Νίκος Μουδατσάκης, Διευθυντής Ιατρικής Υπηρεσίας στο νοσοκομείο Αγίου Νικολάου, επεσήμανε τον κίνδυνο της υποχρηματοδότησης: καθώς τα χειρουργεία συνδέονται πλέον με τη χρηματοδότηση των νοσοκομείων, η μείωσή τους θα αναγκάσει τις διοικήσεις να προβούν σε περικοπές αναλώσιμων υλικών, την ώρα που τα πάγια λειτουργικά έξοδα παραμένουν σταθερά. Το προσωπικό, παράλληλα, γηράσκει επικίνδυνα (η πλειονότητα είναι ηλικίας 50-70 ετών) χωρίς να υπάρχει προοπτική ανανέωσης. Ακόμα και τα αγροτικά και περιφερειακά ιατρεία της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας αποδυναμώνονται, στέλνοντας το ιατρικό τους δυναμικό για να καλύψουν τα κενά των νοσοκομείων. Εν τω μεταξύ, η πολυσυζητημένη κυβερνητική παρέμβαση και η μελέτη που είχε εξαγγείλει ο Υπουργός Υγείας το καλοκαίρι του 2024, παραμένουν στο συρτάρι.
Η τραγική ευχή του Λασιθίου
Η δραματική συνέντευξη τύπου ολοκληρώθηκε με μια δήλωση που συμπυκνώνει απόλυτα την απόγνωση υγειονομικών και πολιτών. Όπως ανέφερε ο Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου: «Φτάσαμε στο σημείο να ονειρευόμαστε και να οραματιζόμαστε το χθες. Η ευχή του νομού Λασιθίου είναι να γυρίσει η υγεία 20 χρόνια πίσω… Μοιάζει τραγικό αλλά είναι αληθές». Στο τέλος της ημέρας, την εγκληματική αυτή υποστελέχωση δεν θα την πληρώσει κανένας άλλος, παρά μόνο ο ίδιος ο ασθενής.
