⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Την Αθήνα θα βρεθούν αύριο, Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2026, πέντε εκπρόσωποι της Κρήτης για συνάντηση με τον Πρωθυπουργό, έπειτα από ορισμό τους από την Παγκρήτια Συντονιστική Επιτροπή. Μεταξύ τους θα είναι και ο πρόεδρος του Ενιαίου Αγροτικού Συλλόγου Ιεράπετρας, Γιάννης Γαϊτάνης, ο οποίος μιλώντας σήμερα, Δευτέρα 12 Ιανουαρίου, στο Ράδιο Λασίθι ανέφερε ότι «το πιο πιθανό» είναι να αναχωρήσει ακόμη και μέσα στην ημέρα, ώστε να δώσει το παρών ως αντιπρόσωπος των θερμοκηπιακών παραγωγών.
Στη συνέντευξή του επιχείρησε να κρατήσει δύο πράγματα μαζί: από τη μία, ότι τα βασικά ζητήματα του πρωτογενούς τομέα είναι κοινά (κόστος καλλιέργειας, ενέργεια, λειψυδρία). Από την άλλη, ότι οι ανάγκες αλλάζουν από περιοχή σε περιοχή και από καλλιέργεια σε καλλιέργεια. Αυτή η εξειδίκευση, όπως σημείωσε, είναι που πρέπει να ακουστεί καθαρά στη συζήτηση με την κυβέρνηση, ώστε η Κρήτη, και ειδικά ο κόσμος των κηπευτικών και των θερμοκηπίων, να μη χαθεί μέσα σε μια γενική ατζέντα.
Τι αντιπροσωπεύει η κρητική αποστολή
Ο κ. Γαϊτάνης περιέγραψε τη συγκρότηση των συνομιλητών ως δύο βασικές ομάδες. Η πρώτη, όπως είπε, θα προέρχεται «από τα μπλόκα, και όχι μόνο», με καλλιέργειες όπως βαμβάκι, σιτηρά και καλαμπόκι. Η δεύτερη θα αφορά κηπευτικά και κτηνοτρόφους της Κρήτης.
Στο ίδιο σημείο στάθηκε ιδιαίτερα στη δημόσια αντιπαράθεση που αναπτύχθηκε τις τελευταίες ημέρες γύρω από τον χαρακτηρισμό «πρόθυμοι», τονίζοντας ότι τέτοιες αιχμές τελικά λειτουργούν ως αυτοϋπονόμευση. Όπως ανέφερε, η Κρήτη έχει δεχθεί ανά καιρούς ταμπέλες ανάλογα με το ποιος κυβερνά, όμως αυτό, κατά την άποψή του, δεν πρέπει να αναπαράγεται από τον ίδιο τον κλάδο. «Στα ραδιόφωνα και στις τηλεοράσεις πρέπει να δείχνουμε ενωμένοι», είπε, υπογραμμίζοντας ότι οι διαφωνίες οφείλουν να λύνονται θεσμικά, «σε γενική συνέλευση», και όχι με δημόσιες επιθέσεις που καταλήγουν σε «αγρότες εναντίον αγροτών».
Οι κινητοποιήσεις και το κόστος για την Ιεράπετρα
Αναφερόμενος στη συγκυρία, ο κ. Γαϊτάνης υποστήριξε ότι στην Ιεράπετρα «ήδη 40 μέρες έχουμε χάσει πολλά λεφτά», εκτιμώντας ότι η εικόνα θα αποτυπωθεί ακόμη πιο καθαρά στο επόμενο διάστημα, όταν αποκατασταθεί πλήρως η ομαλή ροή.
Παράλληλα διατύπωσε τη δική του κριτική απέναντι στο «μοντέλο» των οδικών μπλόκων. Ξεκαθάρισε ότι δεν ήταν εναντίον «των αγώνων» των συναδέλφων τους, όμως δήλωσε αντίθετος με τα μπλόκα στους δρόμους «ανεξάρτητα από την εποχή», υποστηρίζοντας ότι για τα ευπαθή προϊόντα η παρατεταμένη διακοπή μεταφορών μπορεί να λειτουργήσει τελικά «εναντίον του ίδιου του εαυτού μας». Υπενθύμισε ότι είχαν καταθέσει προτάσεις για άλλες μορφές πίεσης — πιο στοχευμένες και πιο κοντά στο κέντρο λήψης αποφάσεων — με στόχο να συμμετέχουν χωρίς να «στραγγαλίζονται» οι εξαγωγές.
Κεντρικό σημείο της τοποθέτησής του ήταν ότι οι παραγωγοί κηπευτικών και θερμοκηπιακών, όπως το έθεσε, στηρίζονται «μόνο στα πόδια» τους. Ανέφερε ότι δεν βασίζονται σε επιδοτήσεις ως σταθερό δίχτυ ασφαλείας και ότι, όταν προκύπτουν ζημιές, συχνά καλούνται να τις αντιμετωπίσουν μόνοι τους. Με αυτή τη διατύπωση θέλησε να αναδείξει τη διαφορετική οικονομική πραγματικότητα της θερμοκηπιακής παραγωγής και το πώς μια αλλαγή κανόνων ή μια ανατροπή στην αγορά επηρεάζει άμεσα την επιβίωση των εκμεταλλεύσεων.
ΕΛΓΑ: από την έξοδο στην υποχρεωτικότητα
Σημαντικό βάρος έδωσε και στο θέμα του ΕΛΓΑ, προαναγγέλλοντας ότι θα τεθεί «σοβαρά» στη συνάντηση. Ο κ. Γαϊτάνης εξέφρασε την αντίθεσή του στο ενδεχόμενο καθολικής υποχρεωτικής συμμετοχής, επισημαίνοντας ότι, για ορισμένους κλάδους, υπάρχει ιστορικό απομάκρυνσης από το πλαίσιο του ΕΛΓΑ
Στο επιχείρημά του πρόσθεσε ιστορική αναφορά: υπενθύμισε ότι με πρωτοβουλίες από την Ιεράπετρα, οι ανθοπαραγωγοί ήταν οι πρώτοι που βγήκαν εκτός ΕΛΓΑ το 1993-94, αναφερόμενος σε σχετική εισήγηση στη Βουλή από τον Κωστή Μητσοτάκη, με λογική ότι κάποιοι παραγωγοί δεν ζητούσαν «ούτε επιδοτήσεις», αλλά δεν ήθελαν να πληρώνουν χωρίς αντίκρισμα. Με αυτό το πλαίσιο έθεσε το ερώτημα γιατί σήμερα να οδηγούνται υποχρεωτικά σε ένα σύστημα που, όπως υποστήριξε, πρέπει πρώτα να κερδίσει την εμπιστοσύνη των αγροτών. «Αν υπάρχει η λέξη “προαιρετικά”, πρέπει ο ΕΛΓΑ να πείσει τον αγρότη ότι έχει αλλάξει», είπε, περιγράφοντας ένα μοντέλο όπου η ασφάλιση ενισχύεται με αξιοπιστία και κίνητρα, όχι με υποχρέωση.
Aγροτικό ρεύμα: από την επιδότηση της κιλοβατώρας στην αυτονομία
Ο κ. Γαϊτάνης υποστήριξε ότι το ενεργειακό κόστος αποτελεί πυρήνα του προβλήματος και ότι η συζήτηση συχνά εγκλωβίζεται σε λεπτομέρειες τιμολόγησης. Αντέτεινε σε κυβερνητικά επιχειρήματα περί μη ύπαρξης αντίστοιχων επιδοτήσεων σε άλλες χώρες, λέγοντας ότι σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές οι αγρότες έχουν αποκτήσει τη δυνατότητα ενεργειακής αυτονομίας.
Έφερε ως παραδείγματα την Ολλανδία και τη Γερμανία, υποστηρίζοντας ότι εκεί, με επιδοτήσεις, εγκαθίστανται φωτοβολταϊκά και λειτουργεί ο συμψηφισμός, με αποτέλεσμα να μειώνεται δραστικά η εξάρτηση από την τιμή της κιλοβατώρας. Η πρότασή του προς την ελληνική πολιτεία ήταν αντίστοιχη: να δοθεί ουσιαστικό δικαίωμα εγκατάστασης ΑΠΕ με ισχυρή επιδότηση και καθαρό πλαίσιο συμψηφισμού, ώστε το κόστος ενέργειας να πάψει να καθορίζει την επιβίωση της παραγωγής.
Μεταφορικό ισοδύναμο: «μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά»
Στη συνέντευξη έγινε σαφές ότι το Μεταφορικό Ισοδύναμο θα τεθεί στη συνάντηση. Ο κ. Γαϊτάνης μίλησε για στρεβλώσεις που οδηγήσαν σε παρατυπίες από ορισμένους κάτι που τελικά διόγκωσε τις αιτήσεις, με αποτέλεσμα να πληγεί η αξιοπιστία του μέτρου και να ζημιώνονται όσοι λειτουργούν έντιμα. «Μόνοι μας τα βγάλαμε τα ματάκια μας», ανέφερε, προσθέτοντας ότι το χειρότερο είναι πως «μαζί με τα ξερά, καίγονται και τα χλωρά».
Mercosur, έλεγχοι και «υπολειμματικότητα»
Ο πρόεδρος του Συλλόγου ξεκαθάρισε ότι θα θιγεί και η συμφωνία Mercosur, όχι ως γενικό πολιτικό σύνθημα, αλλά ως ζήτημα κανόνων αγοράς και ασφάλειας τροφίμων. Η δική του «κόκκινη γραμμή», όπως την περιέγραψε, αφορά τους φυτοϋγειονομικούς ελέγχους και την «υπολειμματικότητα» στα εισαγόμενα προϊόντα.
Περιέγραψε μια ανισορροπία: οι Έλληνες παραγωγοί περνούν «από κόσκινο» για να διαθέσουν προϊόν, ενώ στα φορτία που εισέρχονται από τρίτες χώρες οι έλεγχοι είναι, κατά την άποψή του, περιορισμένοι. Ως ενδεικτικά μεγέθη ανέφερε ότι δειγματοληψίες γίνονται περίπου «ένα στα 10» φορτία για πιπεριές και «ένα στα 15» για ντομάτα, τονίζοντας ότι δεν υπάρχει ενιαία υποχρεωτική νομοθεσία σε ευρωπαϊκό επίπεδο και ότι επαφίεται στο κάθε κράτος πότε θα ελέγξει.
Στο ίδιο πλαίσιο συνέδεσε το ζήτημα με τις «ελληνοποιήσεις» και την ανάγκη αυστηροποίησης ποινών και ιχνηλασιμότητας, ώστε ο καταναλωτής να γνωρίζει τι αγοράζει και να μην αδικείται ο παραγωγός που λειτουργεί με κανόνες.
Νερό και έργα
Για το νερό, ο κ. Γαϊτάνης μετέφερε τη συζήτηση από τις εξαγγελίες στις καθυστερήσεις υλοποίησης. Υποστήριξε ότι το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη μελετών, αλλά η αδυναμία να μετατρέπονται αποφάσεις σε έργο μέσα σε λογικούς χρόνους.
Αναφέρθηκε επίσης στα συνοδά έργα του φράγματος των Μπραμιανών, τονίζοντας ότι αποτελούν κρίσιμο κόμβο για την περιοχή. Στη συζήτηση μπήκε και η προοπτική αφαλάτωσης, με τον ίδιο να σημειώνει ότι απαιτούνται ώριμες μελέτες και να υποστηρίζει ότι διεθνώς τέτοια έργα συχνά στηρίζονται σε παράκτιες γεωτρήσεις και όχι σε απευθείας υδροληψία από τη θάλασσα.
Ξεχωριστό σημείο ήταν η αναφορά του στο νερό της Μαλάυρας: εξέφρασε την άποψη ότι πριν φτάσει η περιοχή να «αναγκαστεί» σε αφαλάτωση, πρέπει να εξεταστεί σοβαρά και με σχετική μελέτη η αξιοποίηση του πολύ καλού ποιοτικά νερού που, όπως είπε, καταλήγει στη θάλασσα. «Να το πάρουμε από εκεί που πηγάζει και όχι από τη θάλασσα», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια λύση θα απέφευγε περιττό κόστος και επιπλέον διαδικασίες.
Παρότι η Ιεράπετρα ταυτίζεται κυρίως με τα θερμοκήπια, ο κ. Γαϊτάνης ενέταξε στην ατζέντα και την ελαιοκαλλιέργεια. Μίλησε για ζημιές των τελευταίων τριών ετών λόγω ανομβρίας που, «αναλόγως την περιοχή», φτάνουν από 70% έως 90%, με ιδιαίτερη αναφορά σε περιοχές της Σητείας.
Έθεσε επίσης ως κρίσιμο το ζήτημα της δακοκτονίας. Χωρίς να σταθεί στο ποια διοικητική βαθμίδα έχει την ευθύνη, υποστήριξε ότι το ζητούμενο είναι να γίνεται «με τον σωστό τρόπο», ώστε να προστατεύεται ουσιαστικά η παραγωγή και να μη «κοροϊδεύουμε τους ίδιους μας τους εαυτούς».
Ο κ. Γαϊτάνης σημείωσε ότι, πέρα από την προφορική τοποθέτηση, θα υπάρξει και υπόμνημα, ενώ κάθε θέμα που θα τεθεί θα συνοδεύεται από συγκεκριμένες προτάσεις. Παραδέχθηκε ότι το πλήρες πλαίσιο ακόμη «συντάσσεται», καθώς θα προηγηθούν συνεδριάσεις, όμως το πολιτικό στίγμα της αποστολής το περιέγραψε καθαρά: να αξιοποιηθεί μια σπάνια ευκαιρία άμεσης επαφής με Πρωθυπουργό και υπουργούς, με αιτήματα που δεν εξαντλούνται στην καταγραφή προβλημάτων, αλλά μετατρέπονται σε δεσμεύσεις και τελικά σε εφαρμόσιμες λύσεις.
