⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Σε έναν δρόμο που αποτελεί την βασική αρτηρία της της κοινωνικής και οικονομικής ζωής του Λασιθίου και κύριο θέμα σχετικό με την ανάπτυξη της ανατολικής Κρήτης, η συζήτηση για την οδική ασφάλεια δεν μπορεί να είναι τυπική ούτε αποσπασματική.
Ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ) κουβαλά καθημερινά εργαζόμενους, οικογένειες, τουρίστες, φορτία, αγωνίες και ευθύνες. Κάθε ατύχημα πάνω σε αυτόν τον δρόμο αποτελεί γεγονός που αφήνει αποτύπωμα σε ολόκληρη την κοινωνία.
Με αυτό το πλαίσιο μίλησε στο Ράδιο Λασίθι ο Ηλίας Νταραράς, Υπαστυνόμος Α’ και Διοικητής του Γ’ Σταθμού Τροχαίας ΒΟΑΚ με αρμοδιότητα στο Νομό Λασιθίου, καταθέτοντας μια ψύχραιμη, τεκμηριωμένη και απολύτως ρεαλιστική αποτίμηση της κατάστασης στους δρόμους.
Από τα στοιχεία των τροχαίων και τη γεωγραφία της αρμοδιότητας της Τροχαίας, μέχρι την οδηγική συμπεριφορά, τα έργα στον ΒΟΑΚ και το κρίσιμο ζήτημα της ατομικής ευθύνης πίσω από το τιμόνι, η συζήτηση ανέδειξε ότι η οδική ασφάλεια δεν είναι ζήτημα μόνο αστυνόμευσης, αλλά πρωτίστως συνείδησης.
Η αποτίμηση του 2025 στον ΒΟΑΚ Λασιθίου
Αναφερόμενος στα στοιχεία του 2025, ο κ. Νταραράς σημείωσε ότι στο τμήμα του ΒΟΑΚ που αφορά τον Νομό Λασιθίου καταγράφηκε ένα θανατηφόρο τροχαίο, με θύμα έναν νέο άνθρωπο από την Ιεράπετρα. Ένα γεγονός που, όπως τόνισε, βαραίνει όλους: την κοινωνία, τις οικογένειες και τις ίδιες τις υπηρεσίες που έχουν την ευθύνη της πρόληψης.
Σε επίπεδο Κρήτης, ωστόσο, το 2025 αποτέλεσε την καλύτερη χρονιά των τελευταίων δεκαετιών για τον ΒΟΑΚ, με μόλις πέντε θανατηφόρα τροχαία σε όλο το μήκος του άξονα. Μια εντυπωσιακή μείωση αν συγκριθεί με το 2024, όπου είχαν καταγραφεί είκοσι θανατηφόρα ατυχήματα, αλλά και με τα δεδομένα από το 2009 και μετά. Όπως υπογράμμισε, το ζητούμενο δεν είναι το «λιγότερα», αλλά το «μηδέν», στόχος που παραμένει αδιαπραγμάτευτος.
Γιατί μειώθηκαν τα θανατηφόρα δυστυχήματα
Η μείωση των σοβαρών τροχαίων δεν αποδίδεται σε έναν μόνο παράγοντα. Ο Διοικητής του Γ’ Σταθμού Τροχαίας ΒΟΑΚ στάθηκε στη συνδυαστική δράση πολλών στοιχείων: στην αυξημένη δημοσιότητα του ζητήματος της οδικής ασφάλειας, στη συμβολή των μέσων ενημέρωσης, στην αυστηροποίηση και τον εκσυγχρονισμό του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, στις παρεμβάσεις που γίνονται σε επικίνδυνα σημεία του ΒΟΑΚ, αλλά και στους συστηματικούς τροχονομικούς ελέγχους.
Παρά ταύτα, ξεκαθάρισε ότι καμία αστυνόμευση δεν αρκεί από μόνη της αν ο οδηγός δεν αντιληφθεί τη σημασία της συμμόρφωσης στους κανόνες. Η ανθρώπινη συμπεριφορά παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας.
Το γεωγραφικό εύρος της αρμοδιότητας
Η αρμοδιότητα του Γ’ Σταθμού Τροχαίας ΒΟΑΚ εκτείνεται από τα όρια του Νομού Λασιθίου, στην είσοδο από Ηράκλειο, έως τον κόμβο της Παχειάς Άμμου, καλύπτοντας περίπου 45 χιλιόμετρα. Από το σημείο αυτό και ανατολικότερα, έως τη Σητεία, η αστυνόμευση γίνεται από τα κατά τόπους Αστυνομικά Τμήματα Ιεράπετρας και Σητείας.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα εκτελούμενα έργα στον ΒΟΑΚ. Ο κ. Νταραράς υπογράμμισε ότι σε κάθε περίπτωση οδήγησης –και πολύ περισσότερο σε τμήματα με εργοτάξια– απαιτείται προσαρμογή της συμπεριφοράς στις συνθήκες του δρόμου. Οι σημάνσεις και τα προσωρινά όρια ταχύτητας υπάρχουν για να τηρούνται και όχι για να αγνοούνται.
Αναγνώρισε την ταλαιπωρία που προκαλούν τα έργα, αλλά τόνισε ότι πρόκειται για μια μεταβατική περίοδο που θα οδηγήσει σε έναν σύγχρονο, κλειστό αυτοκινητόδρομο με δύο ρεύματα κυκλοφορίας και διαχωριστικό διάζωμα, όπου το όριο ταχύτητας θα φτάνει τα 110 χλμ/ώρα, προσφέροντας ταυτόχρονα μεγαλύτερη ταχύτητα μετακίνησης και πολλαπλάσια ασφάλεια.
Τα όρια ταχύτητας και η αυταπάτη της υπερβολής
Όπως σημείωσε, τα όρια ταχύτητας δεν τίθενται αυθαίρετα αλλά αποτελούν τη βέλτιστη επιλογή με βάση την ασφάλεια. Η υπέρβασή τους ακυρώνει κάθε προστατευτικό μέτρο και αφήνει μηδενικά περιθώρια αντίδρασης σε αστάθμητους παράγοντες, όπως καιρικές συνθήκες ή τυχόν εμπόδια που μπορεί ξαφνικά να βρεθούν στο οδόστρωμα.
Η κρίσιμη σημασία της απόστασης ασφαλείας
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην τήρηση της απόστασης από τα προπορευόμενα οχήματα. Με συγκεκριμένα παραδείγματα, ο κ. Νταραράς εξήγησε ότι στα 50 χλμ/ώρα απαιτούνται περίπου 28 μέτρα για την πλήρη ακινητοποίηση ενός οχήματος σε ιδανικές συνθήκες, ενώ στα 100 χλμ/ώρα η απόσταση αυτή ξεπερνά τα 55 μέτρα. Αποστάσεις που στην πράξη σπάνια τηρούνται, ιδίως σε δρόμους ταχείας κυκλοφορίας.
Στις αποστάσεις αυτές δεν συνυπολογίζονται παράγοντες όπως η κατάσταση των ελαστικών, των φρένων, του οδοστρώματος ή τα αντανακλαστικά του οδηγού, τα οποία διαφοροποιούνται σημαντικά ανάλογα με την ηλικία και την κατάσταση του οδηγού.
Αργοί οδηγοί, προσπεράσεις και εκνευρισμός
Απαντώντας στο συχνό ερώτημα για τους αργούς οδηγούς, ο Διοικητής του Γ’ Σταθμού Τροχαίας ήταν σαφής: η παράνομη προσπέραση και η είσοδος στο αντίθετο ρεύμα δεν αποτελούν λύση. Σε έναν δρόμο όπως ο ΒΟΑΚ, όπου μπορεί ανά πάσα στιγμή να εμφανιστεί ζώο ή εμπόδιο, η παραβίαση των κανόνων λόγω εκνευρισμού εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους για όλους.
Τόνισε ότι η οδήγηση απαιτεί και σωστή ψυχική κατάσταση. Ο εκνευρισμός και η βιασύνη δεν χωρούν πίσω από το τιμόνι, καθώς το όφελος σε χρόνο είναι συνήθως ελάχιστο – της τάξης των 10-12 λεπτών – σε σχέση με το ρίσκο που αναλαμβάνεται.
Οι συχνότερες παραβάσεις και οι θετικές αλλαγές
Στα θετικά στοιχεία, ο κ. Νταραράς σημείωσε ότι παραβάσεις όπως η μη χρήση κράνους από δικυκλιστές και η μη χρήση ζώνης ασφαλείας είναι πλέον εξαιρετικά περιορισμένες στον ΒΟΑΚ. Το ίδιο ισχύει σε μεγάλο βαθμό και για το κινητό και την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ.
Αντίθετα, οι παραβάσεις που εξακολουθούν να απασχολούν έντονα την Τροχαία είναι οι παράνομες προσπεράσεις και η είσοδος στο αντίθετο ρεύμα, κυρίως λόγω της μορφής του δρόμου με μία λωρίδα ανά κατεύθυνση.
Νέοι οδηγοί και εκπαίδευση
Ιδιαίτερη μνεία έγινε στους νέους οδηγούς, οι οποίοι –σύμφωνα με τα στοιχεία της Τροχαίας– εμφανίζουν μεγαλύτερη ευσυνειδησία σε σχέση με παλαιότερες γενιές. Ο κ. Νταραράς απέδωσε αυτή τη βελτίωση τόσο στον ρόλο των γονέων όσο και στη δουλειά των σχολών οδηγών, τις οποίες χαρακτήρισε αδικημένες, καθώς δεν εκπαιδεύουν απλώς στην οδήγηση αλλά στη σωστή λήψη αποφάσεων.
Χαρακτηριστικό είναι ότι οι παραβάσεις που αφορούν νέους οδηγούς δεν ξεπερνούν το 5% των περιπτώσεων που βεβαιώνει η υπηρεσία.
Κλείνοντας, ο Διοικητής του Γ’ Σταθμού Τροχαίας ΒΟΑΚ στάθηκε στον ρόλο της Τροχαίας ως ενός μηχανισμού που δεν επιδιώκει να είναι «ευχάριστος» αλλά χρήσιμος. Η βεβαίωση παραβάσεων δεν γίνεται από διάθεση τιμωρίας, αλλά με στόχο τη σωτηρία ζωών.
Απέδωσε δημόσια εύσημα στους συναδέλφους του για τον επαγγελματισμό και τη συνεχή παρουσία τους στο δρόμο, τονίζοντας ότι πολλές ζωές έχουν σωθεί χωρίς κανείς να το μάθει ποτέ. «Σώζουμε ζωές χωρίς να το ξέρουμε», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, συμπυκνώνοντας τη φιλοσοφία μιας υπηρεσίας που λειτουργεί καθημερινά, αθόρυβα αλλά καθοριστικά, για την ασφάλεια όλων.
