⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Αυτό που ξεκίνησε ως μια προσπάθεια του Δήμου Ιεράπετρας να απαντήσει στις χθεσινές καταγγελίες του Τάκη Προεστάκη για τη διαχείριση των αδέσποτων και την άρνηση για δωρεάν εθελοντικές στειρώσεις δεσποζόμενων, εξελίχθηκε γρήγορα σε μια έντονη ραδιοφωνική σύγκρουση που αποκάλυψε, όχι για πρώτη φορά, δύο εντελώς διαφορετικές προσεγγίσεις και ένα μάλλον αγεφύρωτο χάσμα στη διαχείριση αδέσποτων και δεσποζόμενων ζώων στην Ιεράπετρα, αλλά και πέρα απ’ αυτήν.
Στον αέρα του Ράδιο Λασίθι, ο δημοτικός σύμβουλος και κτηνίατρος Μιχάλης Σπυριδάκης, εκπροσωπώντας τη δημοτική αρχή, εξαπέλυσε ολομέτωπη επίθεση κατά του ισχύοντος νομικού πλαισίου, αμφισβήτησε τα κίνητρα των φιλοζωικών οργανώσεων και άνοιξε την «απαγορευμένη» συζήτηση περί ευθανασίας, προκαλώντας την άμεση και έντονη παρέμβαση του Τάκη Προεστάκη, ιδιοκτήτη του Takis Shelter. Η συζήτηση που ακολούθησε ήταν αποκαλυπτική για το αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει η τοπική κοινωνία, με τις δύο πλευρές να μοιάζουν εγκλωβισμένες σε παράλληλους μονολόγους, την ώρα που το πρόβλημα στους δρόμους διογκώνεται.
Η θεωρία της «απάτης»
Ο κ. Σπυριδάκης χαρακτήρισε τον ισχύοντα νόμο για τα ζώα συντροφιάς ως «τριτοκοσμικό» και εργαλείο πλουτισμού για συγκεκριμένα συμφέροντα. Στο στόχαστρό του βρέθηκε κυρίως η υποχρεωτική λήψη DNA, την οποία περιέγραψε ως μια «στημένη μηχανή» απορρόφησης εκατομμυρίων ευρώ, αμφισβητώντας ευθέως την επιστημονική εγκυρότητα και την αποτελεσματικότητά της στον εντοπισμό των ιδιοκτητών που εγκαταλείπουν ζώα. Επικαλούμενος τις θέσεις του Πανελλήνιου Κτηνιατρικού Συλλόγου, υποστήριξε ότι ο νόμος φτιάχτηκε ερήμην των επιστημόνων και καθ’ υπόδειξη των φιλοζωικών σωματείων, δημιουργώντας ένα πλαίσιο τρομοκρατίας για τους ιδιοκτήτες ζώων.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η στάση του απέναντι στην οργάνωση «Zero Stray Pawject», για την οποία ο κ. Προεστάκης είχε ζητήσει να κληθεί για δωρεάν στειρώσεις κάτι που δεν έγινε δεκτό από τον Δήμαρχο Ιεράπετρας Μανώλη Φραγκούλη σε μεταξύ τους συνάντηση. Ο δημοτικός σύμβουλος, χρησιμοποιώντας σκληρή γλώσσα και παραβολές, εξέφρασε την καχυποψία του για τη σχέση της οργάνωσης με κυβερνητικούς κύκλους και το κίνητρο πίσω από τις δράσεις της, συνδέοντάς την άμεσα με την προώθηση του μέτρου του DNA. Μάλιστα, άφησε αιχμές για το γεγονός ότι άλλοι Δήμοι συνεργάζονται μαζί της, υπονοώντας ότι η Ιεράπετρα δεν θα ακολουθήσει μια πρακτική που θεωρεί ύποπτη, ακόμα κι αν προσφέρεται δωρεάν έργο.
Η άρνηση της αδεσποτείας
Ένα από τα πιο επίμαχα σημεία της επιχειρηματολογίας του κ. Σπυριδάκη ήταν ο επαναπροσδιορισμός της έννοιας του αδέσποτου. Υποστήριξε ότι πολλά από τα ζώα που παρουσιάζονται ως αδέσποτα είναι στην πραγματικότητα ζώα που διαβιούν σε σπίτια ιδιωτών, τους οποίους χαρακτήρισε «συλλέκτες» που εκμεταλλεύονται τις παροχές του Δήμου θέλωντας να δηλώσουν τα ζώα ως δημοτικά με σκοπό τις δωρεάν παροχές. Αυτή η τοποθέτηση προκάλεσε την αντίδραση του κ. Προεστάκη, καθώς φάνηκε να αγνοεί την πραγματικότητα που βιώνουν οι εθελοντές που αναγκάζονται να φιλοξενούν ζώα για να τα σώσουν από τον δρόμο και την ασιτία, ελλείψει δημοτικών υποδομών.
Παράλληλα, ο κ. Σπυριδάκης έθεσε ένα ηθικό και πρακτικό δίλημμα που προκάλεσε αίσθηση, υπερασπιζόμενος εμμέσως πρακτικές που έχουν καταδικαστεί από τη φιλοζωική κοινότητα. Αναφερόμενος στο φαινόμενο των «βαρελόσκυλων», διερωτήθηκε αν είναι προτιμότερο ένα ζώο να ζει δεμένο αλλά με εξασφαλισμένη τροφή και νερό, ή να αφήνεται ελεύθερο στον δρόμο, όπως επιτάσσει η αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας περί ευζωίας, με κίνδυνο να καταλήξει αδέσποτο και πεινασμένο. Υποστήριξε πως η αυστηρή αστυνόμευση των ιδιοκτητών που διατηρούν τα ζώα τους σε τέτοιες συνθήκες, συχνά οδηγεί στο αντίθετο από το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, αυξάνοντας τον αριθμό των ζώων στους δρόμους, με πολίτες και κοινότητες να αντιδρούν, τονίζοντας πως ότι «ακραίες και μεμονωμένες καταστάσεις» χρησιμοποιούνται για να στιγματιστεί η πλειοψηφία των δημοτών.
Η παρέμβαση του Τάκη Προεστάκη μετέφερε τη συζήτηση από το θεωρητικό στο πρακτικό επίπεδο. Ο ιδιοκτήτης του Takis Shelter, παρακάμπτωντας τις νομικές και πολιτικές αναλύσεις του κ. Σπυριδάκη, προτείνε έναν συμβιβασμό: να έρθει η «Zero Stray» για μαζικές στειρώσεις, με τον ίδιο να εγγυάται ότι δεν θα γίνει λήψη DNA, ώστε να ξεπεραστούν οι φόβοι των πολιτών και οι αντιρρήσεις του Δήμου. «Είμαστε δούλοι των ανεύθυνων», τόνισε, ζητώντας να παραμεριστούν οι ιδεολογικές αγκυλώσεις μπροστά στην ανάγκη να σταματήσουν οι γέννες.
Ωστόσο, η πρόταση αυτή έπεσε σε τοίχο. Ο κ. Σπυριδάκης επέμεινε ότι το πρόβλημα δεν λύνεται με «μπαλώματα» και εθελοντικές δράσεις που παρακάμπτουν τη νομιμότητα ή τη σοβαρότητα που πρέπει να διέπει τους θεσμούς, εμμένοντας στη θέση ότι η λύση βρίσκεται στους «σοβαρούς ιδιοκτήτες» και και σε επιτυχημένα παραδείγματα που έχουν υιοθετήσει άλλες χώρες και όχι στις μαζικές παρεμβάσεις τρίτων φορέων που, κατά την άποψή του, εξυπηρετούν αλλότρια συμφέροντα.
Το «Γερμανικό Μοντέλο» και η σκιά της ευθανασίας
Το βαθύτερο χάσμα των δύο ανδρών αποκαλύφθηκε όταν η συζήτηση έφτασε στα πρότυπα του εξωτερικού. Ο κ. Προεστάκης, ερωτώμενος για το τι κάνουν τα προηγμένα κράτη, αναφέρθηκε στο παράδειγμα της Γερμανίας, τονίζοντας σαφώς ότι η «ευταξία» που επικρατεί εκεί βασίζεται στην ευθανασία των ζώων που δεν υιοθετούνται εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, κάτι που επιβεβαίωσε και ο κ. Σπυριδάκης. Κάλεσε μάλιστα τους συνομιλητές του να αναλογιστούν αν αυτό είναι το μοντέλο που επιθυμούν για την Ελλάδα.
«Δεν θα γίνουμε δολοφόνοι», δήλωσε, υπερασπιζόμενος το δικαίωμα των ζώων στη ζωή, έστω και εντός καταφυγίου, έναντι της «καθαρής λύσης» του θανάτου. Η αντιπαράθεση αυτή κατέδειξε ότι πίσω από τη διοικητική διαφωνία κρύβεται μια διαφορετική ηθική πυξίδα: από τη μία ο τεχνοκρατικός ρεαλισμός που βλέπει τα αδέσποτα ως πρόβλημα δημόσιας διαχείρισης και από την άλλη ο ακτιβισμός που τα αντιμετωπίζει ως ψυχές που πρέπει να σωθούν.
Σε μια στιγμή σύμπνοιας, και οι δύο συμφώνησαν ότι η κατάσταση με τα αδέσποτα στην Ιεράπετρα έχει βελτιωθεί αισθητά την τελευταία δεκαετία. Αναγνωρίστηκε αμοιβαία πως η σημερινή εικόνα, αν και απέχει από το ιδανικό, είναι σαφώς ανώτερη του παρελθόντος, πιστώνοντας αυτή την πρόοδο στις παράλληλες δράσεις τόσο των εθελοντικών ομάδων όσο και των προσπαθειών που καταβάλλει ο Δήμος, παρά τις επιμέρους διαφωνίες τους.
Το κλείσιμο της εκπομπής βρήκε τις δύο πλευρές αμετακίνητες. Ο Δήμος, δια στόματος του συμβούλου του, φαίνεται να επιλέγει την οδό της σύγκρουσης με το κεντρικό κράτος και τους νόμους που θεωρεί άδικους, αρνούμενος συνεργασίες που δεν ελέγχει απόλυτα. Από την άλλη, ο Τάκης Προεστάκης και οι εθελοντές παραμένουν εγκλωβισμένοι σε μια πραγματικότητα υπερπληθυσμού, βλέποντας τις λύσεις που προτείνουν να απορρίπτονται λόγω καχυποψίας και γραφειοκρατίας, με τα ζώα της Ιεράπετρας να παραμένουν τα μόνα σίγουρα θύματα αυτής της ατέρμονης διαμάχης.
