⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Εάν η χθεσινή συζήτηση στο Ράδιο Λασίθι άνοιξε τον ασκό του Αιόλου για το ζήτημα της διαχείρισης των ζώων συντροφιάς στην Ιεράπετρα, η σημερινή εκπομπή επιβεβαίωσε με τον πιο ηχηρό τρόπο ότι το πρόβλημα δεν είναι απλώς τεχνικό ή οικονομικό, αλλά βαθιά ιδεολογικό και πολιτικό. Η παρουσία του Ηλία Μπαγιουρούκη, υπευθύνου Κρήτης του διεθνούς οργανισμού «Zero Stray Pawject», έφερε στο φως με σαφήνεια την πρόταση ώστε να γίνουν για πρώτη φορά οργανωμένες στειρώσεις σε δεσποζόμενα ζώα της Ιεράπετρας, η οποία όμως προσέκρουσε με σφοδρότητα πάνω στην «γραμμή άμυνας» του εντεταλμένου δημοτικού συμβούλου για τα αδέσποτα και κτηνιάτρου, Μιχάλη Σπυριδάκη.
Η συζήτηση εκτροχιάστηκε γρήγορα, αποκαλύπτοντας μια πρωτοφανή σύγχυση ρόλων μεταξύ της ιδιότητας του αιρετού και εκείνης του συνδικαλιστή, με τον δημοσιογράφο Δημήτρη Τουρλούκη να αναγκάζεται τελικά να διακόψει τη σύνδεση για να προστατεύσει τη ροή της εκπομπής από προσωπικές επιθέσεις και απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς.
Ποια είναι η «Zero Stray Pawject» και τι ζητά από την Ιεράπετρα
Μέσα στον κυκεώνα των αντεγκλήσεων, ο κ. Μπαγιουρούκης, σκιαγράφησε με σαφήνεια την ταυτότητα του οργανισμού που εκπροσωπεί. Η «Zero Stray Pawject» δεν είναι ένας διεθνής Μη Κρατικός Μη Κερδοσκοπικός Οργανισμός με έδρα τη Νέα Υόρκη και το Βερολίνο, που ιδρύθηκε το 2016. Στόχος της δεν είναι η υποκατάσταση του κράτους, αλλά η υποβοήθηση των Δήμων στην εφαρμογή της κείμενης νομοθεσίας, μέσω της τεχνογνωσίας και της χρηματοδότησης δράσεων που χτυπούν το πρόβλημα στη ρίζα του: τον υπερπληθυσμό των αδέσποτων ζώων.
Το σχέδιο που προτείνουν για την Ιεράπετρα είναι συγκεκριμένο και δωρεάν. Η οργάνωση προσφέρεται να αναλάβει (σε όσους επιθυμούν) την σήμανση (microchip) και στείρωση δεσποζόμενων ζώων που ανήκουν σε πολίτες ευπαθών κοινωνικών ομάδων (άνεργοι, πολύτεκνοι, τρίτεκνοι, ΑμεΑ, μονογονεϊκές οικογένειες) καθώς και σε κτηνοτρόφους. Μάλιστα, όπως διευκρινίστηκε, το εύρος των δικαιούχων μπορεί να διευρυνθεί δραματικά εάν υπάρξει η αντίστοιχη πολιτική βούληση. Ως παράδειγμα αναφέρθηκε ο Δήμος Ανωγείων, όπου με απόφαση Δημάρχου καταργήθηκαν τα εισοδηματικά κριτήρια, επιτρέποντας σε όλους ανεξαιρέτως τους δημότες να επωφεληθούν από το πρόγραμμα το καλοκαίρι του 2025.
Το έργο στην Κρήτη
Ο κ. Μπαγιουρούκης ανέφερε χαρακτηριστικά ότι εντός του 2025 έχουν ήδη συνεργαστεί με 12 Δήμους. Ειδική Η πρόταση της «Zero Stray» δεν βασίζεται σε θεωρητικά μοντέλα, αλλά σε πεπραγμένα εντός του νησιού. Ο κ. Μπαγιουρούκης ανέφερε χαρακτηριστικά ότι εντός του 2025 έχουν ήδη συνεργαστεί με 12 Δήμους. Ειδική μνεία έγινε στον Δήμο Φαιστού, όπου σε μόλις δύο δράσεις διαχειρίστηκαν 500 έως 600 ζώα, καθώς και στον Δήμο Μινώα Πεδιάδος, όπου η εξαιρετική συνεργασία με τον Δήμαρχο Βασίλη Κεγκέρογλου αναδείχθηκε ως πρότυπο αποτελεσματικότητας και ταχείας ανταπόκρισης. Τα νούμερα αυτά αποδεικνύουν τη δυναμική της παρέμβασης, η οποία μπορεί να αποσυμφορήσει άμεσα μια περιοχή από τον κίνδυνο ανεπιθύμητων γεννών, κάτι που η Ιεράπετρα έχει ζωτική ανάγκη δεδομένου του φορτίου που σηκώνουν οι εθελοντές και το καταφύγιο του Τάκη Προεστάκη. έγινε στον Δήμο Φαιστού, όπου σε μόλις δύο δράσεις διαχειρίστηκαν 500 έως 600 ζώα.
Τα νούμερα αυτά αποδεικνύουν τη δυναμική της παρέμβασης, η οποία μπορεί να αποσυμφορήσει άμεσα μια περιοχή από τον κίνδυνο ανεπιθύμητων γεννών, κάτι που η Ιεράπετρα έχει ζωτική ανάγκη δεδομένου του φορτίου που σηκώνουν οι εθελοντές και το καταφύγιο του Τάκη Προεστάκη.
Το Νομικό Πλαίσιο και η κατάρριψη του «Μύθου του DNA»
Κεντρικό σημείο της αντιπαράθεσης υπήρξε η ερμηνεία του Νόμου 4830/2021. Ο εκπρόσωπος της οργάνωσης υπήρξε κατηγορηματικός: Οι Δήμοι δεν έχουν τη «διακριτική ευχέρεια» αλλά την υποχρέωση να παρέχουν δωρεάν στείρωση και σήμανση με microchip για τις ευπαθείς ομάδες.
Παράλληλα, αποδόμησε πλήρως το επιχείρημα περί «υφαρπαγής DNA» που είχε χρησιμοποιηθεί ως φόβητρο από τον κ. Σπυριδάκη. Ο νόμος, όπως εξήγησε, δίνει στον ιδιοκτήτη ζώου δύο εναλλακτικές:
- Στείρωση: Εάν το ζώο στειρωθεί, ο ιδιοκτήτης είναι πλήρως καλυμμένος και νόμιμος.
- Λήψη DNA: Μόνο εάν ο ιδιοκτήτης αρνηθεί τη στείρωση, υποχρεούται να δώσει δείγμα γενετικού υλικού, ώστε να μπορεί να ταυτοποιηθεί σε περίπτωση που εγκαταλείψει κουτάβια.
Συνεπώς, εφόσον η «Zero Stray» έρχεται στην Ιεράπετρα αποκλειστικά για να κάνει στειρώσεις, η συζήτηση για το DNA καθίσταται αυτομάτως άκυρη. «Το ζώο όταν στειρωθεί, δεν υποχρεούται στη λήψη DNA», ξεκαθάρισε ο κ. Μπαγιουρούκης. Μάλιστα, απαντώντας στην αβάσιμη πολεμική που δέχεται, προέτρεψε τον κ. Σπυριδάκη αλλά και κάθε δύσπιστο δημοτικό σύμβουλο να πράξουν το αυτονόητο: να επικοινωνήσουν απευθείας με τους συναδέλφους τους στους υπόλοιπους Δήμους της Κρήτης. «Ρωτήστε τους τι έχουμε προσφέρει και με ποιον τρόπο», ήταν η χαρακτηριστική του φράση, υποδεικνύοντας ότι η θετική εμπειρία και τα αποτελέσματα των γειτονικών δήμων αποτελούν την πλέον αδιάψευστη απάντηση στην κινδυνολογία. Επιπλέον τόνισε πως το κόστος του παράβολου που εισπράττει το κράτος για ταυτοποιήσεις DNA, μετά από συνεχείς παρεμβάσεις της Zero Stray, έχει μειωθεί από τα 120, αρχικά στα 70 και πλέόν στα 20 ευρώ.
Η «έκρηξη» Σπυριδάκη
Η παρέμβαση του Μιχάλη Σπυριδάκη άλλαξε άρδην το κλίμα. Ο εντεταλμένος δημοτικός σύμβουλος επέλεξε μια ρητορική που παρέπεμπε περισσότερο στην επαγγελματική και συνδικαλιστική του ιδιότητα. Αμφισβήτησε ευθέως την επάρκεια του συνομιλητή του με το επιχείρημα ότι «δεν είναι κτηνίατρος», αγνοώντας ότι ο κ. Μπαγιουρούκης μιλούσε για το νομικό και επιχειρησιακό σκέλος και όχι για ιατρικές πράξεις.
Ο κ. Σπυριδάκης ανέφερε δημόσια ότι θεωρεί τον Νόμο 4830/2021 «απαράδεκτο» και «λάθος», φτάνοντας στο σημείο να υποστηρίξει ότι πρόκειται για νομοθέτημα που δεν υφίσταται σε κανένα σύγχρονο κράτος. Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε εύλογα ερωτηματικά για το πώς ένας αιρετός της τοπικής αυτοδιοίκησης επιλέγει κατά το δοκούν ποιους νόμους του κράτους θα εφαρμόσει και ποιους θα αγνοήσει την ίδια στιγμή που οι πολίτες καλούνται να συμμορφωθούν με αυτούς επί ποινή προστίμων.
Η ένταση κορυφώθηκε όταν ο κ. Σπυριδάκης χαρακτήρισε τη δράση του οργανισμού ως «εισβολή στον ελλαδικό χώρο» και μίλησε για «Δούρειο Ίππο» που στοχεύει στην υφαρπαγή DNA, παρά τις ρητές διαβεβαιώσεις του αντιθέτου. Αρνούμενος ουσιαστικά την εφαρμογή του νόμου, τον οποίο χαρακτήρισε αναχρονιστικό, και επιμένοντας σε προσωπικές επιθέσεις κατά του δημοσιογράφου, αμφισβητώντας την ικανότητά του να συντονίσει, οδήγησε τη συζήτηση σε αδιέξοδο. Η εμμονή του να μην απαντά στο ερώτημα για το ποιο είναι το συγκεκριμένο επιχειρησιακό πρόγραμμα του Δήμου αυτή τη στιγμή και για ποιο λόγο απορρίπτονται οι εθελοντικές δωρεάν στειρώσεις ως μια λύση, προκάλεσε την αντίδραση του Δημήτρη Τουρλούκη, ο οποίος διέκοψε τη συνομιλία προασπίζοντας το κύρος της εκπομπής.
Το οικονομικό επιχείρημα: Πώς κερδίζουν οι τοπικοί κτηνίατροι
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η οικονομική ανάλυση που παρουσιάστηκε για να κατευνάσει τις ανησυχίες του κτηνιατρικού κλάδου. Ο κ. Μπαγιουρούκης υποστήριξε ότι η δράση της οργάνωσης λειτουργεί ως «μοχλός ανάπτυξης» για τους τοπικούς κτηνιάτρους και όχι ανταγωνιστικά. Η μαζική ενημέρωση και η δράση οδηγεί εκατοντάδες ζώα στη νομιμότητα (microchip, βιβλιάριο). Αυτό δημιουργεί μια κουλτούρα συμμόρφωσης στην τοπική κοινωνία. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, σε άλλους Δήμους παρατηρήθηκε αύξηση του κύκλου εργασιών των τοπικών κτηνιάτρων κατά 50%, καθώς οι πολίτες που δεν προλαβαίνουν τις δωρεάν δράσεις απευθύνονται στους ιδιώτες, ενώ τα ζώα που μπαίνουν στο σύστημα χρειάζονται πλέον ετήσιους εμβολιασμούς και περίθαλψη, υπηρεσίες που η «Zero Stray» δεν παρέχει και που αναγκαστικά θα καλυφθούν από την τοπική αγορά.
Το ενιαίο μέτωπο εθελοντών και αντιπολίτευσης
Στη συζήτηση παρενέβησαν επίσης ο Τάκης Προεστάκης και ο Αργύρης Πανταζής. Ο ιδιοκτήτης του Takis Shelter στήριξε απόλυτα την πρωτοβουλία, καυτηριάζοντας τις απόψεις Σπυριδάκη περί ευζωίας σε κλουβιά και συνέχισης της πρακτικής των βαρελόσκυλων, υπογραμμίζοντας ότι η δράση ταυτίζεται με τον δικό του αγώνα για μείωση των αδέσποτων, για τον οποίο -εκτός των άλλων- έχουν δαπανηθεί τα τελευταία χρόνια από τον ίδιο ποσά άνω των 300.000 ευρώ για στειρώσεις, μοιρασμένα σε κτηνιάτρους της Ιεράπετρας.
Ο πρώην Αντιδήμαρχος κ. Πανταζής υπενθύμισε τις επιτυχημένες συνεργασίες του παρελθόντος με εθελοντές κτηνιάτρους, τις οποίες, όπως κατήγγειλε, ο κ. Σπυριδάκης είχε επιχειρήσει και τότε να σταματήσει μέσω ελέγχων. Τόνισε ότι ένας δημοτικός σύμβουλος, ακόμα και εντεταλμένος, δεν μπορεί να αποφασίζει μόνος του για το μέλλον του τόπου αγνοώντας τη νομοθεσία.
Οι αποφάσεις στο Δημοτικό Συμβούλιο
Το συμπέρασμα της εκπομπής ήταν σαφές και πρακτικό. Η άρνηση ενός προσώπου, όσο θεσμικό ρόλο κι αν κατέχει, δεν μπορεί να στερήσει από την Ιεράπετρα μια δωρεάν υπηρεσία αξίας χιλιάδων ευρώ που προσφέρεται έτοιμη. Ο Αργύρης Πανταζής κάλεσε την «Zero Stray Pawject» να παρακάμψει τα πρόσωπα και να υποβάλει επίσημο, γραπτό αίτημα προς το Δημοτικό Συμβούλιο Ιεράπετρας. Ο κ. Μπαγιουρούκης δεσμεύτηκε ότι το αίτημα θα αποσταλεί άμεσα, μεταφέροντας πλέον την ευθύνη στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου.
