Η Ιεράπετρα φιλοξενεί το Σάββατο το Φεστιβάλ Υγείας «Τροφή για Δράση» με επίκεντρο τα παιδιά και την οικογένεια

⏱ Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης: 1 λεπτά ανάγνωσης

Το ζήτημα της παιδικής παχυσαρκίας, που τα τελευταία χρόνια αναδεικνύεται σε μία από τις πιο ανησυχητικές υγειονομικές και κοινωνικές προκλήσεις για την Ελλάδα, βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης που φιλοξενήθηκε σήμερα στο Ράδιο Λασίθι, με αφορμή το Φεστιβάλ Υγείας «Τροφή για Δράση» που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 21 Μαρτίου στην Ιεράπετρα. Καλεσμένοι στο στούντιο ήταν οι εκπαιδευτικοί του ΚΕΠΕΑ Ιεράπετρας-Νεάπολης, Στράτος Μυλωνάκης και Ελισάβετ Δρούγκα, ενώ τηλεφωνικά παρενέβη ο Γιώργος Τσικαλάκης από το Τμήμα Επιστημών Διατροφής και Διαιτολογίας του ΕΛΜΕΠΑ, φωτίζοντας τις διαστάσεις ενός προβλήματος που, όπως τονίστηκε, δεν αφορά μόνο τη διατροφή αλλά συνολικά τον τρόπο ζωής των παιδιών και των οικογενειών τους.

Η εκδήλωση, η οποία θα φιλοξενηθεί στο 2ο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ιεράπετρας από τις 10.00 έως τις 14.00, εντάσσεται στο πλαίσιο της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας και επιχειρεί να ενώσει την επιστημονική γνώση με την εκπαιδευτική πράξη και τη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας. Όπως φάνηκε και από τη συζήτηση, το ζητούμενο δεν είναι μια ακόμη θεωρητική παρέμβαση, αλλά μια ανοιχτή δράση με σαφές αποτύπωμα στην καθημερινότητα των παιδιών, των γονέων και των σχολείων.

Ο προϊστάμενος του ΚΕΠΕΑ Ιεράπετρας, Στράτος Μυλωνάκης, περιέγραψε το πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύσσεται εδώ και χρόνια η δουλειά του φορέα, σημειώνοντας ότι το ΚΕΠΕΑ λειτουργεί ένα δίκτυο σχολείων τα τελευταία επτά χρόνια, το οποίο ξεκίνησε από την Κρήτη και στη συνέχεια απέκτησε πανελλαδική εμβέλεια με αντικείμενο τη «Διατροφή, Περιβάλλον και Υγεία». Όπως εξήγησε, η προσέγγιση δεν περιορίζεται μόνο στην υγεία, αλλά συνδέεται και με τη βιωσιμότητα, με το πώς δηλαδή το διατροφικό μοντέλο επηρεάζει και τον άνθρωπο και το περιβάλλον. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η συνεργασία με το ΕΛΜΕΠΑ κρίθηκε όχι απλώς χρήσιμη αλλά αναγκαία, καθώς, όπως είπε, πρόκειται για δύο φορείς του Λασιθίου που ασχολούνται ουσιαστικά με το ίδιο πεδίο και μπορούν να ενισχύσουν από κοινού την παρουσία τους στην κοινωνία.

Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και η τοποθέτηση του Γιώργου Τσικαλάκη από το Τμήμα Επιστημών Διατροφής και Διαιτολογίας του ΕΛΜΕΠΑ, ο οποίος υπογράμμισε ότι από την πρώτη στιγμή υπήρξε η ανάγκη το πανεπιστημιακό τμήμα να βγει προς την κοινωνία και να μη μείνει εγκλωβισμένο στα στενά όρια της ακαδημαϊκής λειτουργίας. Όπως ανέφερε, η συνεργασία με το ΚΕΠΕΑ Ιεράπετρας αποτέλεσε έναν φυσικό και παραγωγικό δρόμο, ακριβώς επειδή υπήρχε κοινός προβληματισμός, κοινή στόχευση και διάθεση να οργανωθούν δράσεις με απτό αποτέλεσμα για την τοπική κοινωνία.

Η Ελισάβετ Δρούγκα, από την πλευρά της, εξήγησε με ποιον τρόπο η δουλειά του ΚΕΠΕΑ φτάνει στην πράξη στα παιδιά. Όπως σημείωσε, το Κέντρο δεν είναι ένα συμβατικό σχολείο με σταθερό μαθητικό πληθυσμό, αλλά ένας χώρος εκπαιδευτικών προγραμμάτων στον οποίο καθημερινά φιλοξενούνται διαφορετικά τμήματα σχολείων, από νηπιαγωγεία έως λύκεια, αλλά και ομάδες ενηλίκων. Οι εκπαιδευτικοί είναι αποσπασμένοι από το Υπουργείο Παιδείας και τα σχολεία συμμετέχουν μέσω αιτήσεων σε ένα σύνολο δέκα διαφορετικών προγραμμάτων, που αφορούν όχι μόνο τη διατροφή αλλά και το νερό, την ανακύκλωση, την ενέργεια και άλλα πεδία της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και της αειφορίας.

Το πιο ανησυχητικό σκέλος της συζήτησης αφορούσε τα ίδια τα στοιχεία για την παιδική παχυσαρκία. Η κ. Δρούγκα τόνισε ότι στις ηλικίες από 5 έως 17 ετών η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό υπέρβαρων παιδιών και εφήβων στην Ευρώπη, ποσοστό που φτάνει το 46%, γεγονός που την κατατάσσει πρώτη στην Ευρώπη και πέμπτη παγκοσμίως. Όπως σημείωσε, αυτά τα δεδομένα αποτέλεσαν βασικό κίνητρο για τη δημιουργία του σχετικού δικτύου, ενώ η εικόνα στην Κρήτη εμφανίζεται ακόμη πιο επιβαρυμένη σε σχέση με άλλες περιοχές της χώρας.

Ο Γιώργος Τσικαλάκης έδωσε μια πιο εξειδικευμένη ανάγνωση των στοιχείων σε επίπεδο Κρήτης, σημειώνοντας ότι ο νομός Λασιθίου βρίσκεται μεν σε σχετικά καλύτερη κατάσταση, με ποσοστό περίπου 36%, όμως το πρόβλημα παραμένει σοβαρό, ιδιαίτερα αν συγκριθεί με την παλαιότερη εικόνα της Κρήτης ως προτύπου μεσογειακής διατροφής. Όπως είπε, σε άλλους νομούς της Κρήτης, όπως τα Χανιά και το Ρέθυμνο, τα ποσοστά ξεπερνούν το 40%, ενώ το πρόβλημα εμφανίζεται πιο έντονο στα αγόρια.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν οι αιτίες που περιγράφηκαν στη διάρκεια της συζήτησης. Ο κ. Τσικαλάκης σημείωσε ότι η παραδοσιακή κρητική διατροφή έχει σε μεγάλο βαθμό απομακρυνθεί από την καθημερινή ζωή και έχει μείνει, όπως είπε χαρακτηριστικά, «στις αναμνήσεις των παππούδων». Παράλληλα, αναφέρθηκε στις αλλαγές που έχουν επιφέρει οι σύγχρονες συνθήκες εργασίας των γονέων, είτε στον αγροτικό τομέα τον χειμώνα είτε στον τουρισμό το καλοκαίρι, με αποτέλεσμα να υποχωρεί το κοινό οικογενειακό τραπέζι, ένα από τα πιο βασικά στοιχεία της μεσογειακής διατροφικής κουλτούρας. Την ίδια ώρα, τα παιδιά μεγαλώνουν σε ένα ασφυκτικά οργανωμένο καθημερινό πρόγραμμα γεμάτο εξωσχολικές δραστηριότητες, χωρίς όμως αρκετό ελεύθερο παιχνίδι και φυσική κίνηση. Με απλά λόγια, το πρόβλημα δεν είναι μόνο τι τρώνε τα παιδιά, αλλά και πώς ζουν.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Φεστιβάλ Υγείας «Τροφή για Δράση» επιχειρεί να φέρει τη συζήτηση από τη θεωρία στην πράξη. Ο Στράτος Μυλωνάκης ανέφερε ότι η διοργάνωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο στο 2ο Δημοτικό Σχολείο Ιεράπετρας, σε συνεργασία με τον Σύλλογο Δρομέων Υγείας Ιεράπετρας, ενώ σημείωσε ότι η χρονική επιλογή της δράσης έγινε σκόπιμα λίγο πριν από τον ημιμαραθώνιο «Coast to Coast», ώστε να αναδειχθεί και ο ρόλος της άσκησης στη συνολική υγεία των παιδιών και των οικογενειών.

Η Ελισάβετ Δρούγκα υπογράμμισε ότι η πρόσκληση είναι ανοιχτή προς όλους τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς και τους πολίτες, με στόχο η δράση να πάρει χαρακτηριστικά μιας πραγματικά οικογενειακής υπόθεσης. Όπως έγινε γνωστό, το πρόγραμμα περιλαμβάνει ομιλίες από επιστήμονες του ΕΛΜΕΠΑ και άλλους ειδικούς, οι οποίες θα αγγίξουν κρίσιμες πτυχές του θέματος: η Μαρία Παπαδάκη θα μιλήσει για την πρόληψη στο σπίτι, η Αναστασία Μαρκάκη για τη διατροφή των δραστήριων παιδιών, η παιδίατρος Κοντολελάκη για τους μύθους και τις αλήθειες γύρω από το βάρος, η ψυχολόγος Κατερίνα Χαρωνιτάκη για την αυτοεικόνα στην εφηβεία, ενώ η Θεοδώρα Μπαλαφούτη θα παρουσιάσει την εκπαιδευτική εργαλειοθήκη «Τροφή για Δράση».

Παράλληλα, η διοργάνωση δεν περιορίζεται στους ενήλικες. Όπως ανέφερε ο κ. Μυλωνάκης, θα υλοποιηθούν παράλληλες δράσεις για τα παιδιά με ζωγραφική, εργαστήρια για την κατανάλωση νερού και παρασκευή υγιεινών σνακ, όπως ο παραδοσιακός ντάκος, με τη συμμετοχή φοιτητών του ΕΛΜΕΠΑ και της παιδαγωγικής ομάδας του ΚΕΠΕΑ. Η στόχευση είναι σαφής: η υγιεινή διατροφή να μη μεταδοθεί ως υποχρέωση ή αυστηρή οδηγία, αλλά ως εμπειρία, συμμετοχή και καθημερινή πρακτική.

Σε μια εποχή όπου τα ανησυχητικά στατιστικά στοιχεία αποκαλύπτουν ότι η παιδική παχυσαρκία δεν είναι μια αφηρημένη απειλή αλλά μια παρούσα πραγματικότητα, τέτοιες συνέργειες ανάμεσα στην εκπαίδευση, την επιστήμη και την τοπική κοινωνία αποκτούν ξεχωριστή σημασία.