⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Με τη συζήτηση για τον προϋπολογισμό του 2026 να έχει ήδη ανοίξει δημόσια –και να συνοδεύεται από εύλογες απορίες για το «έλλειμμα», το οικονομικό μέγεθος του Δήμου και το τι μπορεί να αλλάξει μέσα στη χρονιά– ο αντιδήμαρχος Οικονομικών Υπηρεσιών του Δήμου Ιεράπετρας, Γιώργος Χατζάκης, έδωσε σήμερα στο Ράδιο Λασίθι μια εκτενή εικόνα «από μέσα».
Περιέγραψε μια δημοτική αρχή που, όπως είπε, συνεχίζει «με την ίδια όρεξη αλλά πιο προσγειωμένη», έχοντας πλέον περάσει από τη φάση της προσαρμογής και της διαχείρισης παλιών εκκρεμοτήτων στη φάση όπου «θα αρχίσει να φαίνεται» το δικό της αποτύπωμα. Παράλληλα, επιχείρησε να αποσυμπιέσει την ένταση που δημιουργούν οι αριθμοί, εξηγώντας ότι η νέα λογιστική απεικόνιση αλλάζει τον τρόπο που «φαίνεται» ο προϋπολογισμός, χωρίς αυτό να σημαίνει πως ο Δήμος μπαίνει σε τροχιά δανεισμού ή δημοσιονομικής ασφυξίας.
Ο κ. Χατζάκης έδωσε στίγμα για την ατζέντα των έργων που, όπως υποστήριξε, ωρίμασαν τους τελευταίους μήνες και αναμένεται να παρουσιαστούν το 2026, ενώ έδειξε αισιοδοξία ότι η χρονιά θα φέρει «δραματική αύξηση» του προϋπολογισμού μέσα από αναμορφώσεις, καθώς ανοίγουν νέα προγράμματα, ενεργοποιείται το νέο Leader και –όπως εκτίμησε– το συνολικό πολιτικό και χρηματοδοτικό περιβάλλον θα γίνει ευνοϊκότερο.
Η «προσγείωση» και το σημείο καμπής
Απαντώντας στο πρώτο, πιο πολιτικό ερώτημα της συζήτησης –αν η δημοτική αρχή κρατά την ίδια θέρμη με την περίοδο της εκλογής της– ο κ. Χατζάκης μίλησε για τη «σκληρή πραγματικότητα» που, όπως είπε, προσγειώνει τα σχέδια όταν συναντούν το κράτος και τη γραφειοκρατία. Υποστήριξε ότι τα δύο πρώτα χρόνια λειτούργησαν ως περίοδος νέων εμπειριών και χρόνος «να βρούμε τα πατήματά μας», σε ένα πλαίσιο όπου, κατά την άποψή του, παραλήφθηκαν ημιτελή και προβληματικά ζητήματα από την προηγούμενη Δημοτική Αρχή (ΚΔΑΠ-ΑΜΕΑ, Γηροκομείο κλπ) που συνεχίζουν να απαιτούν παρεμβάσεις.
Τόνισε, ωστόσο, πως αυτή η φάση έχει κλείσει και πως από εδώ και πέρα η δημοτική αρχή οφείλει να δείξει «τι μπορούμε να κάνουμε» και να αφήσει «το δικό μας αποτύπωμα» στον Δήμο Ιεράπετρας. Επέμεινε ότι η δουλειά που έγινε στον προηγούμενο χρόνο θα αρχίσει να αποτυπώνεται από το 2026, με παρουσίαση μελετών και συγκεκριμένων σχεδίων που μέχρι σήμερα δεν είχαν «μπει στις ράγες», παρότι συζητούνται χρόνια στην πόλη.
Το παραλιακό γυμναστήριο, το «αθλητικό πάρκο» και μια διαβούλευση που έρχεται
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα έργου που περνά από τη συζήτηση στο στάδιο της ωρίμανσης, ο κ. Χατζάκης ανέφερε την ανάπλαση του παραλιακού γυμναστηρίου. Όπως είπε, προηγήθηκε πρόσφατη συνάντηση της ομάδας που ασχολείται με το έργο με τη συνεργάτιδα-αρχιτέκτονα του Δημάρχου, ώστε να παρουσιαστούν τα πρώτα σχέδια και να τεθούν ενστάσεις και επισημάνσεις.
Ο ίδιος περιέγραψε ως κατεύθυνση τη δημιουργία ενός «αθλητικού πάρκου»: να παραμείνει ο αθλητικός χαρακτήρας με γήπεδα και στίβο, αλλά να γίνει συνολική ανάπλαση με περισσότερο πράσινο και ελεύθερη πρόσβαση για όλους. Στο ίδιο πλαίσιο επανέφερε την πρόθεση μετεγκατάστασης του στεγάστρου στο Βουζουνεράκειο, στο οικόπεδο ανατολικά του, ώστε ο υφιστάμενος χώρος να μετατραπεί σε μια πιο ανοιχτή, πάρκου τύπου, δημόσια υποδομή.
Ο κ. Χατζάκης προανήγγειλε ότι στο προσεχές διάστημα το σχέδιο θα μπορεί να παρουσιαστεί στο ευρύ κοινό προς διαβούλευση, ώστε στη συνέχεια να ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες μελέτες και να αναζητηθεί χρηματοδότηση. Σε ερώτηση για το χρονικό ορίζοντα, συμφώνησε ότι πρόκειται για μια διαδικασία που θα εξελίσσεται μέσα στο 2026, καθώς η μελέτη –όπως είπε– βρίσκεται σε τελικό στάδιο.
Επίσης αναφέρθηκε και σε έναν μεγάλο αναξιοποίητο χώρο πρασίνου, στο νέο σχέδιο πόλης, επί της οδού Παπανδρέου, ανάμεσα στα δύο κλειστά γυμναστήρια.
«Έλλειμμα» και χρηματοδοτήσεις
Περνώντας στο επίμαχο σκέλος των οικονομικών, ο αντιδήμαρχος ξεκίνησε με μια βασική διευκρίνιση: «έλλειμμα» υπάρχει κάθε χρόνο, όμως φέτος αλλάζει ο τρόπος αποτύπωσης του προϋπολογισμού, καθώς η σύνταξη γίνεται με νέους κανόνες. Όπως εξήγησε, οι οδηγίες που ακολουθεί η Οικονομική Υπηρεσία επιβάλλουν το τυχόν έλλειμμα να καλύπτεται από τα χρηματικά διαθέσιμα.
Στο σημείο αυτό επέμεινε στη σημασία των όρων, λέγοντας ότι τα «χρηματικά διαθέσιμα» δεν είναι απλώς «λεφτά στην άκρη», αλλά περιλαμβάνουν και χρηματοδοτήσεις που δεν κατευθύνονται άμεσα σε συγκεκριμένο έργο, καθώς και ποσά από διάφορες πηγές, από Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και Ταμείο Ανάκαμψης έως τέλη και λοιπά έσοδα.
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα που χρησιμοποίησε αφορά τις ληξιπρόθεσμες οφειλές των πολιτών προς τον Δήμο. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, στο τέλος του 2025 οι οφειλές αυτές ανέρχονταν περίπου στα 7,1 εκατ. ευρώ. Μέχρι πέρυσι, είπε, το ποσό αυτό απεικονιζόταν ολόκληρο στον προϋπολογισμό. Φέτος, με τη νέα μεθοδολογία, εγγράφεται μόνο το ποσό που αναμένεται ρεαλιστικά να εισπραχθεί, περίπου 1,2 εκατ. ευρώ, ενώ το υπόλοιπο δεν «εξαφανίζεται» από τους καταλόγους, αλλά δεν εμφανίζεται στον προϋπολογισμό μέχρι να υπάρξει βεβαιότητα είσπραξης, οπότε και θα μπορεί να ενσωματωθεί σε αναμόρφωση.
Στην ίδια λογική, ο κ. Χατζάκης σημείωσε ότι το οικονομικό μέγεθος του Δήμου, όπως «φαίνεται» σήμερα, αποτυπώνεται γύρω στα 37,5 εκατ. ευρώ, όμως αν ο προϋπολογισμός συντασσόταν με τους κανόνες που ίσχυαν το 2025, θα έφτανε περίπου στα 49,5 εκατ. ευρώ, δηλαδή –όπως υποστήριξε– στα επίπεδα της προηγούμενης χρονιάς.
«Έχουμε ώριμες μελέτες, δεν έχουμε ακόμα προκηρύξεις»
Σε ερώτηση για το κατά πόσο έρχονται χρήματα από το ΕΣΠΑ, ο αντιδήμαρχος απάντησε θετικά, όμως ξεκαθάρισε ότι το πρόβλημα σήμερα δεν είναι η ύπαρξη έργων, αλλά η μεταβατική περίοδος αλλαγής προγραμματικής περιόδου σε ΕΣΠΑ και άλλα εργαλεία, όπως το Leader. Αυτό, όπως είπε, έχει ως αποτέλεσμα να υπάρχουν ώριμες μελέτες και έργα που θα μπορούσαν να ενταχθούν, αλλά να μην υπάρχουν ακόμη ανοιχτές προκηρύξεις.
Ως παράδειγμα ανέφερε το αλιευτικό καταφύγιο της Γρα Λυγιάς, έργο που είχε ενταχθεί στο προηγούμενο ΕΣΠΑ, όμως απεντάχθηκε επειδή δεν πρόλαβε να δημοπρατηθεί και να ξεκινήσει εντός του χρονικού πλαισίου. Σύμφωνα με όσα είπε, θα ενταχθεί στο νέο ΕΣΠΑ όταν ανοίξει το αντίστοιχο πρόγραμμα για αλιευτικά καταφύγια. Αντίστοιχα, για την αγροτική οδοποιία σημείωσε ότι υπάρχουν προγράμματα μέσω ΕΣΠΑ, αλλά δεν έχουν ανοίξει ακόμη, γι’ αυτό και οι παρεμβάσεις στον προϋπολογισμό γίνονται προς το παρόν από ίδια έσοδα.
Σχολεία: ανάγκες 1,2 εκατ., χρηματοδοτήσεις περίπου 800 χιλ.
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο κ. Χατζάκης στο σκέλος των σχολικών υποδομών, απαντώντας σε ερώτημα για τις σχολικές δομές μετά την κατάργηση των σχολικών επιτροπών (Ιούνιος 2024). Όπως είπε, οι κρατικές χρηματοδοτήσεις για τα σχολεία είναι «πολύ μικρές σε σχέση με τις ανάγκες». Παρέθεσε συγκεκριμένο μέγεθος: οι ανάγκες για συντήρηση και λειτουργικά έξοδα σχολείων στον Δήμο ανέρχονται περίπου στο 1,2 εκατ. ευρώ, ενώ οι συνολικές χρηματοδοτήσεις που αναμένονται από το κράτος κινούνται γύρω στις 800.000 ευρώ. Η απόκλιση, περίπου 400.000 ευρώ, όπως σημείωσε, πρέπει να καλυφθεί από άλλες πηγές του Δήμου.
Δανεισμός: «Δεν υπάρχει τέτοιο ενδεχόμενο»
Σε πιο «σκληρή» ερώτηση για το αν υπάρχει πιθανότητα νέου δανεισμού, ο κ. Χατζάκης ήταν κατηγορηματικός: «όχι». Υποστήριξε ότι τα χρηματικά διαθέσιμα του Δήμου ανέρχονται περίπου στα 6 εκατ. ευρώ, ενώ το έλλειμμα που εμφανίζεται στον προϋπολογισμό είναι 4,85 εκατ. ευρώ, αφήνοντας, όπως το περιέγραψε, ένα περιθώριο περίπου 1,3 εκατ. ευρώ για κάλυψη έκτακτων αναγκών.
Για τα υφιστάμενα δάνεια, ανέφερε ότι υπάρχει μόνο ένα δάνειο που εκκρεμεί στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, ύψους περίπου 300.000–320.000 ευρώ (με ημερομηνία αναφοράς 31/12/2025), με ετήσια τοκοχρεολύσια περί τις 110.000 ευρώ, και στόχο πλήρους εξόφλησης έως το 2030.
«Δραματική αύξηση» μέσα στο 2026: τι περιμένει και από πού
Το πιο πολιτικά φορτισμένο κομμάτι της συνέντευξης ήρθε στο κλείσιμο, όταν ζητήθηκε από τους δημοσιογράφους μια εκτίμηση για τη «δραματική αύξηση» του προϋπολογισμού που ο ίδιος είχε προαναγγείλει. Ο κ. Χατζάκης απέφυγε να δώσει έναν ενιαίο αριθμό-πρόβλεψη που θα μπορούσε, όπως είπε, να χρησιμοποιηθεί αποσπασματικά, όμως περιέγραψε τους παράγοντες που, κατά την προσωπική του εκτίμηση, θα οδηγήσουν σε μεγαλύτερες αναμορφώσεις μέσα στη χρονιά.
Πρώτον, ανέφερε ενημέρωση ότι η Περιφέρεια αναμένεται να λάβει περισσότερους πόρους από το κεντρικό κράτος, λόγω διαφορετικής πολιτικής χρηματοδότησης, κάτι που μπορεί να επηρεάσει και τη ροή χρημάτων προς δήμους. Δεύτερον, υποστήριξε ότι θα ανοίξουν περισσότερα προγράμματα ΕΣΠΑ, επιτρέποντας την ένταξη ώριμων μελετών. Τρίτον, συνέδεσε το κλίμα με το πολιτικό ημερολόγιο, σημειώνοντας ότι το 2026 οδηγεί σε εκλογές το 2027, άρα αναμένει μεγαλύτερη «χαλάρωση» και ευελιξία στις διεκδικήσεις των δήμων, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρχουν ώριμες μελέτες για να διεκδικηθεί «κομμάτι από την πίτα». Τέταρτον, πρόσθεσε ως εργαλείο το νέο Leader, που –όπως είπε– έχει κλείσει από πέρυσι και δεν έχει ακόμη προκηρυχθεί.
Ως ιστορικό δεδομένο, θύμισε ότι το 2025 ξεκίνησε με προϋπολογισμό περίπου 50 εκατ. ευρώ και με τις αναμορφώσεις έφτασε περίπου τα 55 εκατ. ευρώ, παρότι –όπως το χαρακτήρισε– ήταν «σφιχτή» χρονιά με χρηματοδοτήσεις «με το σταγονόμετρο». Στο ερώτημα «τι μπορεί να προστεθεί» με βάση έτοιμες μελέτες, έδωσε ενδεικτικά παραδείγματα που, εφόσον εγκριθούν ή ανοίξουν τα αντίστοιχα προγράμματα, θα αυξήσουν τον προϋπολογισμό.
Ανέφερε αίτημα χρηματοδότησης περίπου 1,5 εκατ. ευρώ για την Πολιτική Προστασία, με δράσεις που σχετίζονται με προστασία από πυρκαγιές, δίκτυα και υποδομές, το οποίο δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί στον προϋπολογισμό και αναμένεται να εγκριθεί στο προσεχές διάστημα. Επανέφερε το κεφάλαιο της αγροτικής οδοποιίας, μιλώντας για έτοιμη μελέτη προϋπολογισμού 1 εκατ. ευρώ που θα ενταχθεί όταν ανοίξει το πρόγραμμα. Και επέστρεψε στο αλιευτικό καταφύγιο Γρα Λυγιάς, εκτιμώντας προϋπολογισμό περίπου 1,5 εκατ. ευρώ, που θα ενταχθεί όταν ανοίξει η σχετική πρόσκληση.
Η εικόνα που επιχείρησε να διαμορφώσει ο αντιδήμαρχος είναι ότι το 2026 δεν είναι μια χρονιά «κλειστή» στα χαρτιά, αλλά μια χρονιά όπου ο προϋπολογισμός θα αποκτήσει μεγαλύτερο εύρος μέσα από εγκρίσεις και εντάξεις. Και, κυρίως, μια χρονιά που θα αρχίσει να αποκαλύπτει τις επιλογές και την παραγωγή έργου της σημερινής δημοτικής αρχής, πέρα από τη διαχείριση παλαιών εκκρεμοτήτων.
O κ. Χατζάκης έκλεισε τη συζήτηση κρατώντας τον πήχη των προσδοκιών ψηλά, αλλά με τη ρητή σημείωση ότι οι αριθμοί θα κριθούν στην πράξη: στις προκηρύξεις που θα ανοίξουν, στις εγκρίσεις που θα έρθουν και στις αναμορφώσεις που τελικά θα αποτυπώσουν –ή όχι– τη «δραματική αύξηση» που προεξόφλησε.
