⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Σε μια περίοδο που η ανομβρία απειλεί να τινάξει στον αέρα την παραγωγική διαδικασία της αγροτικής Ιεράπετρας, η χθεσινή συνάντηση των φορέων της Ιεράπετρας στην Αθήνα με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών, αντί να φέρει λύσεις, ανέδειξε τον κυκεώνα της γραφειοκρατίας και τον κίνδυνο νέων οικονομικών επιβαρύνσεων για το Δημόσιο.
Η χθεσινή επίσκεψη του προέδρου του Ενιαίου Αγροτικού Συλλόγου Ιεράπετρας, Γιάννη Γαϊτάνη, του προέδρου του ΤΟΕΒ, Γιώργου Καραλάκη, και του αρμόδιου Αντιδημάρχου Ύδρευσης-Άρδευσης, Μιχάλη Μπαχλιτζανάκη, στο γραφείο του Υφυπουργού Υποδομών, Νίκου Ταχιάου, επιβεβαίωσε με τον πλέον ανησυχητικό τρόπο πως τα μεγάλα εγγειοβελτιωτικά έργα της περιοχής βρίσκονται εγκλωβισμένα σε ένα δαιδαλώδες τοπίο ελέγχων και καθυστερήσεων.
Το κλίμα που μεταφέρθηκε σήμερα μέσω του Ράδιο Λασίθι δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας, καθώς ο χρονικός ορίζοντας ολοκλήρωσης των έργων μετατίθεται πλέον για το μακρινό 2027, ενώ στο τραπέζι πέφτει βαρύ το χαρτί των νομικών διεκδικήσεων από την πλευρά των κατασκευαστών.
Η «βόμβα» των αποζημιώσεων
Η σημαντικότερη και πλέον ανησυχητική είδηση που προέκυψε από τη συνάντηση, και την οποία επιβεβαίωσε δημόσια ο κ. Γαϊτάνης, αφορά την πρόθεση του εργολάβου που έχει αναλάβει την κατασκευή της προσαγωγού διώρυγα του Μύρτου να διεκδικήσει αποζημιώσεις. Πρόκειται για μια εξέλιξη που είχε προαναγγελθεί ατύπως από τον ίδιο τον εργολάβο στο Ράδιο Λασίθι εδώ και καιρό και πλέον λαμβάνει επίσημες διαστάσεις.
Το έργο έχει «κολλήσει» εδώ και ενάμιση χρόνο, όχι λόγω αδυναμίας ή υπαιτιότητας του αναδόχου, αλλά εξαιτίας της αδυναμίας του κράτους να εκταμιεύσει τα κονδύλια. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου, ο εργολάβος έχει λάβει περίπου το 60-70% των χρημάτων, ωστόσο το υπόλοιπο ποσό παραμένει δεσμευμένο στους γραφειοκρατικούς διαδρόμους των Βρυξελλών και της Αθήνας. Οι αυστηροί έλεγχοι διαφάνειας που επιβάλλουν τα ευρωπαϊκά ταμεία έχουν οδηγήσει σε ένα ατέρμονο «μπρος-πίσω» εγγράφων και συμβάσεων, με αποτέλεσμα το εργοτάξιο να παραμένει ανενεργό.
Η διεκδίκηση αποζημίωσης φαντάζει ως η λογική νομική αντίδραση ενός αναδόχου που βλέπει ένα έργο τριετούς διάρκειας να σέρνεται ήδη στα έξι χρόνια, με το κόστος των υλικών και των εργατοωρών να εκτοξεύεται. Το οξύμωρο, όπως σχολιάστηκε, είναι ότι οι Έλληνες φορολογούμενοι κινδυνεύουν να πληρώσουν «διπλό λογαριασμό»: τόσο για την ολοκλήρωση του έργου όσο και για τις ρήτρες καθυστέρησης που προκαλεί το ίδιο το κράτος.
Το ορόσημο του Μαρτίου και το «όνειρο» του 2027
Ο κ. Ταχιάος, επιχειρώντας να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, δεσμεύτηκε ότι οι πληρωμές θα ξεμπλοκάρουν τον Μάρτιο, επιτρέποντας στον εργολάβο να επανεκκινήσει τις εργασίες, τόσο για τον προσαγωγό όσο και για τα συνοδά έργα Μπραμιανών, ξεκινώντας πιθανότατα από τον αγωγό της Καλαμαύκας. Ωστόσο, η πραγματικότητα των αριθμών είναι αμείλικτη. Ακόμα και αν τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα της επανέναρξης την άνοιξη, η παραγγελία των υλικών και η εκτέλεση των εργασιών μεταθέτουν την ολοκλήρωση των έργων για το 2027.
Για τον αγροτικό κόσμο της Ιεράπετρας, το 2027 φαντάζει ως μια αιωνιότητα. Με το Φράγμα Μπραμιανών να διαθέτει αυτή τη στιγμή λίγο πάνω από ένα εκατομμύριο κυβικό μέτρο διαθέσιμου νερού, η περιοχή βαδίζει προς το καλοκαίρι χωρίς ουσιαστικές εφεδρείες, βασιζόμενη σχεδόν αποκλειστικά στις πρωτοβουλίες αυτοδιαχείρισης του ΤΟΕΒ, όπως η πρόσφατη χρηματοδότηση γεώτρησης ύψους 600-700 χιλιάδων ευρώ.
Οι εναλλακτικές λύσεις και το «φρένο» στις χρηματοδοτήσεις
Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης τέθηκαν στο τραπέζι και εναλλακτικές, αμεσότερες λύσεις. Η πρόταση για την κατασκευή διαφράγματος στο Μύρτος, ένα έργο που κατά τον κ. Γαϊτάνη έχει χαμηλό κόστος (εκτιμάται πλέον στα 7,5 με 10 εκατομμύρια ευρώ) με έτοιμη μελέτη από την Αντιπεριφέρεια και χρόνο υλοποίησης τους 6-7 μήνες, αντιμετωπίστηκε μεν θετικά αλλά χωρίς άμεση δέσμευση υλοποίησης.
Παράλληλα, η περίπτωση της Μαλαύρας φαίνεται να περνά σε δεύτερη μοίρα. Η ποιότητα του νερού, με την αγωγιμότητα να κυμαίνεται απαγορευτικά μεταξύ 3.000 και 8.000, καθιστά τη χρήση του επικίνδυνη για τον εμπλουτισμό του φράγματος χωρίς προηγούμενη, δύσκολη και αβέβαιη τεχνική διερεύνηση για τον διαχωρισμό του γλυκού από το θαλασσινό νερό.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του Υφυπουργού στη συνολική χρηματοδότηση της Κρήτης. Επικαλούμενος τα τεράστια κονδύλια που κατευθύνονται στο νησί για τον ΒΟΑΚ και το Αεροδρόμιο στο Καστέλλι, ο κ. Ταχιάος άφησε να εννοηθεί ότι υπάρχει ανάγκη δημοσιονομικού «φρεναρίσματος» και σταδιακής εκταμίευσης για τα υπόλοιπα έργα. Μια λογική που βρήκε σθεναρή αντίσταση από την αντιπροσωπεία της Ιεράπετρας, η οποία υπενθύμισε πως η παραγωγή της περιοχής τροφοδοτεί ολόκληρη την Ελλάδα και πως η αγροτική οικονομία δεν μπορεί να μπαίνει στο ίδιο ζύγι με τις οδικές υποδομές όταν κρίνεται η επιβίωσή της.
Ο επίλογος της συνάντησης, όπως τον μετέφερε ο κ. Γαϊτάνης, ήταν αποκαρδιωτικός αλλά και ρεαλιστικός: «Μην περιμένετε τίποτα από πάνω». Το μήνυμα είναι σαφές πως η τοπική κοινωνία και οι αγροτικοί φορείς καλούνται να βασιστούν στις δικές τους δυνάμεις για να βγάλουν τη χρονιά, καθώς η κεντρική διοίκηση παραμένει εγκλωβισμένη στις διαδικασίες της, αφήνοντας την Ιεράπετρα να διψάει, περιμένοντας ένα έργο που έπρεπε να έχει παραδοθεί χρόνια πριν.
