⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης
Η φετινή καλλιεργητική περίοδος στην Ιεράπετρα εξελίσσεται με έναν αντιφατικό τρόπο, που αποτυπώνει το νέο τοπίο που έχει αρχίσει να διαμορφώνεται αλλά και τις αντοχές του αγροτικού τομέα της περιοχής. Από τη μία πλευρά, οι παραγωγοί βιώνουν μια από τις πιο ευνοϊκές χρονιές σε επίπεδο τιμών, με τα κηπευτικά να καταγράφουν ιστορικά υψηλές αποδόσεις στην αγορά. Από την άλλη, η παραγωγή εμφανίζεται δραματικά μειωμένη, σε επίπεδα που –όπως σημειώνεται– δεν έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια. Το δίπολο αυτό, που συνδυάζει υψηλές τιμές και χαμηλές ποσότητες, βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης που είχε στο Ράδιο Λασίθι ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού «Ανατολή», Φώντας Δουλούμης, σκιαγραφώντας μια χρονιά που μπορεί να είναι οικονομικά αποδοτική, αλλά ταυτόχρονα εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα της παραγωγής στο μέλλον.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Δουλούμης, η φετινή χρονιά αποτελεί ίσως την καλύτερη που έχει καταγραφεί ποτέ σε επίπεδο τιμών για τα κηπευτικά προϊόντα. Ωστόσο, αυτή η εικόνα συνοδεύεται από ένα «μεγάλο αλλά», καθώς η παραγωγή βρίσκεται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα. «Δεν θυμάμαι ποτέ άλλη τέτοια χρονιά», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η αυξημένη τιμή δεν οφείλεται σε κάποια εκρηκτική αύξηση της ζήτησης, αλλά στην περιορισμένη διαθεσιμότητα προϊόντων.
Όπως εξήγησε, η κατανάλωση παραμένει σχετικά σταθερή και δεν αυξάνεται αναλογικά όταν οι τιμές πέφτουν, ενώ αντίθετα μειώνεται όταν αυτές ανεβαίνουν. Συνεπώς, η φετινή εκτόξευση των τιμών συνδέεται άμεσα με τη μειωμένη παραγωγή, η οποία λειτούργησε ως βασικός ρυθμιστικός παράγοντας της αγοράς.
Οι αιτίες της πτώσης: καιρός και νερό
Η σημαντική υποχώρηση της παραγωγής αποδίδεται κυρίως σε δύο παράγοντες: τις ασυνήθιστες καιρικές συνθήκες και την υποβάθμιση της ποιότητας του νερού. Όπως τόνισε ο κ. Δουλούμης, οι έντονοι νοτιάδες του Ιανουαρίου δημιούργησαν συνθήκες με τις οποίες οι παραγωγοί δεν είναι εξοικειωμένοι, επηρεάζοντας αρνητικά την εξέλιξη των καλλιεργειών.
Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ζήτημα της ποιότητας του νερού, τα αποτελέσματα του οποίου –όπως επισημάνθηκε– δεν είναι άμεσα ορατά, αλλά αποτυπώνονται σταδιακά στην παραγωγή. Η συνδυαστική επίδραση των δύο αυτών παραγόντων έχει οδηγήσει σε σημαντικές απώλειες, με την πτώση σε αρκετά προϊόντα να ξεπερνά το 50% σε σύγκριση με προηγούμενες χρονιές.
Ενδεικτικά, το αγγούρι αποτελεί τη μοναδική καλλιέργεια που παρουσιάζει μια σχετική αντοχή, αν και και σε αυτή την περίπτωση η παραγωγή κινείται περίπου 30% χαμηλότερα από τα αναμενόμενα επίπεδα.
Η εικόνα της αγοράς επηρεάζει αναπόφευκτα και την ποιότητα των προϊόντων. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του συνεταιρισμού, οι υψηλές τιμές και η έντονη ζήτηση οδηγούν σε μια άτυπη χαλάρωση των ποιοτικών κριτηρίων.
«Δεν υπάρχει τιμή στα προϊόντα, υπάρχει ζόρι», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας την πίεση που δημιουργείται στην αγορά. Όπως εξήγησε, σε μια χρονιά με υψηλή παραγωγή και χαμηλές τιμές, τα προϊόντα που δεν πληρούν αυστηρά ποιοτικά στάνταρ θα έμεναν εκτός αγοράς. Αντίθετα, φέτος, η περιορισμένη διαθεσιμότητα οδηγεί σε απορρόφηση μεγαλύτερου μέρους της παραγωγής, ακόμη και με παραχωρήσεις στην ποιότητα.
Η σύγκριση με προηγούμενα χρόνια είναι χαρακτηριστική: πριν από τρία χρόνια, την ίδια περίοδο, υπήρχε υπερπληθώρα προϊόντων, σε βαθμό που δεν επαρκούσαν οι χώροι αποθήκευσης. Φέτος, η εικόνα είναι αντιστρόφως ανάλογη.
Προσδοκίες για τους επόμενους μήνες
Παρά τη δύσκολη εκκίνηση της χρονιάς, οι παραγωγοί διατηρούν συγκρατημένη αισιοδοξία για την πορεία της παραγωγής τους επόμενους μήνες. Όπως σημείωσε ο κ. Δουλούμης, υπάρχει προσδοκία αύξησης των ποσοτήτων, κυρίως στα πιπεροειδή, τα οποία επλήγησαν περισσότερο.
Ωστόσο, η εξέλιξη της αγοράς παραμένει αβέβαιη. Παραδοσιακά, μετά το Πάσχα οι τιμές παρουσιάζουν πτώση, αλλά φέτος οι ιδιαιτερότητες των καιρικών συνθηκών ενδέχεται να διαφοροποιήσουν την εικόνα. Ο «χειμωνιάτικος» καιρός που επικράτησε για μεγάλο διάστημα τόσο στην Ελλάδα όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη καθυστερεί την παραγωγή άλλων περιοχών, γεγονός που μπορεί να παρατείνει τη ζήτηση για τα προϊόντα της Ιεράπετρας.
«Τα χρήματα φέτος είναι περισσότερα»
Απαντώντας στο ερώτημα ποια χρονιά είναι τελικά πιο προσοδοφόρα για τον αγρότη, ο κ. Δουλούμης εμφανίστηκε σαφής: παρά τη μειωμένη παραγωγή, το συνολικό οικονομικό αποτέλεσμα για την περιοχή είναι φέτος θετικότερο.
Όπως υπογράμμισε, τα έσοδα που εισρέουν στην Ιεράπετρα είναι αυξημένα, καθώς η περιοχή καταφέρνει να προσελκύει κεφάλαια από αγορές του εξωτερικού. Σε αυτό συμβάλλει και η εξωστρέφεια του τομέα, όπως αποτυπώθηκε και στην πρόσφατη αγροτική έκθεση, όπου συμμετείχαν νέοι επαγγελματίες και αγοραστές από το εξωτερικό.
Η αγορά, όπως σημείωσε, είναι εκείνη που τελικά καθορίζει τις τιμές και τις ροές των προϊόντων. «Ο παραγωγός δεν μπορεί να διαμορφώσει την τιμή», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι οι αγοραστές στρέφονται είτε σε φθηνότερα προϊόντα είτε σε καλύτερη ποιότητα στην ίδια τιμή.
